Με απόλυτη επιτυχία και παγκόσμιου βεληνεκούς εισηγητές ολοκληρώθηκαν οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι με θέμα Το μέλλον της ανθρωπότητας που πραγματοποιήθηκαν στις 3 και 4 Ιουλίου 2026 από το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών στην κατάμεστη αίθουσα Φρύνιχος του Κέντρου στους Δελφούς

Σε ποιον πρέπει να ανήκει το διάστημα; Ποιο το πρότυπο δημοκρατικής διακυβέρνησης την εποχή της ΤΝ; Μπορεί να γίνει πιο συμπονετική η τεχνολογική μας τεχνοτροπία; Ποια τα νευροδικαιώματα του ανθρώπου; Μπορεί να αναζητηθεί εξωγήινη νοημοσύνη; Η ασώματη εξωγήινη γνώση θα μπορούσε να αποτελέσει μια – παράδοξη – οδό προς τη Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη; Πώς θα αποτρέψουμε την αντιμετώπιση της ΤΝ ως αλάνθαστης ψηφιακής μαντείας; Και, αλήθεια, βρισκόμαστε κοντά στο τέλος της φυσικής δαρβινικής εξέλιξης;

Πρωτοπόροι και εξαιρετικά επιδραστικοί επιστήμονες σε παγκόσμιο επίπεδο από τους χώρους της αστροφυσικής, της τεχνητής νοημοσύνης, της ιατρικής καθώς επίσης και των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, συναντήθηκαν στον «ομφαλό του κόσμου» και διερεύνησαν μια σειρά σύνθετων ζητημάτων στους ιδιαίτερα επιτυχημένους Τέταρτους Δελφικούς Διαλόγους. Ζητήματα που αφορούν άμεσα στην νέα πραγματικότητα της εποχής, την οποία ο Πρόεδρος, ιδρυτής και επιστημονικός επιμελητής των Δελφικών Διαλόγων, Παναγιώτης Ροϊλός, Καθηγητής Harvard, έχει ορίσει ως «νεομεσαιωνικό μετακαπιταλισμό».

Οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι τελούν υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα. Μέχρι σήμερα τους Δελφικούς Διαλόγους έχουν παρακολουθήσει διαδικτυακά περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι.

Οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι, ως προανάκρουσμα ενός καινούργιου πολιτιστικού θεσμού διεθνούς βεληνεκούς του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών: Το Σύγχρονο Μαντείο των Δελφών: Το μέλλον της ανθρωπότητας, πραγματοποιήθηκαν χάρη στις γενναιόδωρες χορηγίες της Eurobank και του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και στην υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος του Ε.Π.Κε.Δ. στον χαιρετισμό του ανοίγοντας την εκδήλωση. «Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλονται στον Φωκίωνα Καραβία, Διευθύνοντα Σύμβουλο της Eurobank, τον Μιχάλη Βλασταράκη, Γενικό Διευθυντή Marketing της Eurobank, τον Πέτρο Καλαντζή, Πρόεδρο του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, την Εύα Λιανού, Γενική Διευθύντρια του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και τον Βασίλειο Καραΐνδρο, Διευθυντή του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου. Ευγνώμονες είμαστε επίσης στην Eurolife και τον Αλέξανδρο Σαρρηγεωργίου, Πρόεδρο και CEO της Eurolife FFH, Πρόεδρο Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, Αντιπρόεδρο Insurance Europe, καθώς και στον Άγγελο Ανδρουλιδάκη, μέλος του Δ.Σ. της Eurolife FFH», σημείωσε ακόμα. Η εκδήλωση υποστηρίχθηκε επίσης από το @blod.gr, την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη διαλέξεων του Ιδρύματος Μποδοσάκη.

Οι ομιλίες των οκτώ επιδραστικών σε παγκόσμια εμβέλεια εισηγητών

Παναγιώτης Ροϊλός: Η εξερεύνηση του διαστήματος δεν θα πρέπει να υπονομεύει την προστασία της Γης

O καθηγητής Παναγιώτης Ροϊλός, Πανεπιστήμιο Harvard, στην ομιλία του με θέμα Η πολιτική του διαστήματος και το μέλλον της ανθρωπότητας, ανέφερε καταρχάς ότι ο νεομεσσιανισμός αποτελεί βασικό συστατικό αυτού που έχει ονομάσει «νεομεσαιωνικό μετα-καπιταλισμό» και τροφοδοτεί αναθεωρητικές επιδιώξεις σε γεωπολιτικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ο ανταγωνισμός μεταφέρεται πλέον και στο διάστημα. Από τις αρχαίες αφηγήσεις και την πρώιμη επιστημονική φαντασία έως τη διαστημική κούρσα του Ψυχρού Πολέμου και τα σύγχρονα προγράμματα μεγάλων δυνάμεων, το διάστημα παρουσιάζεται ως νέο πεδίο πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Παρά τις διεθνείς διακηρύξεις περί ειρηνικής συνεργασίας, που ανάγονται ήδη στην δημιουργία σχετικής Επιτροπής στον ΟΗΕ το 1958, οι εθνικές στρατηγικές και η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος αποκαλύπτουν ότι η λογική της Realpolitik μεταφέρεται, βεβαίως, και στο διάστημα. Ο διαστημικός χώρος έχει καταστεί ένας κρίσιμος τομέας διεξαγωγής πολεμικών επιχειρήσεων με δυσθεώρητα ποσά να δαπανώνται. «Το πιο σημαντικό ερώτημα παραμένει: σε ποιον πρέπει να ανήκει το διάστημα, ή, εν τέλει, αν πρέπει να τίθεται θέμα ιδιοκτησίας του», αναρωτήθηκε ο καθηγητής. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα εξαρτώνται κυρίως από πολιτικές, ιδεολογικές και ηθικές προτεραιότητες. Η εξερεύνηση του διαστήματος, όπως σημείωσε, δεν θα πρέπει να υπονομεύει την προστασία της Γης ούτε να αναπαράγει τις συγκρούσεις του πλανήτη, αλλά να υπηρετεί την ανθρωπότητα. Το κρίσιμο ηθικό και πολιτικό ερώτημα παραμένει αν το διάστημα θα αποτελέσει ακόμη μία αρένα ανταγωνισμού, κυριαρχίας και εκμετάλλευσης. «Η δική μου, αφελής, ευχή είναι να μην ανατείλει μια τέτοια εποχή της Realpolitik του διαστήματος σε κάποιο άλλο ουράνιο, εξωγήινο σώμα. Φυσικά, όμως, γνωρίζω ότι πρόκειται για ένα ακόμη “Όνειρο θερινής νύχτας”. Η ανθρώπινη ιστορία δείχνει ότι η σχισμογένεση, η διαίρεση και η σύγκρουση διαμόρφωσαν το παρελθόν, κυριαρχούν στο παρόν μας και φαίνεται πως θα διαμορφώσουν και το πιθανό διαστημικό μέλλον του είδους μας», κατέληξε ο ίδιος.

Helen Margetts: Για το αδημοσίευτο AI and Digital Era Governance, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει το 2027 (Oxford University Press)

Η καθηγήτρια Helen Margetts, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης, μιλώντας για την Διακυβέρνηση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ψηφιακού μετασχηματισμού ανέφερε ότι οι δημοκρατικές κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με πρωτοφανείς προκλήσεις εξαιτίας της ψηφιακής επανάστασης και, κυρίως, της TN. Ως απάντηση προτείνεται το μοντέλο της Digital Era Governance (DEG), το οποίο επιδιώκει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της ΑΙ για αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση, βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών, προστασία του πληροφοριακού περιβάλλοντος και ενίσχυση της δημοκρατικής λογοδοσίας. Το μοντέλο αναπτύχθηκε από τον Patrick Dunleavy και την ίδια και έχει εξελιχθεί σε μία από τις θεμελιώδεις προσεγγίσεις της σύγχρονης δημόσιας διακυβέρνησης (Torfingetal, 2021). Η τρίτη φάση της DEG, που αναλύεται στο νέο τους βιβλίο AI and Digital Era Governance, το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει το 2027 (Oxford University Press), στηρίζεται σε τέσσερις άξονες. Πρώτον, η δημιουργία ενός εντατικού καθεστώτος διαχείρισης δεδομένων επιτρέπει στις κυβερνήσεις να αναλύουν μεγάλους όγκους πληροφοριών, να προβλέπουν εξελίξεις και να σχεδιάζουν τεκμηριωμένες πολιτικές. Δεύτερον, η διάδοση της ρομποτικής μετασχηματίζει τόσο την άμυνα όσο και τον δημόσιο τομέα, με εφαρμογές που εκτείνονται από την ασφάλεια έως την υγεία. Τρίτον, απαιτείται αναδιοργάνωση του κράτους μέσω ενός «ευφυούς κέντρου» που συνδυάζεται με αποκεντρωμένη παροχή υπηρεσιών και στενότερο συντονισμό μεταξύ δημόσιων φορέων. Τέταρτον, η έννοια της «κομβικότητας» καθίσταται κρίσιμη, καθώς οι κυβερνήσεις οφείλουν να διατηρήσουν την αξιοπιστία τους σε ένα περιβάλλον κυριαρχούμενο από ψηφιακές πλατφόρμες, παραπληροφόρηση και ενεργούς πολίτες που αξιοποιούν την τεχνολογία για έλεγχο και λογοδοσία. «Οι εταιρείες της Σίλικον Βάλεϊ και οι τεχνολογίες που αναπτύσσουν οδηγούν αυτό το τρίτο κύμα της DEG», ανέφερε η καθηγήτρια. Το DEG προβάλλεται ως ένα νέο πρότυπο δημοκρατικής διακυβέρνησης προσαρμοσμένο στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Lenart Škof: Η ανθρώπινη συνείδηση θεμελιώνεται πρωτίστως στο «αίσθημα του να είσαι ζωντανός»

Ο καθηγητής Lenart Škof, Κέντρο Επιστημών και Έρευνας Koper, μιλώντας με θέμα Το μέλλον της ψυχής της ανθρωπότητας, εστίασε με την ομιλία του στο «απόθεμα αναπνοής», τον εσωτερικό χώρο αυτονομίας που προστατεύει τον άνθρωπο από την εμβύθιση και αποικιοποίηση της ψυχής από την ψηφιακή πραγματικότητα. Η ομιλία του καθηγητή εξέτασε τη σχέση ανθρώπινης ψυχής και τεχνητής νοημοσύνης, θέτοντας εξαρχής το ερώτημα αν η χρήση της AI στη συγγραφή αποτελεί απλώς ένα ακόμη τεχνολογικό εργαλείο ή αν μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και δημιουργούμε. Αντλώντας από τον Αναξιμένη, τον Ludwig Klages και σύγχρονους στοχαστές όπως ο Anil Seth, ο ίδιος προτείνει ότι «η ανθρώπινη συνείδηση θεμελιώνεται πρωτίστως στο «αίσθημα του να είσαι ζωντανός» και όχι μόνο στην υπολογιστική επεξεργασία πληροφοριών. Η αναπνοή παρουσιάζεται ως θεμελιώδης αρχή της ζωής, της ενσυναίσθησης, της δημιουργικότητας και της πνευματικότητας, στοιχεία που δεν μπορούν να αναχθούν σε αλγορίθμους. «Υπάρχει ακόμα χρόνος να αναπροσανατολίσουμε τη τεχνολογική μας νοοτροπία προς μια πιο ανοιχτή, διαπροσωπική και συμπονετική διάθεση», αναρωτήθηκε, μεταξύ άλλων, για να καταλήξει: «Δεν αρκεί η τεχνητή νοημοσύνη να μας κάνει πιο αποδοτικούς ή πιο συνδεδεμένους· πρέπει επίσης να συμβάλει στη δημιουργία μιας παγκόσμιας ανθρώπινης κοινότητας, με κοινά δικαιώματα και υποχρεώσεις, όπου η ψηφιακή εγγύτητα θα αποτελεί πραγματική ευκαιρία για συνάντηση και αμοιβαίο ενδιαφέρον».

Marcello Ienca: Τα τέσσερα βασικά νευροδικαιώματα που πρέπει να προασπίσουμε την εποχή της νευροτεχνολογίας

Μιλώντας με θέμα, Η ανθρωπότητα σε σταυροδρόμι: Η γνωσιακή τεχνολογία και το μέλλον της ελευθερίας και της αυτονομίας, ο Marcello Ienca, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Μονάχου, παρουσίασε καταρχάς την εξέλιξη της ΤΝ από εξειδικευμένα προγράμματα, όπως το λογισμικό σκακιού, σε προσωπικούς βοηθούς στα smartphones και στη συνέχεια σε έξυπνες φορητές συσκευές που παρέχουν προληπτική υποστήριξη. Τέλος, παρουσίασε ένα πιθανό μελλοντικό στάδιο, όπου η επικοινωνία με την AI θα γίνεται απευθείας μέσω διεπαφών εγκεφάλου–υπολογιστή. Σύμφωνα με τον ίδιο, η τεχνολογία που αλληλεπιδρά με τον εγκέφαλο (π.χ. νευροτεχνολογία, διεπαφές εγκεφάλου-υπολογιστή) βρίσκει εφαρμογές σε πολλούς τομείς: υγεία, εκπαίδευση και καθημερινή ζωή. Παράλληλα, δημιουργεί σημαντικά ηθικά και κοινωνικά ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια, την ιδιωτικότητα και την ορθή χρήση της. Η βαθιά εγκεφαλική διέγερση (Deep Brain Stimulation – DBS) μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τα συμπτώματα μιας νόσου, αλλά και τη συμπεριφορά, τις προτιμήσεις και τα συναισθήματα του ατόμου. Καθώς η νευροτεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσονται, είναι απαραίτητο να θεσπιστούν νέες ηθικές αρχές και δικαιώματα για την προστασία του ατόμου, σύμφωνα με τον καθηγητή. Ο ίδιος μίλησε για τέσσερα βασικά νευροδικαιώματα: τη γνωστική ελευθερία, την ψυχική ιδιωτικότητα, την ψυχική ακεραιότητα και την ψυχολογική συνέχεια, τα οποία αποτελούν τη βάση για την προστασία του ατόμου στην εποχή της νευροτεχνολογίας. «Τα νευροδικαιώματα και οι ελευθερίες αποτελούν την προϋπόθεση για όλες τις άλλες ελευθερίες. Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αναβαθμίζει και όχι να υποβαθμίζει τους ανθρώπους», σημείωσε κλείνοντας την ομιλία του ο καθηγητής.

Abraham (Avi) Loeb: Πρέπει να ενεργούμε με αίσθημα κοσμικής ταπεινότητας

Μιλώντας με θέμα Τα πλεονεκτήματα της εξωγήινης νοημοσύνης έναντι της ΤΝ, ο εξαιρετικά επιδραστικός αστροφυσικός και διαστημικός επιστήμονας, καθηγητής Abraham (Avi) Loeb, Πανεπιστήμιο Harvard, που πρόσφατα διορίστηκε πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλευτικού Συμβουλίου για τα Ανεξήγητα Φαινόμενα (UAP) της κυβέρνησης των ΗΠΑ, υποστήριξε την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης παράλληλα ή πέρα από την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Loeb πρότεινε μια διαστημική προοπτική με πιθανούς πρεσβευτές της συνθετικής βιολογίας. O καθηγητής τόνισε τις διαστημικές επιστημονικές ευκαιρίες και την ανοιχτή στάση απέναντι σε εξωγήινους επισκέπτες και επισήμανε ότι οι τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της ΤΝ έχουν ήδη αλλάξει το νόημα του να είσαι άνθρωπος. Ζούμε ήδη σε μια πραγματικότητα όπου η ΤΝ χειραγωγεί τους ανθρώπους. Πριν από λίγα χρόνια, ελπίζαμε να προσαρμόσουμε την ΤΝ στις προτιμήσεις μας, αλλά το να θέσουμε την ΤΝ υπό έλεγχο μπορεί να είναι μια ψευδαίσθηση, καθώς θα μπορούσε να μας χειραγωγεί χωρίς να το αντιληφθούμε. Ο διάλογος με εξωγήινους θα έχει σίγουρα βαθύτερο αντίκτυπο στους ανθρώπους, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο καθηγητής, καθώς οι εξωγήινοι ενδέχεται να έχουν επωφεληθεί από πολύ μεγαλύτερα σύνολα δεδομένων εκπαίδευσης από αυτά που είναι διαθέσιμα στη Γη. Η αλληλεπίδρασή μας μαζί τους μπορεί να βασιστεί σε μια γλώσσα που θα αποκτήσουμε από κοινές εμπειρίες και θα διευρύνει το μυαλό μας πολύ πέρα από την παρακολούθηση μιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας. Η πραγματικότητα της συνάντησης τόσο με την Τεχνητή Νοημοσύνη όσο και με την εξωγήινη νοημοσύνη κατά την επόμενη δεκαετία, περιθωριοποιεί την κεντρική θέση των ανθρώπων στη κοσμική σκηνή. Το σωστό όραμα δεν πρέπει να αφορά την επίσκεψη σε κοντινούς «βράχους» όπως η Σελήνη ή ο Άρης, αλλά το να γίνουμε ένα διαστρικό είδος. Αλλά για τον ίδιο, πρέπει να ενεργούμε με αίσθημα κοσμικής ταπεινότητας.

Markus Gabriel: Από το δελφικό παράγγελμα «γνῶθι σαυτόν» στη Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη (AGI)

Στην ομιλία του με θέμα Η ανθρώπινη υπόσταση στην εποχή της ΤΝ– Τι μας αποκαλύπτει για τον εαυτό μας ο μαγικός καθρέφτης της ΤΝ, ο καθηγητής Markus Gabriel, Πανεπιστήμιο Βόννης, προειδοποίησε ότι η αντίληψή μας για την πραγματικότητα είναι περιορισμένη και ότι οι «ανωμαλίες» θα μπορούσαν να αποφέρουν νέα γνώση που θα αναδιαμορφώσει την επιστήμη, με συναντήσεις που ενδεχομένως θα επεκτείνουν την ανθρώπινη γνώση πέρα από τα δεδομένα εκπαίδευσης της Γης. Η ομιλία του ξεκίνησε με αναφορά στο περίφημο δελφικό παράγγελμα, «γνῶθι σαυτόν» που αποτελεί το απόλυτο θεμέλιο της ανθρώπινης εξέλιξης. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα άλλαξαν ριζικά την πορεία της τεχνητής νοημοσύνης. Για τον καθηγητή, η ΤΝ είναι σαν ένας «μαγικός καθρέφτης» της ανθρώπινης γνώσης και εμπειρίας. Αντικατοπτρίζει τη γλώσσα, τις πρακτικές, τις γνώσεις αλλά και τα λάθη που υπάρχουν στα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύτηκε. Ωστόσο, δεν τα αναπαράγει μηχανικά. Τα επεξεργάζεται μέσα σε ένα πολύπλοκο υπολογιστικό σύστημα, το οποίο μπορεί να δημιουργεί νέους συνδυασμούς πληροφοριών και να αλληλεπιδρά με τον χρήστη. Αυτός είναι ο λόγος που οι απαντήσεις της Tεχνητής Nοημοσύνης μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται να αξιολογούνται με κριτική σκέψη. Ο ίδιος αναρωτήθηκε αν η ασώματη εξωγήινη γνώση μπορεί να αποτελέσει μια – παράδοξη – οδό προς την Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη (AGI). Κατέληξε, ωστόσο, ότι η Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια παντογνώστρια ή αλάνθαστη οντότητα. Αντίθετα, αποτελεί μια αντανάκλαση της ανθρωπότητας: των επιτυχιών, των λαθών, των προκαταλήψεων και των αντιφάσεών της. Γι’ αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ ισχυρό εργαλείο γνώσης, χωρίς όμως να είναι αλάνθαστη ή να αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση.

Ofrit Liviatan: Την εποχή της ΤΝ, η προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων απαιτεί αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο

Μιλώντας με θέμα Όταν οι μηχανές γίνονται τα νέα μαντεία: η αναγκαιότητα της ρύθμισης, η καθηγήτρια Ofrit Liviatan, Πανεπιστήμιο Harvard, εξέτασε την αναγκαιότητα της ρύθμισης της ΤΝ υποστηρίζοντας ότι η ταχεία διάδοσή της δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους. Η ΤΝ συνδέεται ήδη με την εξάπλωση της παραπληροφόρησης και των deep fakes, την ενίσχυση της επιτήρησης, τις διακρίσεις μέσω αλγορίθμων, την απώλεια θέσεων εργασίας, τη γνωστική αποδυνάμωση, την αρνητική επίδραση στο περιβάλλον και την υπονόμευση της ιδιωτικότητας και των εκλογικών διαδικασιών. Επειδή οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες λειτουργούν πρωτίστως με γνώμονα το κέρδος, η προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν μπορεί να αφεθεί στην αυτορρύθμιση, αλλά απαιτεί αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο. «Η ΤΝ αφαιρεί το κάλυπτρο από τα μάτια της Θεάς της δικαιοσύνης, Θέμιδος, καθώς επίσης και το ξίφος της, και γι’ αυτό χρειαζόμαστε ειδική νομοθεσία για την ΤΝ», ανέφερε χαρακτηριστικά η ίδια. Επεσήμανε ακόμα ότι οι υφιστάμενοι νομικοί κανόνες αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τις ιδιαιτερότητες των αλγοριθμικών αποφάσεων. «Ο νόμος της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει τεθεί ακόμη πλήρως σε ισχύ», σημείωσε, μεταξύ άλλων, η ίδια. Και πολλοί εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών είναι πεπεισμένοι ότι οι Βρυξέλλες αλλάζουν πορεία όσον αφορά τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Γιατί, ωστόσο, είναι αισιόδοξη; Διότι η αυξανόμενη επιστημονική τεκμηρίωση των βλαβών και η ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθητοποίησης δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ουσιαστική ρύθμιση. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αλάνθαστη «ψηφιακή μαντεία», αλλά ως ισχυρή τεχνολογία που οφείλει να λειτουργεί υπό δημοκρατικό έλεγχο και δεσμευτικούς νομικούς κανόνες.

Lord Martin Rees: Η “ανοιχτόχρωμη μπλε κουκκίδα” (Γη) υπάρχει εδώ και 45 εκατομμύρια αιώνες – και το πιθανό μέλλον της είναι ακόμη πιο μακρύ

Τέλος, ο Καθηγητής Martin Rees, Πανεπιστήμιο Cambridge, Βασιλικός Αστρονόμος της Μ. Βρετανίας, αναγνωρισμένος ως ένας από τους πιο ρηξικέλευθους αστροφυσικούς παγκοσμίως, μιλώντας με θέμα Το μέλλον μας στο διάστημα υποστήριξε ότι ο 21ος αιώνας είναι μοναδικός, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία ένα είδος — ο άνθρωπος — κατέχει τη δυνατότητα να καθορίσει το μέλλον της ζωής στον πλανήτη και ενδεχομένως πέρα από αυτόν. Οι τεχνολογικές εξελίξεις, ιδίως στη βιοτεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική, δημιουργούν πρωτοφανείς ευκαιρίες αλλά και υπαρξιακούς κινδύνους. «Ίσως βρισκόμαστε κοντά στο τέλος της φυσικής δαρβινικής εξέλιξης», σύμφωνα με τον ίδιο λόγω της εξέλιξης της νοημοσύνης. Ο συγγραφέας τόνισε ότι η βιοποικιλότητα και η σταθερότητα του οικοσυστήματος έχουν εγγενή και πρακτική αξία, ενώ η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να συνοδεύεται από παγκόσμια ρύθμιση. Παράλληλα, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της ανθρώπινης εργασίας, της οικονομικής ανισότητας και της ίδιας της νοημοσύνης. Στο κοσμολογικό επίπεδο, εξετάζεται η πιθανότητα εξωγήινης ζωής και η παράδοξη απουσία της, ενώ τίθεται το ενδεχόμενο ότι μη βιολογικές μορφές νοημοσύνης μπορεί να κυριαρχούν στο σύμπαν. Ωστόσο, «είναι επικίνδυνη αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι το διάστημα προσφέρει μια διέξοδο από τα προβλήματα της Γης», σύμφωνα με τον ίδιο. «Η ιδέα του Μασκ για μια “πόλη” που θα φιλοξενεί 100.000 απλούς ανθρώπους στον Άρη είναι, φυσικά, εξαιρετικά φουτουριστική», σημείωσε. Και κατέληξε: «Αυτή η “ανοιχτόχρωμη μπλε κουκκίδα” που αποτελεί το περιβάλλον διαβίωσής μας, είναι ένα ξεχωριστό μέρος. Ίσως να είναι και μοναδικό. Υπάρχει εδώ και 45 εκατομμύρια αιώνες – και το πιθανό μέλλον της είναι ακόμη πιο μακρύ… Πρέπει να σκεφτόμαστε παγκοσμίως, πρέπει να σκεφτόμαστε ορθολογικά, πρέπει να σκεφτόμαστε μακροπρόθεσμα, πρέπει να γίνουμε “καλοί πρόγονοι”, ενισχυμένοι από την τεχνολογία του 21ου αιώνα, αλλά καθοδηγούμενοι από αξίες που η επιστήμη από μόνη της δεν μπορεί να προσφέρει».

Η Στρογγυλή Τράπεζα των Τέταρτων Δελφικών Διαλόγων

Στην Στρογγυλή Τράπεζα συμμετείχαν, εκτός των ομιλητών, και εκπρόσωποι επιπλέον ερευνητικών χώρων. Ο Διευθυντής του Ε.Π.Κε.Δ, Ανδρέας Γκόφας, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, ανέφερε: «Η αξία μιας συζήτησης δεν μετριέται από την ικανότητά της να παράγει συμπεράσματα, αλλά από την ικανότητά της να καθιστά τα σωστά ερωτήματα αναπόφευκτα. Αυτό ήταν το Μαντείο. Όχι ένας θεσμός απαντήσεων. Ένας θεσμός που σου επέστρεφε το ερώτημα σε πιο απαιτητική μορφή από αυτή που το έφερες».

Ο πανεπιστημιακός – διαστημικός επιστήμονας και πρωτοπόρος ερευνητής με συμμετοχή στα σπουδαιότερα διαστημικά προγράμματα των Η.Π.Α. και της NASA, πρώην πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, Σταμάτιος Κριμιζής τόνισε: «Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η ύπαρξη νοήμονος ζωής αλλού στο Σύμπαν είναι πολύ πιθανή, καθώς υπάρχουν δισεκατομμύρια πλανήτες με συνθήκες παρόμοιες με της Γης. Ωστόσο, οι τεράστιες αποστάσεις καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την επικοινωνία ή την επιβεβαίωση της ύπαρξής της, γι’ αυτό η διατήρηση της ζωής στη Γη παραμένει ύψιστη προτεραιότητα».

Κι ο Πρέσβης ε.τ. και άμισθος σύμβουλος του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Π.Κε.Δ. για θέματα διεθνών σχέσεων, Αναστάσιος Κριεκούκης, συνόψισε: «Οι συζητήσεις χαρακτηρίστηκαν από συνεργασία και αισιοδοξία, αλλά και από προβληματισμό για τις επιπτώσεις της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης στην κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα και την πολιτισμική πολυμορφία. Η ΤΝ μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο, αρκεί να παραμένει στην υπηρεσία του ανθρώπου και να μη μειώνει την πνευματική του αυτονομία, καθώς η ανάπτυξη της ανθρώπινης γνώσης και των ειδικών του μέλλοντος πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα».

Στην Στρογγυλή Τράπεζα συμμετείχαν επίσης ο Καθηγητής Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ, Χρυσόστομος Μαντζαβίνος και ο Ομότιμος Καθηγητής Ψυχιατρικής στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Λάμπης Παπαγεωργίου.

Στους Τέταρτους Δελφικούς Διαλόγους απηύθυναν χαιρετισμούς ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Γιάννης Μπούγας αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι η συζήτηση για το μέλλον της ανθρωπότητας είναι μια συζήτηση για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη Δικαιοσύνη, ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδος, κ. Φάνης Σπανός, και η Γενική Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού, Ελένη Δουνδουλάκη, υπογραμμίζοντας ότι τα σύνθετα ερωτήματα της εποχής μας απαιτούν συμπόρευση της επιστημονικής τεκμηρίωσης με τον ανθρωπιστικό στοχασμό. Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Αθανάσιος Παλιάτσος, Προϊστάμενος διεύθυνσης Γεν. Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου, και ο Δήμαρχος Δελφών, Παναγιώτης Ταγκαλής, τον λόγο του οποίου διάβασε ο αντιδήμαρχος Δελφών, Αστερινός Δημητρίου.

Στους Δελφικούς Διαλόγους υπήρξε ισχυρή εκπροσώπηση από τον δημοσιογραφικό (με τη συμμετοχή τουλάχιστον 30 δημοσιογράφων), πνευματικό, επιχειρηματικό και καλλιτεχνικό χώρο.

Με τη συμμετοχή διεθνούς ακτινοβολίας, πρωτοπόρων επιστημόνων από τους χώρους της αστροφυσικής, της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς επίσης και των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών θα πραγματοποιηθούν οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι στην αίθουσα «Φρύνιχος» του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (Ε.Π.Κε.Δ.) στους Δελφούς την Παρασκευή 3 και το Σάββατο 4 Ιουλίου 2026. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 3/7 στις 17.30 και θα ολοκληρωθεί την επόμενη ημέρα με στρογγυλή τράπεζα.

Οι Δελφοί, ένας από τους πλέον εμβληματικούς τόπους του αρχαίου ελληνικού στοχασμού, διατηρούν έως σήμερα ακέραιη την πνευματική τους ακτινοβολία. Το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, με καταστατικό στόχο την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πνευματικού πόλου στους Δελφούς, αποτελεί μοναδικό χώρο στην Ελλάδα για τη συστηματική διερεύνηση της σημασίας της ανθρωπιστικής σκέψης.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΜΙΛΗΤΩΝ

MARKUS GABRIEL

Ο Markus Gabriel είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος φιλόσοφος και κατέχει την Έδρα Γνωσιολογίας, Νεότερης και Σύγχρονης Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Βόννης. Το 2009 έγινε ο νεότερος τακτικός καθηγητής φιλοσοφίας στη Γερμανία. Από το 2012 είναι Πρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου Φιλοσοφίας και από το 2017 Διευθυντής του Διεπιστημονικού Κέντρου Επιστήμης και Σκέψης, και τα δύο με έδρα τη Βόννη.

Έχει τιμηθεί με πολυάριθμα βραβεία, υποτροφίες και θέσεις επισκέπτη καθηγητή σε ιδρύματα όπως το UCBerkeley, το NYU, το Stanford, η Σορβόννη (Paris 1) και το PUC του Ρίο ντε Τζανέιρο. Από το 2022 έως το 2024 διετέλεσε Ακαδημαϊκός Διευθυντής του THE NEW INSTITUTE. Το 2024 ανέλαβε καθήκοντα Ανώτερου Παγκόσμιου Συμβούλου στο Kyoto Institute of Philosophy και το 2025 έγινε Ειδικά Διορισμένος Καθηγητής στο Kyoto University Institute for the Future of Human Society.

Τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ αρκετά από αυτά έχουν γίνει διεθνή μπεστσέλερ. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του συγκαταλέγονται τα Why the World Does Not Exist, Moral Progress in Dark Times, The Human Animal: Why We Still Do Not Fit into Nature και το πρόσφατο βιβλίο του Doing Good – How Ethical Capitalism Can Save Liberal Democracy.

Markus Gabriel

MARCELLO IENCA

Καθηγητής Ηθικής της Τεχνητής Νοημοσύνης και των Νευροεπιστημών στο Technical University of Munich (TUM), και Αναπληρωτής Διευθυντής του Ινστιτούτου Ηθικής και Ιστορίας της Ιατρικής. Η έρευνά του επικεντρώνεται στις ηθικές, νομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, της νευροτεχνολογίας και της ψηφιακής καινοτομίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη γνωστική ελευθερία, την ιδιωτικότητα της σκέψης και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ψηφιακή εποχή. Είναι διεθνώς γνωστός για το πρωτοποριακό του έργο σχετικά με τα «νευροδικαιώματα» (neurorights) και έχει συμβάλει εκτενώς σε διεθνείς πρωτοβουλίες διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης και της νευροτεχνολογίας. Είναι επικεφαλής Νευροηθικής της International Brain Initiative, πρόεδρος της International Neuroethics Society και έχει διατελέσει μέλος τoυ UNESCO’s Ad Hoc Expert Group on the Ethics of Neurotechnology .Είχε επίσης  συμβουλευτικό ρόλο σε οργανισμούς όπως ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), το Συμβούλιο της Ευρώπης, τα Ηνωμένα Έθνη, η UNICEF και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ζητήματα διακυβέρνησης αναδυόμενων τεχνολογιών και ψηφιακής ηθικής.

Marcello Ienca

OFRIT LIVIATAN

Διευθύντρια του Προγράμματος Σεμιναρίων Πρωτοετών του Harvard College και διδάσκουσα στους τομείς του δικαίου και της πολιτικής στο Harvard’s Department of Government. Κατέχει διδακτορικό και μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών με διάκριση από τη Fletcher School of Law and Diplomacy του Tufts University, καθώς και πτυχίο Νομικής από το Ισραήλ, όπου έγινε μέλος του δικηγορικού συλλόγου και άσκησε δικηγορία στους τομείς του συνταγματικού, ποινικού και εμπορικού δικαίου.

Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα και το πολυβραβευμένο διδακτικό της έργο περιλαμβάνουν το δίκαιο και την κοινωνία, τις εντάσεις μεταξύ νομικής θεωρίας και πράξης, τον ρόλο των νομικών συστημάτων σε εθνοπολιτισμικές συγκρούσεις και στη διαχείριση της διαφορετικότητας, κοινωνικονομικά διλήμματα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, κριτικές προσεγγίσεις του δικαίου μέσα από οπτικά και λογοτεχνικά πλαίσια, καθώς και τις νομικές δυναμικές μεταξύ θρησκείας και κράτους.

Ως Διευθύντρια (και τιμώμενη με το Dean’s Distinction Award) η Δρ Liviatan επιβλέπει ένα δίκτυο περίπου 130 σεμιναρίων, τα οποία διδάσκονται κάθε χρόνο από πολλούς από τους πλέον διακεκριμένους καθηγητές του Πανεπιστημίου. Υπό την καθοδήγησή της, τα σεμινάρια αυτά διαμορφώνονται ως μια μοναδικά άμεση και ουσιαστική εισαγωγή στο ευρύ φάσμα των επιστημονικών πεδίων του Harvard.

Ofrit Liviatan

ABRAHAM (AVI) LOEB

Κάτοχος της έδρας  FrankB. Baird, Jr. Professor of Science στο Πανεπιστήμιο Harvard. Απέκτησε διδακτορικό στη Φυσική από το Hebrew University of Jerusalem σε ηλικία 24 ετών (1980–1986), ηγήθηκε του πρώτου διεθνούς ερευνητικού προγράμματος που υποστηρίχθηκε από τη Strategic Defense Initiative (1983–1988) και στη συνέχεια διετέλεσε μέλος του Institute for Advanced Study στο Princeton (1988–1993).

Έχει συγγράψει 9 βιβλία, με πιο πρόσφατα τα Extraterrestrial και Interstellar, καθώς και περισσότερες από χίλιες επιστημονικές δημοσιεύσεις  πάνω σε ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως οι μαύρες τρύπες, τα πρώτα άστρα, η αναζήτηση εξωγήινης ζωής και το μέλλον του Σύμπαντος.

Διετέλεσε Διευθυντής του Institute for Theory and Computation (2005–2026) στο Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics και σήμερα είναι Διευθυντής του Galileo Project. Υπήρξε ο μακροβιότερος Πρόεδρος του Τμήματος Αστρονομίας του Harvard (2011–2020), καθώς και Ιδρυτικός Διευθυντής του Black HoleInitiative του Harvard (2016–2021). Είναι εκλεγμένο μέλος της American Academy of Arts and Sciences, της American Physical Society και της International Academy of Astronautics.

Ο Loeb υπήρξε επίσης μέλος του President’s Council of Advisors on Science and Technology (PCAST στον Λευκό Οίκο, πρώην πρόεδρος του Board on Physics and Astronomy των Εθνικών Ακαδημιών των ΗΠΑ (2018–2021) και σήμερα μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του προγράμματος “Einstein: Visualize the Impossible” του Hebrew University of Jerusalem.

Επιπλέον, προήδρευσε της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Breakthrough Stars hot Initiative (2015–2024) και διετέλεσε Διευθυντής Θεωρητικής Επιστήμης για όλες τις πρωτοβουλίες του Breakthrough Prize Foundation.

Το 2012, το περιοδικό TIME τον συμπεριέλαβε στους 25 ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στον τομέα του διαστήματος, ενώ το 2020 επιλέχθηκε ανάμεσα στους 14 πιο εμπνευσμένους Ισραηλινούς της τελευταίας δεκαετίας. Το 2025 κατατάχθηκε από το ScholarGPS στην τρίτη θέση παγκοσμίως ως προς το δημοσιευμένο έργο και τον ερευνητικό αντίκτυπο μεταξύ των αστρονόμων παγκοσμίως κατά την τελευταία πενταετία. Η πιο πρόσφατη ομιλία του στο TED συγκαταλέχθηκε στις πέντε δημοφιλέστερες ομιλίες TED του 2024.

Abraham (Avi) Loeb

HELEN MARGETTS

Καθηγήτρια Κοινωνίας και Διαδικτύου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και Επισκέπτρια Καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Επιστήμης Δεδομένων του LSE. Από τον Σεπτέμβριο του 2026 θα αναλάβει θέση τακτικής καθηγήτριας στο LSE, όπου θα εργαστεί για τη δημιουργία ενός νέου Παγκόσμιου Ινστιτούτου για την Τεχνολογία και την Κοινωνία. Ίδρυσε και διηύθυνε το Πρόγραμμα Δημόσιας Πολιτικής (2018–2025) στο AlanTuring Institute, το οποίο κέρδισε εθνική και διεθνή αναγνώριση για το πρωτοποριακό του έργο σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τη διακυβέρνηση.

Διετέλεσε Διευθύντρια του Oxford Internet Institute (2011–2018), καθώς και Καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης και Διευθύντρια της Σχολής Δημόσιας Πολιτικής στο UCL (1999–2004).

Το ερευνητικό και συγγραφικό της έργο επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ τεχνολογίας, πολιτικής, δημόσιας πολιτικής και διακυβέρνησης και περιλαμβάνει  περισσότερα από 150 άρθρα και έξι βιβλία πάνω στο αντικείμενο, μεταξύ των οποίων τα Digital Era Governance (OUP, 2008) και AI and Digital Governance (OUP, υπό έκδοση). Το βιβλίο της Political Turbulence: How Social Media Shape Collective Action (Princeton University Press) τιμήθηκε το 2017 με το βραβείο J. Mackenzie της Political Studies Association για το καλύτερο βιβλίο πολιτικής επιστήμης.

Στον τομέα της δημόσιας προσφοράς, συμμετέχει στο Home Office Scientific Advisory Council (HOSAC, από το 2019) και στην United Nation Committee of Experts on Public Administration (CEPA, from 2025). Έχει επίσης τιμηθεί μετο βραβείο Mayer-Struckmann από το Heinrich Heine University Düsseldorf για την εξαιρετική έρευνά της σχετικά με την ψηφιοποίηση και τον εκδημοκρατισμό (2020), την έδρα John F. Kluge Senior Chair in Technology and Society στη Library of Congress (2019), καθώς και το βραβείο Friedrich Schiedel από το Technical University of Munich για την έρευνα και την ακαδημαϊκή ηγεσία στους τομείς της τεχνολογίας και της πολιτικής (2018).

Helen Margetts

MARTIN REES (Lord Rees of Ludlow) 

Διακεκριμένος καθηγητής Κοσμολογίας και Αστροφυσικής και ο 60ός Πρόεδρος της Βασιλικής Εταιρείας (Royal Society). Θεωρείται μία από τις κορυφαίες αυθεντίες παγκοσμίως για το μέλλον της ανθρωπότητας και είναι διεθνώς αναγνωρισμένος ειδικός στους υπαρξιακούς κινδύνους, όπως οι ηλιακές εκλάμψεις, οι προσκρούσεις αστεροειδών, τα υπερηφαίστεια, η βιοτεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη. Πιστεύοντας ότι το μέλλον της ανθρωπότητας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το μέλλον της επιστήμης, τα τελευταία χρόνια έχει επικεντρωθεί ολοένα και περισσότερο σε παγκόσμια ζητήματα, όπως η αύξηση του πληθυσμού και οι κίνδυνοι που απορρέουν από αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη. Συνιδρυτής του Κέντρου Μελέτης Υπαρξιακού Κινδύνου (Centre for the Study of Existential Risk) του Κέιμπριτζ, είναι ένας ιδιαίτερα περιζήτητος ομιλητής με περισσότερα από 40 χρόνια εμπειρίας στην αιχμή της επιστημονικής καινοτομίας. Αφού εξελέγη μέλος του King’s College, διετέλεσε Καθηγητής Αστρονομίας και Πειραματικής Φιλοσοφίας (Plumian Professor of Astronomy and Experimental Philosophy) στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Το 2005 διορίστηκε μέλος της Βουλής των Λόρδων του Ηνωμένου Βασιλείου. Κατά τη διάρκεια της λαμπρής σταδιοδρομίας του, η συμβολή του οδήγησε σε σημαντικές προόδους σε τομείς όπως οι κοσμικοί πίδακες, οι μαύρες τρύπες, ο σχηματισμός γαλαξιών και οι θεωρητικές πτυχές της κοσμολογίας. Υπήρξε επίσης ένας από τους πρώτους επιστήμονες που προέβλεψαν την ανομοιόμορφη κατανομή της ύλης στο Σύμπαν, ενώ η πρωτοποριακή του έρευνα συνέβαλε στην απόρριψη της θεωρίας της Σταθερής Κατάστασης (Steady State Theory). Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 500 επιστημονικά άρθρα και έχει συγγράψει πολλά βιβλία, μεταξύ των οποίων τα Our Final Hour, If Science is to Save Us, Just Six Numbers και On the Future: Prospects for Humanity. Έχει τιμηθεί με πολυάριθμες διακρίσεις, όπως το Χρυσό Μετάλλιο της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας, το Βραβείο Heineman για την Αστροφυσική και το Βραβείο Αϊνστάιν του Παγκόσμιου Πολιτιστικού Συμβουλίου.

Martin Ress (Lord Rees of Ludlow)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΡΟΙΛΟΣ

Καθηγητής Ελληνικών Σπουδών και Συγκριτικής Κριτικής Θεωρίας και Γραμματολογίας, κάτοχος της Έδρας «Γιώργος Σεφέρης» στο Πανεπιστήμιο Harvard. Στο ίδιο Πανεπιστήμιο είναι ερευνητικός εταίρος στο Minda de Gunzburg Center for EuropeanStudies καθώς και στο Weatherhead Center for International Affairs, όπου έχει συνιδρύσει (2007) και συνδιευθύνει το σεμιναριακό πρόγραμμα Cultural Politics.

Οι διεθνείς διακρίσεις για το ερευνητικό έργο του συμπεριλαμβάνουν το Forschungsstipendium für erfahrene Wissenschaftler του Alexander von Humboldt Foundation και επίτιμο διδακτορικό από το Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.

Έχει συγγράψει και επιμεληθεί δώδεκα  βιβλία, συμπεριλαμβανομένων των μονογραφιών Towards a Ritual Poetics (2003; co-author) ‘Amphoteroglossia’: A Poetics of the Twelfth-Century Medieval Greek Novel (2005), C. P. Cavafy: The Economics of Metonymy (2009), και τους τόμους Medieval Greek Storytelling: Fictionality and Narrative in Byzantium (editor, 2014) και From Byzantium to the Early Greek Enlightenment: Books, Writers, and Ideologies in Early Modern Greek Contexts [Late 15th–Early 18th C.] (editor, 2024). Αυτή την περίοδο ολοκληρώνει τα βιβλία Neomedieval Metacapitalismκαι Postclassical Imaginaries: A Cognitive Anthropology of Late Antique and Byzantine ‘Phantasia’.

Panagiotis Roilos

LENART ŠKOF

Καθηγητής Φιλοσοφίας και Θρησκευτικών Σπουδών, Διευθυντής του Ινστιτούτου Φιλοσοφικών και Θρησκευτικών Σπουδών στο Επιστημονικό και Ερευνητικό Κέντρο Koper (Σλοβενία) και Κοσμήτορας της Σχολής ISH στο Πανεπιστήμιο AlmaMaterEuropaea (Λιουμπλιάνα, Σλοβενία). Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (EASA, Σάλτσμπουργκ) και πρόεδρος της Σλοβενικής Εταιρείας Συγκριτικής Θρησκειολογίας. Πρόσφατα συν-επιμελήθηκε τα έργα Philosophy of Breath: A Critical Anthology (Bloomsbury, υπό έκδοση), Marian Reflections on Warand Peace: Trauma, Mourning, and Justicein Ukraine and Beyond (Routledge, 2025) και Elemental-Embodied Thinking for a New Era (Springer, 2024). Ειδικός στους τομείς του αμερικανικού πραγματισμού, της ηπειρωτικής φιλοσοφίας και των ασιατικών φιλοσοφιών, ο Škof έχει συγγράψει αρκετά βιβλία, μεταξύ των οποίων τα God in Post-Christianity: An Elemental Philosophical Theology (SUNY Press, 2024), Antigone’s Sisters: On the Matrix of Love (SUNY Press, 2021) και Breath of Proximity: Intersubjectivity, Ethics and Peace (Springer, 2015). Είναι αρχισυντάκτης της σειράς Routledge Critical Perspectives on Breath and Breathing μαζί με τη Magdalena Górska.Η ακαδημαϊκή του πορεία περιλαμβάνει σημαντικές υποτροφίες ως Fulbright visiting researcher στο Stanford University, (όπου συνεργάστηκε με τον Richard Rorty), καθώς και Humboldt visiting researcher στο Max Weber Centre for Advanced Cultural and Social Studies.

Lenart Skof

Με τη συμμετοχή διεθνούς ακτινοβολίας, πρωτοπόρων επιστημόνων από τους χώρους της αστροφυσικής, της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς επίσης και των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών θα πραγματοποιηθούν οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι στην αίθουσα «Φρύνιχος» του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (Ε.Π.Κε.Δ.) στους Δελφούς την Παρασκευή 3 και το Σάββατο 4 Ιουλίου 2026. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 3/7 στις 17.30 και θα ολοκληρωθεί την επόμενη ημέρα με στρογγυλή τράπεζα.

Οι Δελφοί, ένας από τους πλέον εμβληματικούς τόπους του αρχαίου ελληνικού στοχασμού, διατηρούν έως σήμερα ακέραιη την πνευματική τους ακτινοβολία. Το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, με καταστατικό στόχο την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πνευματικού πόλου στους Δελφούς, αποτελεί μοναδικό χώρο στην Ελλάδα για τη συστηματική διερεύνηση της σημασίας της ανθρωπιστικής σκέψης.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ε.Π.Κε.Δ. εγκαινίασε το 2023 τους Πρώτους Δελφικούς Διαλόγους, οι οποίοι συνεχίστηκαν με τους Δεύτερους το 2024 και τους Τρίτους το 2025. Το 2026 ακολουθούν οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι με θέμα «Το μέλλον της ανθρωπότητας».

Το πρόγραμμα από την έναρξη της υλοποίησής του τέθηκε υπό την αιγίδα της τότε Α.Ε. Προέδρου της Δημοκρατίας, κυρίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και συνεχίζει υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.

Οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι πραγματοποιούνται με την υποστήριξη του Ιδρύματος ΙΩΑΝΝΟΥ Φ.ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ.

Ομιλητές:

Markus Gabriel, Πανεπιστήμιο Βόννης

Marcello Ienca, Technical University of Munich (TUM)

Ofrit Liviatan, Πανεπιστήμιο Harvard

Abraham Loeb, Πανεπιστήμιο Harvard

Helen Margetts, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

Lord Martin Rees, Πανεπιστήμιο Cambridge

Παναγιώτης Ροϊλός, Πανεπιστήμιο Harvard

Lenart Skof, Science and Research Centre Koper της Σλοβενίας

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών Καθηγητής του Χάρβαρντ Παναγιώτης Ροϊλός, ιδρυτής του θεσμού των Δελφικών Διαλόγων και επιστημονικός επιμελητής τους, αναφέρει:

«Οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι αποτελούν προανάκρουσμα ενός καινούργιου πολιτιστικού θεσμού διεθνούς βεληνεκούς του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών: Το Σύγχρονο Μαντείο των Δελφών: Το Μέλλον της Ανθρωπότητας. Πρωτοπόροι και εξαιρετικά επιδραστικοί επιστήμονες από τους χώρους της αστροφυσικής, της τεχνητής νοημοσύνης, της ιατρικής καθώς επίσης και των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών θα διερευνήσουν πώς οι εξελίξεις στις λεγόμενες θετικές επιστήμες και στην τεχνολογία διαμορφώνουν το μέλλον του ανθρώπου και των κοινωνιών του.

Οι Δελφοί καθίστανται κατ’ αυτόν τον τρόπο ένα σύγχρονο μαντείο, το οποίο (χάρη κυρίως στην διαδικτυακή εκδοχή του) θα διακτινώνει σε παγκόσμιο επίπεδο όχι πια την θεόπνευστη, και εν πολλοίς ασαφή, μαντική ενόραση της Πυθίας, αλλά την επιστημονικά εδραιωμένη και στοχαστικά επεξεργασμένη γνώση της σύγχρονης ανθρωπότητας σε διάφορα επιστημονικά πεδία.

Οι Τέταρτοι Δελφικοί Διάλογοι θα διερευνήσουν μια σειρά σύνθετων ζητημάτων που αφορούν άμεσα στην νέα πραγματικότητα της εποχής την οποία διανύουμε και την οποία εδώ και δεκαπέντε χρόνια έχω ορίσει ως «νεομεσαιωνικό μετακαπιταλισμό»— μεταξύ των οποίων και τα εξής ερωτήματα:

• Πώς διαμορφώνεται η διαστημο-πολιτική σήμερα; Ποιες οι εξελίξεις στον αγώνα δρόμου αποικισμού του διαστήματος και τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της ανθρωπότητας, τις διεθνείς γεωπολιτικές συνθήκες και τον πλανήτη γη;

• Πώς η σύγχρονη επιστήμη προσεγγίζει τα ερωτήματα σχετικά με την πιθανότητα μορφών εξωγήινης ζωής και νοημοσύνης; Πώς μπορούν να προστατευθούν τα όρια μεταξύ επιστημονικού ορθολογισμού και φαντασιακών αφηγημάτων συνωμοσιολογίας σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από ψευδείς, κατασκευασμένες ειδήσεις;

• Πώς η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως σύγχρονο μαντείο; Πώς μπορεί να συμβιώσει μαζί της η μέχρι τώρα νοούμενη ως ουσιαστικώς ανθρώπινη υπόσταση;

• Πώς η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει τους μηχανισμούς και τους στόχους διακυβέρνησης στις σύγχρονες πολιτείες; Πώς μπορεί να συμβάλει στην προώθηση της συμμετοχικότητας των πολιτών στην λήψη σημαντικών αποφάσεων, αλλά και ποιους κινδύνους ενδεχομένως εγκυμονεί για τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις ελευθερίες των πολιτών;

• Πώς η γνωσιακή τεχνολογία διαμορφώνει το μέλλον του πολιτισμού της πολιτικής αλλά και τους όρους και τις προτεραιότητες της πολιτιστικής πολιτικής;»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Παρασκευή, 3 Ιουλίου  

17.30-17.45 Χαιρετισμοί

17.45-18.25 ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Εναρκτήρια ομιλία

Παναγιώτης Ροϊλός, Πανεπιστήμιο Harvard

On space politics and the future of humanity

Η πολιτική του διαστήματος και το μέλλον της ανθρωπότητας

Helen Margetts, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης

AI and digital era governance

Διακυβέρνηση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ψηφιακού μετασχηματισμού

18.25-18.45 Συζήτηση

18.45-19.00 Διάλειμμα

19.00-19.40 ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 

Lenart Škof, Κέντρο Επιστημών και Έρευνας Koper

The future soul of humanity

Το μέλλον της ψυχής της ανθρωπότητας

Marcello Ienca, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Μονάχου

Humanity at the crossroads: Cognitive technology and the future of freedom and autonomy

Η ανθρωπότητα σε σταυροδρόμι: Η γνωσιακή τεχνολογία και το μέλλον της ελευθερίας και της αυτονομίας

19.40-20.00     Συζήτηση

Σάββατο, 4 Ιουλίου 

09.30-10.10 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Abraham Loeb, Πανεπιστήμιο Harvard

The benefits of alien intelligence over AI 

Τα πλεονεκτήματα της εξωγήινης νοημοσύνης έναντι της ΤΝ

Markus Gabriel, Πανεπιστήμιο Βόννης  

Being human in the age of AI – What AI’s magical mirror tells us about ourselves 

Η ανθρώπινη υπόσταση στην εποχή της ΤΝ – Τι μας αποκαλύπτει για τον εαυτό μας ο μαγικός καθρέφτης της ΤΝ

• Συζήτηση

10.30-10.45 Διάλειμμα

10.45-11.25 ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 

Ofrit Liviatan, Πανεπιστήμιο Harvard

 The case for regulation when machines are the new oracles

Όταν οι μηχανές γίνονται τα νέα μαντεία: η αναγκαιότητα της ρύθμισης 

Martin Rees, Πανεπιστήμιο Cambridge

Our future in space

Το μέλλον μας στο διάστημα 

11.25-11.45 Συζήτηση

11.45-13.15 ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Με την έμπρακτη θεσμική υποστήριξη και την ενεργή συμμετοχή της AUTODIA, κλιμάκιο στελεχών του Οργανισμού παρακολούθησε τις εργασίες της ετήσιας συνάντησης της Ένωσης Ιδιοκτητών Ιδιωτικών Ραδιοφωνικών Σταθμών Αττικής – Ε.Ι.Ι.Ρ.Α., με τίτλο “All Things Radio 2026”.

Η εκδήλωση που διοργανώθηκε την Τετάρτη 11/2, στη Βιβλιοθήκη της Βουλής (πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο), συγκέντρωσε πλήθος επαγγελματιών από τον χώρο της ραδιοφωνικής παραγωγής, την έρευνα αγοράς & μάρκετινγκ, τη διαφήμιση και τον σύνδεσμο διαφημιζομένων, ενώ παράλληλα φιλοξένησε θεσμικές φυσιογνωμίες και ξένους εμπειρογνώμονες της αγοράς.

Παρόντες στην εκδήλωση ήταν, μεταξύ άλλων,  ο κ. Κωνσταντίνος Φωτόπουλος, Πρόεδρος Ε.Ι.Ι.Ρ.Α. και ο Πρόεδρος ΕΒΕΑ κ. Ιωάννης Μπρατάκος, ενώ από πλευράς της Πολιτείας, ο κ. Παύλος Μαρινάκης, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Από πλευράς AUTODIA, παραβρέθηκαν οι κυρίες Ηλιάννα Αντωνίου, Δ/ντρια Επικοινωνίας & Διεθνών Σχέσεων και Γιουλίνα Μανωλάτου, Επικεφαλής Μάρκετινγκ, καθώς και οι κύριοι Γιώργος Σταμπόλης, Δ/ντής Ψηφιακής Στρατηγικής & Επιχειρησιακής Ανάπτυξης, Δημήτρης Βαρουξής, Επικεφαλής Ραδιοτηλεοπτικών Μέσων και Στάθης Παντζής, Επικεφαλής Επιγραμμικών Μέσων.

Τα στελέχη της AUTODIA πραγματοποίησαν επαφές με πολλούς επαγγελματίες του κλάδου και ενημέρωσαν το κοινό για τη δραστηριότητα του Οργανισμού, παρέχοντας εξειδικευμένες πληροφορίες και έντυπο ενημερωτικό υλικό.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η κα. Ηλιάννα Αντωνίου παρέθεσε ομιλία με τίτλο «Μουσικό Περιεχόμενο & Τεχνητή Νοημοσύνη: Τα Πνευματικά Δικαιώματα στο Επίκεντρο», τονίζοντας ότι η ουσία και η μακροβιότητα του ραδιοφώνου, όπως κι αν εξελιχθεί στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, παραμένουν στην ανθρώπινη σύνδεση, στην εμπιστοσύνη και στις αυθεντικές ιστορίες. Αρκεί να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός στην επαγγελματική ακεραιότητα κάθε κλάδου και σοβαρή επένδυση σε ανθρώπους: στους παραγωγούς, στους συνθέτες, στους τραγουδοποιούς, στους στιχουργούς.

Το 7^ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής σάς υποδέχεται, από τις 8 έως τις 10 Οκτωβρίου 2026 στη Λάρνακα, Κύπρος, Πανεπιστήμιο UCLan Cyprus.

Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (ΜΠΣ) «Δημιουργική Γραφή» (Π.Τ.Ν./Π.Δ.Μ.) σε συνεργασία με το Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ρητορική, Επικοινωνία και Δημιουργική Γραφή στην Εκπαίδευση» (Π.Τ.Δ.Ε./Ε.Κ.Π.Α. – Π.Τ.Ν./Π.Δ.Μ.), το Lund University (Centre for Languages and Literature/Modern Greek Studies) και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κύπρου, με την υποστήριξη του Δήμου Λάρνακας, σας προσκαλούν στο 7^ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής.

Καθηγητές/τριες, ερευνητές/τριες, διδάκτορες/ισσες, μεταπτυχιακοί/ές φοιτητές και φοιτήτριες, συγγραφείς, άνθρωποι που αγαπούν την ανάγνωση και τη γραφή από διάφορες χώρες και ηπείρους θα έχουν την ευκαιρία να συναντηθούν στην πόλη της Κοζάνης και να συνομιλήσουν για τη γραφή, την ανάγνωση, την κριτική, την έρευνα και τη μελέτη των κειμένων. Οι επίσημοι προσκεκλημένοι/ες του συνεδρίου, Θεοδουλίδης Θεόδωρος, Γουλιάμος Κώστας, Xavier Mínguez-López, Σαρίογλου Ειρήνη, Βησσαρίωνος Νατάσα και Zou Fu , θα συμβάλουν με την επιστημονική τους γνώση και τη δημιουργική τους εμπειρία στη συζήτηση για τη Δημιουργική Γραφή.

Ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής

Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος, Καθηγητής Δημιουργικής Γραφής και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Κεντρική Επιστημονική Επιτροπή

Τζίνα Καλογήρου, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Διδακτικής της, Π.Τ.Δ.Ε./Ε.Κ.Π.Α.

Βασίλειος Σαμπατακάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών, Κέντρο Γλωσσών και Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Lund Σουηδίας, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών

Δρ. Έλενα Χατζηκακού, Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Κύπρου

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΜΕΛΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Π.Δ.Μ.

Ένα Διεθνές Συμπόσιο με τίτλο: Η Επιγραφική της Ίασης: Ιερά & Αφιερώσεις στην Αττική (Τhe Epigraphy of Healing: Sanctuaries & Dedications in Attica), θα πραγματοποιηθεί στο Επιγραφικό Μουσείο το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025.

Ακολουθεί το πρόγραμμα:

 Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025 

10.00-10:15 Εγγραφές

10:15-10:30 Χαιρετισμοί

Συνεδρία 1η: Ο Ασκληπιός και η Υγεία και η πολιτική της ίασης στην Αττική  

Προεδρία / Chair: Δρ Αθανάσιος Θέμος 

10:30-10:50 Dr Milena Melfi (University of Oxford) 

“Reinstating Healing: Reused votive reliefs in the Athenian Asklepieion of the 1st century  BC.

10:50-11:10 Dr Luigi Lafasciano (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών) 

“Performing for the God: Actors’ and Dramatists’ Dedications at the Asklepieion of Athens”

11:10-11:30 Dr Francesco Camia (Sapienza Università di Roma)- online “IG II/III23240 and the cult of Hygieia in Attica during the Roman imperial period”

11:30-11:50 Συζήτηση

11:50-12:10 Διάλειμμα για καφέ

Συνεδρία 2η: Άλλες ιαματικές θεότητες του άστεως 

Προεδρία: Ελένη Ζαββού/ 

12:10-12:30 Professor Maria Elena Gorrini (Università degli Studi di Pavia) “Dedicants of minor healing deities: the cases of Amynos and Heros Iatros”

12:30-12:50 Dr Brian Martens (University of St. Andrews) 

“Statuettes for Health and Healing from the Agora Excavations”

12:50-13:10 Συζήτηση

13:10-15:00 Διάλειμμα 

Συνεδρία 3η

Λατρείες της ίασης στους δήμους και τα σύνορα της Αττικής

Προεδρία: Δρ Αικατερίνη-Ηλιάνα Ρασσιά

15:00-15:20 Professor Graham Oliver (Brown University) 

“Integrating health from the margins: Rhamnous and the Hellenistic polis”

15:20-15:50 Dr Kazuhiro Takeuchi (Danish Institute for Mediterranean Studies) “Prevention is Better Than Cure: The Healing Cults of Athena, Herakles, and Apollo  in Attica”

15:50-16:10 Dr Francesco Sorbello (Università degli Studi di Pavia)- online “Healing Cults in Acharnai: Archaeological, Epigraphic, and Literary Evidence”

16:10-16:30 Συζήτηση 

Συνεδρία 4η 

Αττικές λατρείες ίασης: φιλοσοφική και λογοτεχνική διάσταση 

Προεδρία: Δρ Γεωργία Πετρίδου

16:30-16:50 Dr Matthias Haake (University of Bonn) 

“Female Epicureans in Attic Healing Sanctuaries? The Case of the Asclepieion in Athens and the Amphiareion at Oropos”

16:50-17:10 Δρ Αλεξία Πετσάλη-Διομήδη  (University of St. Andrews) 

“Cult tables in the sanctuaries of Amphiaraos at Oropos and Asklepios at Athens”

17:10-17:30 Professor Andrej Petrovic (University of Virginia)-online “Purity and Epigraphy of Healing”

17:30-17:50 Συζήτηση

17:50-18:10 Διάλειμμα / Coffee Break

Συνεδρία 5η 

Η επιγραφική των ηρώων της ίασης στην Αττική

Προεδρία/ Chair: Δρ Αλεξία Πετσάλη-Διομήδη

18:10-18:30 Professor Jessica Lamont (Yale University)-online “Epigraphy of Healing: The Heros Iatros in Athens”

18:30-18:50 Professor Laura Gawlinski (Loyola University Chicago)- online “Herakles and Health in Athens”

18:50-19:10 Συζήτηση

Προεδρία: Professor Graham Oliver 

19:10-19:30 Professor Emeritus Kevin Clinton (Cornell University)-online “Asklepios at Eleusis”

19:30-20:00 Στρογγυλή Τράπεζα

20:00 Δεξίωση με κρασί

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ: Δρ Αθανάσιος Θέμος (Διευθυντής του Επιγραφικού Μουσείου) 

Ελένη Ζαββού, MSc (Προϊσταμένη του Τμήματος Έρευνας και Τεκμηρίωσης Επιγραφών του Επιγραφικού Μουσείου)  

Γεωργία Πετρίδου (Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ)

Δρ Αικατερίνη- Ηλιάνα Ρασσιά (Ανοικτό Πανεπιστήμιο της Κύπρου & ΔΙ.ΚΕ.ΜΕ.Σ.) 

To πρόγραμμα για Συγγραφείς Λογοτεχνίας του Oxbelly Retreat 2026, μια συνάντηση για διεθνείς συγγραφείς που εργάζονται στον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία, θα πραγματοποιηθεί από την 1η έως τις 9 Ιουλίου στην Costa Navarino, της Μεσσηνίας.

Το πρόγραμμα Fiction Writers φιλοξενεί δέκα ανερχόμενους συγγραφείς που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν την τεχνική τους, να ενισχύσουν τη λογοτεχνική τους φωνή και να συμβάλουν σε διαπολιτισμικούς διαλόγους γύρω από την έννοια της αφήγησης. Το πρόγραμμα προσφέρει μια σειρά εργαστηρίων, υπό την καθοδήγηση μιας ομάδας καταξιωμένων συγγραφέων, καθώς και ελεύθερο συγγραφικό χρόνο στη γαλήνια ατμόσφαιρα της Μεσσηνιακής φύσης.

Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τη δουλειά τους κατά τις πρωινές ώρες, ενώ τα βράδια, θα συμμετέχουν σε ένα κοινό πρόγραμμα διαθεματικών εκδηλώσεων με εκλεκτούς προσκεκλημένους, καταξιωμένους επαγγελματίες του κινηματογράφου και της λογοτεχνίας αλλά και δημιουργούς από το ευρύτερο φάσμα της αφηγηματικής τέχνης.

Τα απαραίτητα στοιχεία της αίτησης περιλαμβάνουν ένα σύντομο βιογραφικό, μια δήλωση συγγραφέα και ένα δείγμα αδημοσίευτης λογοτεχνικής πεζογραφίας.

Το πρόγραμμα Fiction Writers 2026 πραγματοποιείται υπό την καθοδήγηση του Διευθυντή Προγράμματος Chigozie Obioma, ενώ μεταξύ των προηγούμενων συμβούλων και ειδικών καλεσμένων συγκαταλέγονται οι Rebecca Makkai, Anuradha Roy, Nadifa Muhamed, Isabelle Hammad, Katie Kitamura, Fiammetta Rocco και Bill Clegg, μεταξύ άλλων. Η αίτηση δεν έχει κόστος και όλα τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των πτήσεων, της διαμονής και των γευμάτων, καλύπτονται από την Oxbelly.

Οι αιτήσεις είναι πλέον ανοικτές για Έλληνες και διεθνείς συγγραφείς, με προθεσμία υποβολής στις 14 Ιανουαρίου 2026, ώρα 23:59 (EET-ώρα Ελλάδος).

To Σάββατο 29 Δεκεμβρίου, χιλιάδες επισκέπτες και επισκέπτριες όλων των ηλικιών, είδαν το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) να μεταμορφώνεται σ’ ένα φωτεινό τόπο γιορτής κατά τη διάρκεια μιας εντυπωσιακής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε με ελεύθερη είσοδο χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Η φωταγώγηση του ΚΠΙΣΝ αποτελεί πλέον θεσμό αφού, από το 2017, σηματοδοτεί με λαμπρό τρόπο την έναρξη της εορταστικής περιόδου στην πόλη, με μια ανοιχτή για όλες και όλους, συμμετοχική εμπειρία φωτός, μουσικής και χαράς.

Στις 19.00 ακριβώς, χιλιάδες φωτάκια LED, με συνολικό μήκος 34 χιλιόμετρα, άναψαν στα 80 πλατάνια κατά μήκος του Καναλιού, τα τρία πανύψηλα (12 μέτρα) έλατα της Αγοράς, στολισμένα με περισσότερες από 1.000 μπάλες, αποκαλύφθηκαν σε όλη τους τη λάμψη, ενώ τα Σιντριβάνια στο Κανάλι συμμετείχαν κι αυτά στο φαντασμαγορικό θέαμα χορεύοντας δύο αγαπημένα χριστουγεννιάτικα τραγούδια: «Santa Tell Me» της Ariana Grande και «Winter Wonderland» του Michael Bublé.

Όλα αυτά μαζί συνέθεσαν ένα μαγευτικό χριστουγεννιάτικο σκηνικό πάνω στο οποίο στήθηκε μια μεγάλη γιορτή στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ με οικοδέσποινα την ηθοποιό Ευγενία Σαμαρά. Η βραδιά ξεκίνησε με τους Loop Quartet, ένα φωνητικό σύνολο που δημιουργεί μουσική αποκλειστικά με τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής.  Κάλαντα, swing classics και pop επιτυχίες, από το «Carol of the Bells» και το «Rocking Around the Christmas Tree» στο «All I want for Christmas», μετατράπηκαν σε σύγχρονες πολυφωνικές εμπειρίες και ενθουσίασαν το κοινό.

Στη συνέχεια, στη σκηνή ανέβηκε η Νίνα Μαζάνη, μια από τις πιο δυναμικές νέες παρουσίες της εγχώριας μουσικής σκηνής, με ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο αποκλειστικά για τη βραδιά που συνδύασε swing και jazz διασκευές μεγάλων επιτυχιών, όπως οι «Careless Whisper», «Gimme!Gimme!Gimme!», «Let’s Get Loud», «Hot Stuff», κ.ά.

Η χθεσινή γιορτή αποτέλεσε και την επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων «Biolumina» στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος. Με έργα διεθνώς αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, αλλά και με τη συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών που επιλέχθηκαν μέσα από ανοιχτή πρόσκληση του ΚΠΙΣΝ, το Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων προσκαλεί μικρούς και μεγάλους, κάθε μέρα, έως και τις 07 Ιανουαρίου, από τις 17.00 έως τα μεσάνυχτα, με ελεύθερη είσοδο, σε έναν χώρο συνάντησης, όπου η τέχνη γίνεται διάλογος ανάμεσα στον άνθρωπο και το φως.

Επίσης, ξεκίνησε τη λειτουργία του και το Παγοδρόμιο του ΚΠΙΣΝ που περιμένει όλους τους πατινέρ, έμπειρους και μη, να χορέψουν στον πάγο ακούγοντας τις αγαπημένες τους χριστουγεννιάτικες μελωδίες. Οι επισκέπτες συναντούν το Παγοδρόμιο, όπως πάντα, στη βόρεια όχθη του Καναλιού όπου μπορούν να απολαύσουν το φωτισμένο υπερθέαμα του ΚΠΙΣΝ και τα Χορογραφημένα Σιντριβάνια καθώς στροβιλίζονται με τα παγοπέδιλά τους. Το Παγοδρόμιο λειτουργεί καθημερινά μέχρι και τις 07 Ιανουαρίου από τις 10.00 το πρωί μέχρι τις 22.00 το βράδυ με ελεύθερη είσοδο -προτείνεται η ηλεκτρονική προεγγραφή εδώ για την καλύτερη εξυπηρέτηση του κοινού.

Στον φετινό Χριστουγεννιάτικο Κόσμο του ΚΠΙΣΝ κάθε μέρα του μήνα ένα πλούσιο και ποικίλο πρόγραμμα χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων που περιλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, συναυλίες, παραστάσεις, ταινίες και DJ sets, περιμένει τους επισκέπτες και τις επισκέπτριες να το ανακαλύψουν. Αποκορύφωμα όλων, η γιορτή την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς που φέτος υπόσχεται να είναι πιο φαντασμαγορική από ποτέ!

Μέγας Δωρητής του Χριστουγεννιάτικου Κόσμου του ΚΠΙΣΝ: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)

Η VERGOS Auctions εγκαινιάζει μία νέα εποχή για την ελληνική οινική παραγωγή και παράλληλα μία νέα κατηγορία για τον Οίκο, διοργανώνοντας μία δημοπρασία αποκλειστικά αφιερωμένη στο ελληνικό κρασί. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί παρουσία κοινού την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025 (ώρα 13:00) στο Οινοποιείο Παπαγιαννάκος στο Μαρκόπουλο Αττικής και  φιλοδοξεί να αναδείξει τη μοναδικότητα, την ποιότητα και τη διεθνή δυναμική της ελληνικής οινοποιίας.

Τρόποι συμμετοχής

Στη δημοπρασία μπορούν να λάβουν μέρος όλοι όσοι θα παρευρίσκονται στο Οινοποιείο Παπαγιαννάκος την ημέρα και ώρα διεξαγωγής της. Επίσης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετάσχουν μέσω γραπτής ή τηλεφωνικής προσφοράς, καθώς και διαδικτυακά  – ζωντανά μέσω της ιστοσελίδας του Οίκου, www.vergosauctions.com.

Στη δημοπρασία συμμετέχουν 19 οινοποιεία από κάθε γωνιά της Ελλάδας με 127 εκλεκτές και σπάνιες ετικέτες που προέρχονται από τα κελάρια και τις προσωπικές συλλογές των ίδιων των οινοπαραγωγών. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, φιάλες που η ηλικία τους ξεπερνά τα 20 και σε κάποιες περιπτώσεις τα 30 χρόνια, μεγάλα μπουκάλια 3, 6, και 9 λίτρων ακόμη και φιάλες με ετικέτες ζωγραφισμένες στο χέρι.

Με τη νέα αυτή θεματική δημοπρασία ο Οίκος προσφέρει σε συλλέκτες, οινόφιλους και επαγγελματίες τη δυνατότητα να αποκτήσουν ξεχωριστές ετικέτες, που δεν συναντά κανείς εύκολα στην πρωτογενή αγορά. Παράλληλα, η δημοπρασία:

• συμβάλλει στην ανάδειξη της μοναδικότητας των ελληνικών ποικιλιών και terroirs σε ένα ευρύτερο κοινό, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό,
• δημιουργεί μια νέα, σύγχρονη πλατφόρμα διαλόγου και εξωστρέφειας για τον κλάδο στα πρότυπα των αντίστοιχων αγορών του εξωτερικού,
• εντάσσει τα ελληνικά κρασιά στη διεθνή κατηγορία των συλλεκτικών κρασιών μέσα από τη συμμετοχή τους σε μία δημοπρασία κύρους, με την εγγύηση της πείρας και της αξιοπιστίας της VERGOS Auctions.

Τον κατάλογο της πρώτης αυτής δημοπρασίας του Οίκου στον οινικό χώρο, επιμελήθηκε ο κριτικός κρασιού και συγγραφέας  Γιάννος Κωνσταντίνου. Ο Γιάννος Κωνσταντίνου γράφει για το κρασί εδώ και 27 χρόνια έχοντας εκδώσει 13 βιβλία και οινικούς οδηγούς. Το βιβλίο του «The Cyprus Wine Guide» βραβεύθηκε στα Gourmand International Awards ως το «Καλύτερο Βιβλίο Κρασιού στον Κόσμο» ανάμεσα σε όλες τις γλώσσες (Best Wine Guide in the World 2006), ενώ το βιβλίο του «Ανακαλύπτω το Κρασί», εκδ. Μεταίχμιο, βραβεύθηκε στα Gourmand International Awards ως το Καλύτερο Βιβλίο Κρασιού (Best National Wine Book) στην ελληνική γλώσσα.

Ο Ανδρέας Βέργος, Managing Director της VERGOS Auctions, δηλώνει σχετικά με τη δημοπρασία ελληνικών κρασιών: «Η ενασχόλησή μας με το ελληνικό κρασί αποτελεί ένα απολύτως φυσικό επόμενο βήμα για τον Οίκο μας. Πιστεύουμε ότι ήρθε η στιγμή τα σπουδαία ελληνικά κρασιά να αποκτήσουν τη δική τους θέση σε μια οργανωμένη, διαφανή και εξωστρεφή δευτερογενή αγορά, όπως ακριβώς συμβαίνει διεθνώς με την κατηγορία «fine & collectible wines». Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση των οινοποιών και των επαγγελματιών του χώρου επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οινική παραγωγή είναι πλέον ώριμη να σταθεί ισότιμα δίπλα σε μερικές από τις πιο αναγνωρισμένες οινικές περιοχές του κόσμου.»

Το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών διοργανώνει το Διεθνές Συνέδριο ONE-Bridge in Health από τις 8 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2025 στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου “One Bridge: One Health Nexus: Bridging Human, Animal & Environmental Health Across Europe” (EU4Health) με επιστημονικό υπεύθυνο τον κ. Απόστολο Βανταράκη, Καθηγητή Υγιεινής.

Το συνέδριο, που θα πραγματοποιηθεί σε υβριδική μορφή (δια ζώσης και διαδικτυακά), είναι δωρεάν και ανοιχτό σε φοιτητές, επαγγελματίες και ερευνητές από όλους τους επιστημονικούς κλάδους που σχετίζονται με την ανθρώπινη, ζωική και περιβαλλοντική υγεία.

Στο τετραήμερο πρόγραμμα περιλαμβάνονται θεματικές όπως:

• Πρόληψη της μετάδοσης ζωονόσων (8/12/2025)
• Αντιμικροβιακή αντοχή (9/12/2025)
• Κλιματική κρίση και Δημόσια Υγεία (10/12/2025)
• Ψηφιακή καινοτομία και One Health (11/12/2025)

Όλοι οι συμμετέχοντες θα λάβουν επίσημο πιστοποιητικό παρακολούθησης.

O Δήμος Αγιάς βρίσκεται στο νομό Λάρισας στην περιφέρεια Θεσσαλίας με έδρα την κωμόπολη της Αγιάς. Εκτείνεται από τους πρόποδες του όρους Όσσα στα ανατολικά έως το Αιγαίο Πέλαγος στα δυτικά καλύπτοντας έκταση 668,26 τ.χμ . Ο πληθυσμός του δήμου είναι περισσότεροι από 14.000 που κατοικούν στις τέσσερις δημοτικές ενότητες Αγιάς, Ευρυμένων, Λακερείας, Μελίβοίας.

Ο Δήμος διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να αναδείξουν την Αγιά σε τόπο διαμονής ψηφιακών νομάδων. Λειτουργούν όλες σχεδόν οι υπηρεσίες, υπάρχει εκτεταμένη αγορά καθώς επίσης και αρκετοί χώροι εστίασης και αναψυχής.

Η ίδια η περιοχή του Δήμου καλύπτει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις συνδυάζοντας τες με το υπέροχο φυσικό τοπίο. Επιπλέον,  η εγγύτητα στην πόλη της Λάρισα (36 χλμ) εξασφαλίζει την εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στις απαραίτητες υποδομές.

Το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, το οποίο διαθέτει 10 κλινικές του Παθολογικού Τομέα και 8 του Χειρουργικού.

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με 9 σύγχρονα τμήματα σπουδών.

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Λάρισας

Και οι άλλες μεγάλες πόλεις της Θεσσαλίας απέχουν από την Αγιά περίπου μια ώρα ενώ και η Θεσσαλονίκη απέχει οδικώς μόλις δύο ώρες.

Αγροτικά προϊόντα

Λόγω και του έφορου πεδινού εδάφους, παραδοσιακά η οικονομία της περιοχής υπήρξε στραμμένη στον πρωτογενή τομέα. Στην Αγιά είναι διαδεδομένη η καλλιέργεια μήλων, κάστανων, κερασιών που είναι γνωστά για τη γεύση και την ποιότητα τους.

Με τα τοπικά αγροτικά προϊόντα σχετίζονται γιορτές που διοργανώνονται στα χωριά του Δήμου, αναδεικνύοντας την πλούσια παραγωγή της περιοχής ενώ παράλληλα τα χωριά γίνονται πόλος έλξης επισκεπτών. Με μουσική, κεράσματα, χορευτικές εκδηλώσεις, θέατρο, οι καλλιεργητές και οι κάτοικοι εκφράζουν την ευχαρίστηση τους για τη σοδειά

Γιορτή Καλαμποκιού και Ακτινίδιου στο χωριλο Ομολίος, (3^ο Σαβ/κο του Αυγοιύστου).

Γιορτή του Κερασιού, στο Μεταξοχώρι (Μέσα Ιουνίου)

Γιορτή Μήλου, στην Αγιά ( Αρχές Σεοτεμβρίου)

Γιορτή του Κάστανου, στην Καρίτσα (3η εβδομάδα του Οκτωβρίου)

Τουρισμός

Ωστόσο, η κοντινή απόσταση από τη θάλασσα και αστικά κέντρα της Θεσσαλίας, το φυσικό τοπίο και η προνομιακή θέση έχει αναδείξει το Δήμο σε τουριστικό προορισμό. Τόσο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες όταν οι επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό προτιμούν τις παραθαλάσσιες περιοχές σε Αγιόκαμπο, Στόμιο και Καρίτσα, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο όταν κυριότερος προορισμός είναι η φύση του Κισσάβου.

Το πλήθος μονών και βυζαντινών μνημείων με εύκολη πρόσβαση, αναδεικνύουν την Αγιά σε ιδανικό προορισμό θρησκευτικού τουρισμού,  Ξεχωρίζει το Όρος των Κελλίων όπως έγινε γνωστή η περιοχή στα βυζαντινά χρόνια, όταν αναπτύχθηκε ένα σύνολο μονών και ασκηταριών που διέθετε πλήθος μοναχών και διοίκηση παρόμοια με του Αγίου Όρους.

Ωστόσο σε όλο το Δήμο υπάρχουν βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησία καθώς και εν λειτουργία μοναστήρια.

Μουσεία

Η περιοχή διαθέτει αρκετά Μουσεία που σχετίζονται με την πλούσια ιστορία της: Πνευματικό Κέντρο: Αγίων Αντωνίων, εντός του οποίου φυλάσσεται ανεκτίμητη συλλογή μεταβυζαντινών εικόνων. Εκκλησιαστικό Μουσείο στο χωριό Ανατολή, Γεωργικό Εκθετήριο Ομολίου «Μαρίνος Αντύπας» με πλούσια λαογραφική συλλογή, Αρχαιολογική Συλλογή Μελιβοίας φιλοξενούνται βυζαντινά γλυπτά, κεραμικά, τοιχογραφίες και νομίσματα από τις πρόσφατες ανασκαφές στην περιοχή του Κισσάβου κ.α.

Ιαματικές πηγές. Κόκκινο Νερό.

Μια πέτρινη μικρή κοιλιά από τους παλαιότερους οικισμούς της περιοχής αλλά και από τους πρώτους προορισμούς για μπάνιο στις αρχές του 1900 στην Ελλάδα. Ο οικισμός πήρε το όνομά του από την κοντινή πηγή, με τις κολυμπήθρες με τα ιαματικά κρύα νερά. με ιδιότητες θεραπευτικές για όλες τις χρήσεις. Το νερό θεωρείται τονωτικό, πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία και  θεραπευτικό για την αναιμία, τις νευρικές παθήσεις, την ατονία, τη δυσπεψία.

Μεθοδικά κινείται επίσης ο Δήμος και η περιφέρεια για την αξιοποίηση και του ιαματικό νερού της πηγής του Κόκκινο Νερού επενδύοντας στην εμφιάλωση του.

Πολιτισμός

Στο αρχιτεκτονικό τοπίο του δήμου Αγιάς δεσπόζουν τα αρχοντικά που βρίσκονται τόσο στην πόλη όσο και στο Ματαξοχώρι  Χτσιμένα στις αρχές του 20^ου αιώνα μαρτυρούν την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής που στηριζόταν στη σηροτροφία. Ανάμεσα τους ξεχωρίζει το αρχοντικό της οικογένειας Αλεξόυλη. Είναι χτισμένο τον 18ο αιώνα και πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα κτίρια της Θεσσαλίας από άποψη εμβαδού και όγκου.

Παλιό Παρθεναγωγείο. Πολιτιστικό Κέντρο, Μεταξοχώρι

Χτισμένο στα μέσα του 19^ου αιώνα, το διώροφο πετρόκτιστο κτήριο στην άκρη του Μεταξοχωρίου, λειτούργησε από το 1880 ως σχολείο θηλέων «Παρθεναγωγείο». Μέσα στα χρόνια γνώρισε πολλές χρήσεις αλλά και την  εγκατάλειψη μέχρι την αναπαλαίωση του και την  αξιοποίηση του από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μεταξοχωρίου που του έδωσε και πάλι ζωή.

Στους χώρους του στεγάζονται πολιτιστικές δραστηριότητες του Συλλόγου, ετήσιες εκδηλώσεις, εκθέσεις, ομιλίες κτλ ενώ στον πρώτο όροφο υπάρχει μια λαογραφική συλλογή που αναδεικνύει το νεώτερο παρελθόν και την  οικονομία του τόπου μέσα από φωτογραφίες, ενδυμασίες, αντικείμενα καθημερινής χρήσης και εργαλεία.

Αθλητισμός

Στην κωμόπολη της Αγιάς βρίσκεται το σύγχρονο, ανακαινισμένο Κλειστό Γυμναστήριο της Αγιάς. Το γυμναστήριο φιλοξενεί τους αθλητικούς συλλόγους της περιοχής, υποδέχεται πρωταθλήματα ενώ παραμένει και στη διάθεση των κατοίκων. Το Γυμναστήριο είναι ακόμα ένα κομμάτι της αθλητικής παράδοσης της Θεσσαλίας.

Ίσως η πλέον δημοφιλής αθλητική διοργάνωση της περιοχής είναι ο Kissavos Marathon Race που πραγματοποιείται κάθε Απρίλιο προσελκύοντας εκατοντάδες συμμετέχοντες. Η διαδρομή διασχίζει καταπράσινα δάση και καταλήγει στην κορυφή του Κισσάβου με θέα στο Αιγαίο.

Γιάννης Λουκας, Ιστορικός – Δημοσιογράφος

Παρουσιάζουμε τα Διεθνή Συνέδρια «Δημιουργική Γραφή» του ΠΜΣ, έναν θεσμό εξωστρέφειας και διαλόγου που αναδεικνύει τη σύγχρονη συγγραφική πράξη, τη θεωρία και την εκπαίδευση της γραφής.

Στην πιο πρόσφατη διοργάνωση, το 6ο Διεθνές Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη (ΖΕΠ) στις 5–8 Σεπτεμβρίου 2024, φιλοξενώντας ερευνητές/τριες, δημιουργούς και εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό για τέσσερις ημέρες πλούσιων εισηγήσεων, συζητήσεων και εργαστηρίων. Η θεματική του συνεδρίου και ο δημόσιος χαρακτήρας των εκδηλώσεων το καθιστούν σημείο συνάντησης της λογοτεχνικής παραγωγής με την ακαδημαϊκή έρευνα.

Η επιμελημένη οργάνωση και το σαφές πρόγραμμα εργασιών εξασφαλίζουν υψηλή επιστημονική στάθμη και ουσιαστική δικτύωση. Από την εναρκτήρια συνεδρία έως τις παράλληλες θεματικές ενότητες, το πρόγραμμα δομείται με ακρίβεια, προσφέροντας χώρο σε νέες φωνές και καταξιωμένους/ες δημιουργούς να παρουσιάσουν πρωτότυπες προσεγγίσεις πάνω στην πεζογραφία, την ποίηση, το θέατρο, το σενάριο, τη διδακτική της γραφής και τις ψηφιακές εφαρμογές της λογοτεχνίας. Το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα (sessions, αίθουσες, συντονιστές/τριες) αποτυπώνει το εύρος και το βάθος των θεματικών.

Τα συνέδρια έχουν σταθερή διεθνή εμβέλεια και ισχυρές συνεργασίες. Στο 6ο Συνέδριο, το ΠΜΣ «Δημιουργική Γραφή» συνέδραμε μαζί με διαπανεπιστημιακά και διεθνή σχήματα (ΑΠΘ, ΕΚΠΑ, Lund University, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου), ενισχύοντας τον ευρωπαϊκό διάλογο γύρω από τη δημιουργική γραφή και την εκπαίδευσή της. Η σύμπραξη αυτή μεταφράζεται σε πλουραλισμό προσεγγίσεων, ανταλλαγή καλών πρακτικών και ευκαιρίες για διαρκείς ακαδημαϊκές και καλλιτεχνικές συνεργασίες.

Η συνέπεια του θεσμού αποτυπώνεται και στο αποτύπωμα των «Πρακτικών» και των «Αφισών» προηγούμενων διοργανώσεων—από την Κέρκυρα (2015) μέχρι το Παλέρμο (2022)—που τεκμηριώνουν την πορεία και την εξέλιξη του συνεδριακού διαλόγου. Τα επίσημα Πρακτικά του 6ου Συνεδρίου (πολλαπλοί τόμοι) και το διαθέσιμο υλικό από παλαιότερες χρονιές προσφέρουν ένα ζωντανό αρχείο αναφοράς για ερευνητές/τριες, εκπαιδευτικούς και δημιουργούς, ενώ η διαδικτυακή γκαλερί μεταφέρει το κλίμα των εκδηλώσεων.

Γιατί να συμμετάσχετε; Επειδή τα συνέδριά μας συνδυάζουν επιστημονική ποιότητα με δημιουργική πράξη: θα ακούσετε νέες προτάσεις, θα δοκιμάσετε ιδέες σε ανοιχτά εργαστήρια, θα δικτυωθείτε με ομιλητές/ομιλήτριες διεθνούς εμβέλειας και θα συμβάλετε ενεργά στον δημόσιο διάλογο για τη γραφή σήμερα. Με σαφείς διαδικασίες, αναλυτικό πρόγραμμα και διαρκές αποτύπωμα μέσω πρακτικών και ψηφιακού υλικού, τα συνέδρια «Δημιουργική Γραφή» του ΠΜΣ αποτελούν τον ιδανικό χώρο για να παρουσιάσετε το έργο σας, να ενημερωθείτε για τις πιο πρόσφατες εξελίξεις και να εμπνευστείτε για το επόμενο βήμα στη συγγραφική ή/και ερευνητική σας πορεία. Για πληροφορίες και επικοινωνία, επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο του συνεδρίου : https://cwconf.uowm.gr/

Creative Writing International Conferences Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Δημιουργικής Γραφής”

Τι είναι: Η επίσημη σελίδα των Διεθνών Συνεδρίων Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (UoWM): πρόγραμμα, ανακοινώσεις, πρακτικά και φωτογραφικό υλικό.

Τελευταίο συνέδριο: 6ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής — Κοζάνη, 5–8 Σεπτεμβρίου 2024 (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, campus Κοζάνης)
Πρακτικά: Διαθέσιμα online (τόμοι 1–4) στη σελίδα του 6ου συνεδρίου

Προηγούμενα συνέδρια: Ενότητα με αφίσες/πρακτικά (π.χ. 5ο: Παλέρμο, 16–18 Σεπτεμβρίου 2022 · 2ο: Κέρκυρα, 1–4 Οκτωβρίου 2015). (cwconf.uowm.gr)

Πρόγραμμα/Ανακοινώσεις: Ενημερώσεις και επιμέρους σελίδες (πρόγραμμα, συνεδρίες, ενημερωτικά)

Επικοινωνία: Για γενικά ερωτήματα για τα συνέδρια, χρησιμοποιείται η γραμματεία του Προγράμματος Δημιουργικής Γραφής μέσω της σελίδας επικοινωνίας.

Σελίδα: cwconf.uowm.gr

Εκατομμύρια είναι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο που έχουν επιλέξει το τρέξιμο ως τρόπο συστηματικής άθλησης με αύξηση του αριθμού κάθε χρόνο. Από αυτούς, κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι συμμετέχουν σε οργανωμένους αγώνες μικρότερων ή μεγαλύτερων αποστάσεων.

Τέτοιου είδους αγώνες διεξάγονται σε κάθε τόπο με την ευκαιρία κάποιος επετείου, ως μέσο ευαισθητοποίησης, ως παράδοση κτλ. Σταθερή παράμετρος της επιτυχίας τους, ακόμα και αν η  διοργάνωση δεν είναι άρτια, παραμένει η μαζική συμμετοχή αθλητών όλων των ηλικιών. Ασφαλώς η απαρχή αλλά και η κορυφαία πρόκληση για κάθε δρομέα είναι η συμμετοχή σε αγώνα μαραθωνίου αποτελώντας ίσως τη δημοφιλέστερη τάση στο χώρο του μαζικού αθλητισμού.

Οι ρίζες του Μαραθωνίου βρίσκονται στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα το 1896. Η σκέψη της διοργάνωσης ενός αγώνα που θα συνέδεε τον Μαραθώνα με την Αθήνα ανήκει στον ελληνιστή Michel Breal. Αυτός ήταν ο άνθρωπος που πρότεινε στον  Pierre de Coubertin τη διοργάνωση του Μαραθωνίου. Ασφαλώς η ιδέα προέρχεται από την παράδοση της αναγγελίας της νίκης των Αθηναίων στη μάχη του Μαραθώνα από τον Αθηναίο δρομέα Φειδιππίδη. Μετά τη μάχη ο αγγελιοφόρος έτρεξε στην πόλη για να ανακοινώσει τη μεγάλη νίκη εναντίων των Περσών κρατώντας μάλιστα τον οπλισμό του.

Από την αρχή ο Μαραθώνιος ξεχώρισε στη συνείδηση του ελληνικού κοινού καθώς θεωρήθηκε το κατεξοχήν ελληνικό άθλημα: «αυτό ( η αναγγελία της νίκης στο Μαραθώνα από τον Φειδιππίδη) και τώρα συνδεδεμόενον προς την κίνησιν των διεθνών αγώνων, τους οποίους εορτάζομεν, ρίγος τι συγκινήσεως μεταδίδει εις τα πλήθη και γεννά ενδιαφέρον άλλο ή το εμπνεόμενον εκ των λοιπών αγωνισμάτων». (εφημ, ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 17 Μαρτίου 1896). Η νίκη του Σπύρου Λούη μάλιστα διατράνωσε αυτή την εκτίμηση και θεωρήθηκε μια μεγάλη εθνική επιτυχία.  Δεν είναι άλλωστε τυχαίο, ότι ακόμα και σήμερα, ελάχιστα ή καθόλου γνωστά δεν είναι τα ονόματα των αθλητών και προπονητών που κατέκτησαν τα υπόλοιπα 9 χρυσά μετάλλια για την Ελλάδα το 1896.

Το αγώνισμα του Μαραθωνίου αγαπήθηκε γρήγορα και από το διεθνές κοινό. Μάλιστα καθιερώθηκε ταχύτερα ίσως και από του ίδιους τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μετά την Αθήνα, ο επόμενος Μαραθώνιος Αγώνας διοργανώθηκε στη Γαλλία στη διαδρομή Παρίσι  –  Κονφλάν μόλις τον Ιούλιο του 1896. Η απόσταση του Μαραθωνίου ήταν περίπου 40 χιλιόμετρα έως το 1924, όταν η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή όρισε τη διαδρομή ακριβώς στα 42.195 μέτρα.

Σε κάθε χώρα, σε κάθε ήπειρο, ακόμα καις την Ανταρκτική, διοργανώνονται Μαραθώνιοι, Ημιμαραθωνιοι και αγώνες μικρότερων αποστάσεων. Οι αγώνες αποτελούν ένα τουριστικό προϊόν που καμία πόλης σε όλο τον κόσμο δεν αγνοεί. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η διαδρομή του μαραθωνίου που χαράσσει κάθε πόλη είναι έτσι σχεδιασμένοι ώστε να περνά από τα αξιοθέατα και τα πιο όμορφα σημεία της. Η προετοιμασία για την υποδοχή και τη διευκόλυνση δρομέων από το εξωτερικό απαιτεί  μια συστηματική και πολύ προσεκτική προετοιμασία από τις αρχές κάθε τόπου.

Ως προορισμός των αθλητών, ερασιτεχνών και επαγγελματιών, η Αθήνα διατηρεί ένα συγκριτικό πλεονέκτημα καθώς είναι η πόλη στην οποία οι συμμετέχουν τρέχουν την αυθεντική διαδρομή του Μαραθωνίου. Για τους δρομείς σε όλο τον κόσμο η συμμετοχή στον Αυθεντικό Μαραθώνιο ης Αθήνας αποτελεί ένα μεγάλο στόχο. Παρόλο που η διαδρομή της Αθήνας θεωρείται από τις πλέον απαιτητικές λόγω των υψομετρικών διαφορών και των σχετικά υψηλών θερμοκρασιών, χιλιάδες είναι οι δρομείς που έρχονται κάθε χρόνο στην πόλη για τον αγώνα, συνοδευόμενοι μάλιστα και από συγγενείς και φίλους. Χαρακτηριστικό είναι ότι φέτος οι διεθνείς συμμετοχές σημείωσαν ρεκόρ ξεπερνώντας τις 10.000 από 125 χώρες.

Η αρχή της επιτυχημένης αυτής διοργάνωσης βρίσκεται στο 1972 όταν διοργανώθηκε για πρώτη φορά ο Κλασικός Μαραθώνιος  σε μια εποχή όμως που ούτε η κουλτούρας του μαζικού αθλητισμού ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη. Σε αυτόν συμμετείχαν μόλις 70 αθλητές από 5 χώρες. Από το 1983 τη διοργάνωση ανέλαβε ο ΣΕΓΑΣ και χρόνο με το χρόνο, αν και με μικρά βήματα, η δημοφιλία του μεγάλωνε ακολουθώντας τις διεθνείς ανάλογες τάσεις. Τα τελευταία χρόνια ο Μαραθώνιος σπάει κάθε χρόνο ρεκόρ συμμετοχών, φτάνοντας φέτος σε όλα τα αγωνίσματα του περισσότερες από 75.000 συμμετοχές όλων των ηλικιών.

Προέλευση φωτογραφιας: https://www.facebook.com/athensauthenticmarathon/photos

Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος είναι η «αιχμή του δόρατος» του αθλητισμού τουρισμού και του τουρισμού πόλεων. Πέρα όμως από αυτό είναι μια ημέρα γιορτής για την πόλη, ένα μήνυμα αισιοδοξίας και ειρήνης που ξεκινά από τον Τύμβο του Μαραθώνα και καταλήγει στο Παναθηναϊκό Στάδιο.

Προέλευση φωογραφίας: https://www.facebook.com/athensauthenticmarathon/photos

https://worldsmarathons.com/s/running/antarctica/full_marathon

https://www.sansimera.gr/articles/696

https://www.everydayhealth.com/workouts-activities/running-statistics/

Λεωνίδας Πετρίδης & Αλέξιος Μπατρακούλης, Ελληνικό Περιοδικό Διοίκησης Αθλητισμού & Αναψυχής,τόμος 10 (2), 43 – 54, Δεκέμβριος, 2013

To Σάββατο 29 Νοεμβρίου, στις 19.00, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) φοράει τα γιορτινά του και δίνει το σύνθημα για την πιο μαγική εποχή του χρόνου. Ο Χριστουγεννιάτικος Κόσμος του ΚΠΙΣΝ γεμίζει μουσική, φως, χαρά, καλώντας μικρούς και μεγάλους να γιορτάσουν μαζί τις στιγμές που μας ενώνουν. Τα τρία πανύψηλα  έλατα στην Αγορά, τα λαμπερά πλατάνια στο Κανάλι και οι εντυπωσιακές φωτιστικές εγκαταστάσεις στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος δημιουργούν ένα ζωντανό παραμύθι που ανοίγει την αυλαία των γιορτών. Την παρουσίαση της βραδιάς αναλαμβάνει η ηθοποιός Ευγενία Σαμαρά.  

Η έναρξη ανήκει στους Loop Quartet, τέσσερις φωνές που γίνονται όργανα, ρυθμός και μελωδία μεταμορφώνοντας κάλαντα, swing classics και pop anthems σε σύγχρονες πολυφωνικές εμπειρίες, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που κινείται από το λυρικό στο εκρηκτικό, από το “Carol of the Bells” έως το “Hallelujah”, προσφέροντας μια εμπειρία που ενώνει διαφορετικές γενιές και μουσικά ήδη. 

Στη συνέχεια, τη σκηνή της Αγοράς αναλαμβάνει η Νίνα Μαζάνη, μια από τις πιο δυναμικές παρουσίες της εγχώριας μουσικής σκηνής. Με την χαρακτηριστική της φωνή  παρουσιάζει, μαζί με το εξαμελές σχήμα της, ένα πρόγραμμα γεμάτο swing και jazz διασκευές διεθνών επιτυχιών. Η καλλιτέχνις που έγινε γνωστή μέσα από τη νέα εκδοχή του τραγουδιού Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί και έχει συνεργαστεί με σημαντικά ονόματα της ελληνικής δισκογραφίας, φέρνει στο ΚΠΙΣΝ τη φρεσκάδα και το συναίσθημα μιας φωνής που ξεχωρίζει. 

Την εορταστική εμπειρία συμπληρώνει το Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων BioLumina, που φέτος εμπνέεται από τη βιοφωταύγεια — την ικανότητα της φύσης να παράγει φως. Καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, αλλά και Έλληνες δημιουργοί μεταμορφώνουν το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος σε ένα ονειρικό οικοσύστημα με κάθε ένα από τα έργα να αφηγείται τη δική του ιστορία για τη σύνδεση του ανθρώπου με τη φύση, την τεχνολογία και το φως. 

Το Παγοδρόμιο στο Κανάλι επιστρέφει και φέτος, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους να γλιστρήσουν πάνω στον πάγο κάτω από τον αττικό ουρανό, ενώ το Makers’ Market, επιστρέφει, για δεύτερη συνεχή χρονιά, μεγαλύτερο δίνοντας περισσότερο χώρο σε δημιουργούς και χειροτέχνες με ξεχωριστές ιδέες και δώρα γεμάτα φαντασία. Όλο το ΚΠΙΣΝ μεταμορφώνεται σε έναν ανοιχτό χώρο γιορτής και δημιουργίας, όπου η μουσική, η τέχνη και η κοινότητα συναντιούνται για να μας θυμίσουν τη χαρά του να είμαστε μαζί. 

Ο Χριστουγεννιάτικος Κόσμος του ΚΠΙΣΝ μάς προσκαλεί να κάνουμε μια παύση, να παρατηρήσουμε γύρω μας και να μοιραστούμε στιγμές θυμίζοντάς μας την αξία της κοινής εμπειρίας. 

Η εκδήλωση θα μεταδοθεί σε απευθείας σύνδεση από την ΕΡΤ2 και στο Facebook του ΚΠΙΣΝ, και θα είναι διαθέσιμη στο ERTFLIX. 

The Loop Quartet
Οι Loop Quartet είναι ένα φωνητικό σύνολο τεσσάρων καλλιτεχνών — της Ευγενίας Λιάκου, του Steve Μπέκα, της Λητώς Αμπατζή και του Αντώνη Βλάχου — που δημιουργούν μουσική αποκλειστικά με τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής. Μέσα από τη χρήση looper και πολυφωνίας, συνδυάζουν στοιχεία από jazz, pop, swing και κλασικό ρεπερτόριο, διαμορφώνοντας μια ιδιαίτερη ζωντανή εμπειρία. Τα μέλη τους διαθέτουν μακρά πορεία στη μουσική, το θέατρο και το μιούζικαλ, με συνεργασίες σε Ελλάδα και εξωτερικό και κοινό χαρακτηριστικό την έμφαση στη φωνή ως μέσο έκφρασης και επικοινωνίας. 

Νίνα Μαζάνη
Η Νίνα Μαζάνη αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες νέες φωνές της εγχώριας μουσικής σκηνής. Με τη χαρακτηριστική της χροιά και την έντονη σκηνική της παρουσία, κινείται με άνεση ανάμεσα στον ελληνόφωνο και τον αγγλόφωνο στίχο, αναζητώντας πάντα νέους τρόπους μουσικής έκφρασης. 

Συστήθηκε καλλιτεχνικά στο ευρύ κοινό το καλοκαίρι του 2022 με τη δική της εκδοχή στο τραγούδι  Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία, ενώ πρόσφατα ξεχώρισε με τη νέα ερμηνεία της στο Είναι Εντάξει Μαζί μου του Κώστα Λειβαδά. 

Το 2023 συνεργάστηκε με τη Μαρινέλλα στη μουσικοχορευτική παράσταση «Σήμερα…», ενώ την περσινή σεζόν βρέθηκε στο πλευρό του Τάκη Ζαχαράτου στην παράσταση «Sweet Dreams». Το καλοκαίρι του 2024 άνοιξε τις συναυλίες του APON σε όλη την Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή ανοδική της πορεία.