Το Σπίτι της Κύπρου
Το Σπίτι της Κύπρου, το Κέντρο Πολιτισμού της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, στεγάζεται από τον Δεκέμβριο του 2011 στο νέο κτήριο της Πρεσβείας, στην οδό Ξενοφώντος 2Α, στο κέντρο της Αθήνας, πολύ κοντά στην Πλατεία Συντάγματος. Ωστόσο, η παρουσία του στα πολιτιστικά δρώμενα ξεκινά το 1987 όταν εγκαινιάστηκε στο Κολωνάκι από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Σπύρο Κυπριανού και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Ανδρέα Παπανδρέου.
Με συνέπεια και σταθερότητα, το Σπίτι της Κύπρου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην καλλιέργεια και την ενδυνάμωση των πνευματικών και πολιτιστικών δεσμών Ελλάδας και Κύπρου, λειτουργώντας διαχρονικά ως κόμβος έμπνευσης και δημιουργίας, προωθώντας τη σύγχρονη τέχνη, τη λογοτεχνία τις παραδοσιακές αξίες της Κύπρου και τους προαιώνιους άρρηκτους δεσμούς των δύο αδελφών χωρών.
Στους χώρους του φιλοξένησε και φιλοξενεί πολιτιστικά δρώμενα, εικαστικές και άλλες εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές, παρουσιάσεις βιβλίων και άλλων εκδόσεων καθώς και συνέδρια, ημερίδες, διαλέξεις και σεμινάρια σε θέματα τέχνης, λογοτεχνίας, ιστορίας, αρχαιολογίας και αρχαίας γραμματείας.
Παράλληλα, στο Σπίτι της Κύπρου λειτουργεί σημαντική βιβλιοθήκη κυπρολογικού περιεχομένου, η οποία περιλαμβάνει 8.000 τίτλους βιβλίων, σπάνιες και παλαιές εκδόσεις και μία αξιόλογη συλλογή περιοδικών εκδόσεων που αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφόρησης, αναφοράς και έρευνας για σπουδαστές και μελετητές.
Επιπροσθέτως, το Σπίτι της Κύπρου διατηρεί στενή συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, με πολλούς κυπριακούς, ελλαδικούς και διεθνείς φορείς μεταξύ των οποίων Πανεπιστήμια της Κύπρου και της Ελλάδας. Ως ιδρυτικό και ενεργό μέλος του Αθηναϊκού Παραρτήματος του Δικτύου Μορφωτικών Ινστιτούτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, EUNIC Athens, συμμετέχει σε πολιτιστικές και μορφωτικές δράσεις, με στόχο την προώθηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και την ενίσχυση του διεθνούς διαλόγου και συνεργασίας για τον Πολιτισμό εντός του πλαισίου της ενωμένης Ευρώπης.
Το Σπίτι της Κύπρου διαθέτει σύγχρονες υποδομές και δύο, πλήρως εξοπλισμένες, μεγάλες αίθουσες, την αίθουσα εκδηλώσεων στον 1ο όροφο και την αίθουσα εικαστικών εκθέσεων στον 2ο όροφο του κτηρίου της Κυπριακής Πρεσβείας.
Σήμερα, μετά από τέσσερις σχεδόν δεκαετίες συνεχούς λειτουργίας του, το Σπίτι της Κύπρου, ανανεώνει και εμπλουτίζει το πρόγραμμα του με νέες θεματικές και δράσεις, αναπτύσσει νέες συνεργασίες, παραμένοντας πάντοτε πιστό στο όνομά του, την ιστορία του, τις επιλογές του, εξακολουθώντας να συμμετέχει ενεργά στο πολιτιστικό γίγνεσθαι της Αθήνας.
Διευθυντές του Σπιτιού της Κύπρου έχουν διατελέσει: Γιώργος Γεωργής, ο Ανδρέας Μαλέκος, η Νάσα Παταπίου, η Ελένη Αντωνιάδου ο Κώστας Λυμπουρής, η Μαρία Παναγίδου, η Νάντια Στυλιανού, η Μαρία Ραγιά (εποπτεύουσα) και ο Λουκάς Ξενοφώντος, (Σύμβουλος Εκπαιδευτικών και Φοιτητικών Θεμάτων).
Από το 2024 μέχρι σήμερα ο Διομήδης Νικήτα.
www.spititiskyprou.gr
Σπίτι της Κύπρου. (© Days of Art in Greece / Stavros Tsiaras)
Ιλίου Μέλαθρον
Στο νούμερο 12 της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου (Πανεπιστημίου), ανάμεσα σε πολυκατοικίες του μεσοπολέμου, βρίσκεται το Νομισματικό Μουσείο που διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες συλλογές αρχαίων νομισμάτων στον κόσμο. Ωστόσο, το ίδιο το κτίριο του Μουσείου εντυπωσιάζει τους επισκέπτες και τους περαστικούς. Άλλωστε το Ιλίου Μέλαθρον είναι ένα τοπόσημο για την πόλη και υπήρξε η κατοικία ενός από τους πλέον διάσημους κατοίκους της.
Ήδη από το 1837 είχε ολοκληρωθεί η οδός Πανεπιστημίου. Ένας δεντροφυτεμένος, φαρδύς δόμος με πεζοδρόμια, ένα βουλεβάρτο με γαζίες προορισμένος για εξοχικούς περιπάτους, Ωστόσο, η εγκατάσταση του Ανακτόρου στη σημερινή του θέση το 1836 έδωσε στο δρόμο έναν κεντρικότερο χαρακτήρα, σύμφωνα και με το σχέδιο του αρχιτέκτονα Λέο φον Κλέντσε.
Τα υποστατικά, τα παραπήγματα και οι ελεύθεροι χώροι που υπήρχαν στις πλευρές του δρόμου, έδωσαν από τα μέσα του αιώνα τη θέση τους σε νεοκλασικά κτίρια, πολυτελή μέγαρα δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα σχεδιασμένα συνήθως από ευρωπαίους αρχιτέκτονες. Το Πανεπιστήμιο έργο του δανού αρχιτέκτονα Χανς Κρίστιαν Χάνσεν, το Μέγαρο της Ακαδημίας Αθηνών, έργο του Θεόφιλου Χάνσεν, ο Καθολικός Καθεδρικός Ναός του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη σε σχεδία του γερμανού αρχιτέκτονα Λέο φον Κλέντσε, το Οφθαλμιατρείο Αθηνών σε σχέδια των Χριστιανού Χάνσεν, Γεράσιμου Μεταξά και Αριστείδη Μπαλάνου, το Αρχοντικό Σεπιερί σε σχέδια του Αναστάσιου Θεόφιλου, το Αρσάκειο σε αρχικά σχέδιο του Σταμάτη Κλεάνθη κ.ο.κ
Ένας από τους επιφανείς κατοίκους του δρόμου ήταν ο γερμανός επιχειρηματίας και ερασιτέχνης αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν. Η ενασχόληση του με την αρχαιολογία οφείλεται στην αγάπη του για τον Όμηρο ήδη από τα παιδικά του χρόνια. Διέθεσε το μεγαλύτερη μέρος της περιουσίας του στις έρευνες και τις ανασκαφές στην Τροία, τις Μυκήνες, την Τίρυνθα και τον Ορχομενό και πήρε τον τίτλο του πατέρα της «Μυκηναϊκής Αρχαιολογίας» παρά τις αμφιλεγόμενες επιστημονικές μεθόδους του, ακόμα και για την εποχή..
Η τριετία 1870 -1873 ήταν η περίοδος των μεγάλων ανακαλύψεων στην Τροία μεταξύ των οποίων και ο «θησαυρός του Πριάμου» Το 1875 ακολούθησε η δεύτερη μεγάλη ανακάλυψη του, οι θολωτοί τάφοι στις Μυκήνες με πλήθος χρυσών κτερισμάτων. Πλέον ήταν ιδιαίτερα γνωστός όχι μόνο στους επιστημονικούς κύκλους αλλά και στο διεθνές κοινό που ενδιαφερόταν για τις πρόσφατες αρχαιολογικές ανακαλύψεις καθώς ήταν μια περίοδος που οι σπουδαίες ανακαλύψεις της αρχαιολογίας προκαλούσαν το ευρύτερο ενδιαφέρον.
Ο Σλήμαν κατοικούσε στην Αθήνα από το 1869 όταν και παντρεύτηκε τη Σοφία Εγκαστρωμένου. Ωστόσο, το 1878 ανέθεσε στο φίλο του Ερνέστο Τσίλερ το σχεδιασμό ενός μεγάρου στην οδό Πανεπιστημίου με μοναδικό αίτημα προς τον αρχιτέκτονα «πλατειά μαρμάρινη κλίμαξ άγουσα από του εδάφους μέχρι του άνω πατώματος και επί της κορυφής τεράτσα». Το κτίριο θεωρείται ένα από τα πιο αξιόλογα έργα του αρχιτέκτονα. Ο σχεδιασμός του ανταποκρίνεται στην προσωπικότητα και τις ανάγκες του ιδιοκτήτη ενώ εφαρμόστηκαν σημαντικές καινοτομίες όπως η θέρμανση με φωταέριο, ο εξαερισμός με αγωγούς, μέτρα αντιπυρικής προστασίας με την προσεκτική χρήση του ξύλου. Το 1881 με λαμπρή δεξίωση πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του Ιλίου Μέλαθρον.
Στο ισόγειο του διώροφου κτιρίου βρίσκονταν οι βοηθητικοί χώροι αλλά και η αίθουσα στην οποία φυλάσσονταν τα ευρήματα από τις ανασκαφές της Τροίας. Ο πρώτος όροφος προοριζόταν για την κοινωνικές εκδηλώσεις της οικογένειας. Τους, χορούς, τις δεξιώσεις, την υποδοχή των επισκεπτών, τα γεύματα, τα φιλολογικά σαλόνια…
Η διακόσμηση του Μεγάρου ανατέθηκε σε γνωστούς καλλιτέχνες της εποχής όπως ο ζωγράφος Γιούρι Σούμπιτς και απηχεί την αγάπη του Σλήμαν για την αρχαιότητα. Μωσαϊκά πατώματα με διακοσμητικά θέματα εμπνευσμένα από τις Μυκήνες και την Τροία,, πήλινα αγάλματα αντίγραφα κλασικών, πομπηιανές διακοσμήσεις, επιγραφές επιλέχθηκαν από κοινού από τον Σλήμαν και τον Τσίλλερ διαμορφώνοντας τον χαρακτήρα του κτιρίου.
Μετά το θάνατο του Ερρίκου Σλήμαν (1890) η σύζυγος του Σοφία δεν ξαναπαντρεύτηκε. Έζησε στο Ιλίου Μέλεθρον μαζί με τα δύο της παιδιά.
Το Μέγαρο πουλήθηκε από την οικογένεια στο ελληνικό δημόσιο το 1926. Διαδοχικά στεγάστηκαν σε αυτό, το Συμβούλιο της Επικρατείας (1929-1934), ο Άρειος Πάγος (1934 -1980), το Εφετείο (1981-1983). Από το 1998 έχει μεταφερθεί στο Μέγαρο Σλήμαν σταδιακά το Νομισματικό Μουσείο δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό να θαυμάσει μια σπουδαία συλλογή σε ένα εμβληματικό κτίριο.
Νομισματικό Μουσείο
Αναψυκτήριο – Κήπος
Διαβαίνοντας ο επισκέπτης την είσοδο του Μουσείου, περνάει από την πολύβουη Λεωφ. Πανεπιστημίου στον κήπο του Μουσείου. Ένα καταπράσινο χώρο 800 τμ με θάμνους και καρποφόρα δέντρα που ευδοκιμούν στην Αττική.
Ο κήπος ασφαλώς ήταν αναπόσπαστο μέρος του Μεγάρου ήδη από την κατασκευή του. Μάλιστα, στις σπάνιες περιόδους που ο Σλήμαν βρισκόταν στην Αθήνα, φρόντιζε ο ίδιος τον κήπο. Για τη διακόσμηση του είχαν χρησιμοποιηθεί πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων, κατά την προτίμηση του ιδιοκτήτη. Ακόμα και σήμερα τον επισκέπτη υποδέχεται στο Ιλίου Μέλαθρον η Αμαζόνα, ένα από τα γλυπτά, αντίγραφο αρχαίων, που παραγγέλλει ο αρχιτέκτονας του μεγάρου Ερνστ Τσίλερ σε εργαστήριο της Βιέννης. Στην κεντρική αυλή δεσπόζει η μαρμάρινη σκάλα που οδηγεί στο χώρο της έκθεσης.
Η μεγάλη αυλή που βρίσκεται στο πίσω μέρος του κτηρίου υπήρχε ο στάβλος, το αμαξοστάσιο και το πηγάδι της οικείας. Σήμερα, αποτελεί επέκταση του Αναψυκτηρίου και φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις, ομιλίες, συναντήσεις,. Επίσης είναι ιδανικός χώρος για ένα σύντομο διάλλειμα, τόσο κεντά και τόσα «μακριά» από το κέντρο. Ο χώρος είναι διαθέσιμός για ειδικές εκδηλώσεις κατόπιν συνεννόησης με το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων του Μουσείου.
Νομισματικό Μουσείο Διεύθυνση: Ιλίου Μέλαθρον, Ελ. Βενιζέλου (Πανεπιστημίου) 12, 10671 Αθήνα Τηλέφωνα: 210-3632057, 210-3612834 και 210-3612872 Email: nm@culture.gr Url: http://www.nummus.gr
Μόλις λίγα λεπτά μακριά από τη Χώρα της Μυκόνου βρίσκεται το ολοκαίνουριο Mykonos Earth Suites. Νεόνυμφοι, ζευγάρια και παρέες θα απολαύσουν τη μοναδική εμπειρία της φιλοξενίας στο πασίγνωστο νησί των Κυκλάδων.
Τοποθετημένο μπροστά στην όμορφη παραλία Μεγάλη Άμμος το ξενοδοχείο γίνεται μέρος του τοπίου ενώ από τους ανοιχτούς χώρους του εντυπωσιάζει η θέα της Χώρας, των παραδοσιακών μύλων, του γαλάζιου πελάγους και του καφέ βράχου.
Τόσο τα δωμάτια, όσο και οι κοινόχρηστοι χώροι είναι σχεδιασμένοι και διακοσμημένοι με σεβασμό στην τοπική αρχιτεκτονική. Υλικά, χρωματικές λεπτομέρειες, επιφάνειες και σύγχρονες υποδομές αλληλοσυμπληρώνονται δημιουργώντας ιδανικό περιβάλλον για διακοπές στη Μύκονο.
Γιάννης Λουκάς, Ιστορικός – Δημοσιογράφος
Για κρατήσεις πατήστε εδώ
To Ξενοδοχείο The Tsitouras Collection είναι μέρος της ομώνυμης εταιρείας, έργο ζωής του Δημήτρη Τσίτουρα. Αποτέλεσμα πολυετούς, συνεπούς προσπάθειας και αγάπης αφενός για την ελληνική τέχνη και αφετέρου για το νησί της Σαντορίνης.
Με θέα σε ένα από τα γνωστότερα και πιο μαγευτικά τοπία του κόσμου, το Ξενοδοχείο, με έμβλημα το πράσινο στεφάνι του Γιάννη Τσαρούχη, «αγναντεύει» το γαλάζιο του Αιγαίου και την καλντέρα και υποδέχεται τους επισκέπτες στους πολυτελείς χώρους του. Η αρχιτεκτονική είναι ενταγμένη στο περιβάλλον δημιουργώντας ένα αυθεντικό περιβάλλον φιλοξενίας.
The Tsitouras Collection
Φηροστεφάνι 84700 Σαντορίνη
Τηλ. +30 22860 23747
+30 22860 22760
Fax: 22860 23918
Email: reservations@tsitouras.com
Υπεύθυνη : κ. Ελένη Τσίτουρα
Ετοιμαστείτε να σαλπάρετε για το HydroMediT 2026, το 6ο Διεθνές Συνέδριο Εφαρμοσμένης Ιχθυολογίας, Ωκεανογραφίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος, που θα πραγματοποιηθεί στις 5-8 Νοεμβρίου 2026 στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στο όμορφο Βόλο!
Επιστήμονες, φοιτητές, ενδιαφερόμενοι φορείς και συνεργάτες από όλο τον κόσμο θα συγκεντρωθούν για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί, οι ποταμοί, οι λίμνες και η Μεσόγειος – από την κλιματική αλλαγή έως την απώλεια της βιοποικιλότητας.
Το HydroMediT 2026 είναι η ιδανική πλατφόρμα για να παρουσιάσετε την έρευνά σας σχετικά με την υδατοκαλλιέργεια, την αλιεία, τις θαλάσσιες επιστήμες και άλλα θέματα.
Συμμετέχετε σε τέσσερις ημέρες με:
Κεντρικές ομιλίες και προσκεκλημένες διαλέξεις
Προφορικές παρουσιάσεις και ηλεκτρονικές αφίσες
Δικτύωση με ερευνητές, φοιτητές και εμπειρογνώμονες του κλάδου
Ρίξτε μια ματιά στα πεδία ενδιαφέροντος της φετινής χρονιάς, υποβάλετε την εργασία σας και γίνετε μέλος ενός διεθνούς κοινού που είναι πρόθυμο να ανταλλάξει ιδέες, να ξεκινήσει συνεργασίες και να προωθήσει λύσεις για τα υδάτινα περιβάλλοντα.
Εξερευνήστε τις πιθανότητες και υποβάλλετε τη δική σας παρουσίαση εδώ.
Με την έμπρακτη θεσμική υποστήριξη και την ενεργή συμμετοχή της AUTODIA, κλιμάκιο στελεχών του Οργανισμού παρακολούθησε τις εργασίες της ετήσιας συνάντησης της Ένωσης Ιδιοκτητών Ιδιωτικών Ραδιοφωνικών Σταθμών Αττικής – Ε.Ι.Ι.Ρ.Α., με τίτλο “All Things Radio 2026”.
Η εκδήλωση που διοργανώθηκε την Τετάρτη 11/2, στη Βιβλιοθήκη της Βουλής (πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο), συγκέντρωσε πλήθος επαγγελματιών από τον χώρο της ραδιοφωνικής παραγωγής, την έρευνα αγοράς & μάρκετινγκ, τη διαφήμιση και τον σύνδεσμο διαφημιζομένων, ενώ παράλληλα φιλοξένησε θεσμικές φυσιογνωμίες και ξένους εμπειρογνώμονες της αγοράς.
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν, μεταξύ άλλων, ο κ. Κωνσταντίνος Φωτόπουλος, Πρόεδρος Ε.Ι.Ι.Ρ.Α. και ο Πρόεδρος ΕΒΕΑ κ. Ιωάννης Μπρατάκος, ενώ από πλευράς της Πολιτείας, ο κ. Παύλος Μαρινάκης, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Από πλευράς AUTODIA, παραβρέθηκαν οι κυρίες Ηλιάννα Αντωνίου, Δ/ντρια Επικοινωνίας & Διεθνών Σχέσεων και Γιουλίνα Μανωλάτου, Επικεφαλής Μάρκετινγκ, καθώς και οι κύριοι Γιώργος Σταμπόλης, Δ/ντής Ψηφιακής Στρατηγικής & Επιχειρησιακής Ανάπτυξης, Δημήτρης Βαρουξής, Επικεφαλής Ραδιοτηλεοπτικών Μέσων και Στάθης Παντζής, Επικεφαλής Επιγραμμικών Μέσων.
Τα στελέχη της AUTODIA πραγματοποίησαν επαφές με πολλούς επαγγελματίες του κλάδου και ενημέρωσαν το κοινό για τη δραστηριότητα του Οργανισμού, παρέχοντας εξειδικευμένες πληροφορίες και έντυπο ενημερωτικό υλικό.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η κα. Ηλιάννα Αντωνίου παρέθεσε ομιλία με τίτλο «Μουσικό Περιεχόμενο & Τεχνητή Νοημοσύνη: Τα Πνευματικά Δικαιώματα στο Επίκεντρο», τονίζοντας ότι η ουσία και η μακροβιότητα του ραδιοφώνου, όπως κι αν εξελιχθεί στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, παραμένουν στην ανθρώπινη σύνδεση, στην εμπιστοσύνη και στις αυθεντικές ιστορίες. Αρκεί να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός στην επαγγελματική ακεραιότητα κάθε κλάδου και σοβαρή επένδυση σε ανθρώπους: στους παραγωγούς, στους συνθέτες, στους τραγουδοποιούς, στους στιχουργούς.
Το 7ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής σάς υποδέχεται, από τις 8 έως τις 10 Οκτωβρίου 2026 στη Λάρνακα, Κύπρος, Πανεπιστήμιο UCLan Cyprus.
Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (ΜΠΣ) «Δημιουργική Γραφή» (Π.Τ.Ν./Π.Δ.Μ.) σε συνεργασία με το Διιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ρητορική, Επικοινωνία και Δημιουργική Γραφή στην Εκπαίδευση» (Π.Τ.Δ.Ε./Ε.Κ.Π.Α. – Π.Τ.Ν./Π.Δ.Μ.), το Lund University (Centre for Languages and Literature/Modern Greek Studies) και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κύπρου, με την υποστήριξη του Δήμου Λάρνακας, σας προσκαλούν στο 7ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής.
Καθηγητές/τριες, ερευνητές/τριες, διδάκτορες/ισσες, μεταπτυχιακοί/ές φοιτητές και φοιτήτριες, συγγραφείς, άνθρωποι που αγαπούν την ανάγνωση και τη γραφή από διάφορες χώρες και ηπείρους θα έχουν την ευκαιρία να συναντηθούν στην πόλη της Κοζάνης και να συνομιλήσουν για τη γραφή, την ανάγνωση, την κριτική, την έρευνα και τη μελέτη των κειμένων. Οι επίσημοι προσκεκλημένοι/ες του συνεδρίου, Θεοδουλίδης Θεόδωρος, Γουλιάμος Κώστας, Xavier Mínguez-López, Σαρίογλου Ειρήνη, Βησσαρίωνος Νατάσα και Zou Fu , θα συμβάλουν με την επιστημονική τους γνώση και τη δημιουργική τους εμπειρία στη συζήτηση για τη Δημιουργική Γραφή.
Ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής
Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος, Καθηγητής Δημιουργικής Γραφής και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Κεντρική Επιστημονική Επιτροπή
Τζίνα Καλογήρου, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Διδακτικής της, Π.Τ.Δ.Ε./Ε.Κ.Π.Α.
Βασίλειος Σαμπατακάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών, Κέντρο Γλωσσών και Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο Lund Σουηδίας, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών
Δρ. Έλενα Χατζηκακού, Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Κύπρου
ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΜΕΛΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Π.Δ.Μ.
Ένα Διεθνές Συμπόσιο με τίτλο: Η Επιγραφική της Ίασης: Ιερά & Αφιερώσεις στην Αττική (Τhe Epigraphy of Healing: Sanctuaries & Dedications in Attica), θα πραγματοποιηθεί στο Επιγραφικό Μουσείο το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025.
Ακολουθεί το πρόγραμμα:
Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2025
10.00-10:15 Εγγραφές
10:15-10:30 Χαιρετισμοί
Συνεδρία 1η: Ο Ασκληπιός και η Υγεία και η πολιτική της ίασης στην Αττική
Προεδρία / Chair: Δρ Αθανάσιος Θέμος
10:30-10:50 Dr Milena Melfi (University of Oxford)
“Reinstating Healing: Reused votive reliefs in the Athenian Asklepieion of the 1st century BC.
10:50-11:10 Dr Luigi Lafasciano (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
“Performing for the God: Actors’ and Dramatists’ Dedications at the Asklepieion of Athens”
11:10-11:30 Dr Francesco Camia (Sapienza Università di Roma)- online “IG II/III23240 and the cult of Hygieia in Attica during the Roman imperial period”
11:30-11:50 Συζήτηση
11:50-12:10 Διάλειμμα για καφέ
Συνεδρία 2η: Άλλες ιαματικές θεότητες του άστεως
Προεδρία: Ελένη Ζαββού/
12:10-12:30 Professor Maria Elena Gorrini (Università degli Studi di Pavia) “Dedicants of minor healing deities: the cases of Amynos and Heros Iatros”
12:30-12:50 Dr Brian Martens (University of St. Andrews)
“Statuettes for Health and Healing from the Agora Excavations”
12:50-13:10 Συζήτηση
13:10-15:00 Διάλειμμα
Συνεδρία 3η
Λατρείες της ίασης στους δήμους και τα σύνορα της Αττικής
Προεδρία: Δρ Αικατερίνη-Ηλιάνα Ρασσιά
15:00-15:20 Professor Graham Oliver (Brown University)
“Integrating health from the margins: Rhamnous and the Hellenistic polis”
15:20-15:50 Dr Kazuhiro Takeuchi (Danish Institute for Mediterranean Studies) “Prevention is Better Than Cure: The Healing Cults of Athena, Herakles, and Apollo in Attica”
15:50-16:10 Dr Francesco Sorbello (Università degli Studi di Pavia)- online “Healing Cults in Acharnai: Archaeological, Epigraphic, and Literary Evidence”
16:10-16:30 Συζήτηση
Συνεδρία 4η
Αττικές λατρείες ίασης: φιλοσοφική και λογοτεχνική διάσταση
Προεδρία: Δρ Γεωργία Πετρίδου
16:30-16:50 Dr Matthias Haake (University of Bonn)
“Female Epicureans in Attic Healing Sanctuaries? The Case of the Asclepieion in Athens and the Amphiareion at Oropos”
16:50-17:10 Δρ Αλεξία Πετσάλη-Διομήδη (University of St. Andrews)
“Cult tables in the sanctuaries of Amphiaraos at Oropos and Asklepios at Athens”
17:10-17:30 Professor Andrej Petrovic (University of Virginia)-online “Purity and Epigraphy of Healing”
17:30-17:50 Συζήτηση
17:50-18:10 Διάλειμμα / Coffee Break
Συνεδρία 5η
Η επιγραφική των ηρώων της ίασης στην Αττική
Προεδρία/ Chair: Δρ Αλεξία Πετσάλη-Διομήδη
18:10-18:30 Professor Jessica Lamont (Yale University)-online “Epigraphy of Healing: The Heros Iatros in Athens”
18:30-18:50 Professor Laura Gawlinski (Loyola University Chicago)- online “Herakles and Health in Athens”
18:50-19:10 Συζήτηση
Προεδρία: Professor Graham Oliver
19:10-19:30 Professor Emeritus Kevin Clinton (Cornell University)-online “Asklepios at Eleusis”
19:30-20:00 Στρογγυλή Τράπεζα
20:00 Δεξίωση με κρασί
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ: Δρ Αθανάσιος Θέμος (Διευθυντής του Επιγραφικού Μουσείου)
Ελένη Ζαββού, MSc (Προϊσταμένη του Τμήματος Έρευνας και Τεκμηρίωσης Επιγραφών του Επιγραφικού Μουσείου)
Γεωργία Πετρίδου (Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ)
Δρ Αικατερίνη- Ηλιάνα Ρασσιά (Ανοικτό Πανεπιστήμιο της Κύπρου & ΔΙ.ΚΕ.ΜΕ.Σ.)
To πρόγραμμα για Συγγραφείς Λογοτεχνίας του Oxbelly Retreat 2026, μια συνάντηση για διεθνείς συγγραφείς που εργάζονται στον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία, θα πραγματοποιηθεί από την 1η έως τις 9 Ιουλίου στην Costa Navarino, της Μεσσηνίας.
Το πρόγραμμα Fiction Writers φιλοξενεί δέκα ανερχόμενους συγγραφείς που επιδιώκουν να αναβαθμίσουν την τεχνική τους, να ενισχύσουν τη λογοτεχνική τους φωνή και να συμβάλουν σε διαπολιτισμικούς διαλόγους γύρω από την έννοια της αφήγησης. Το πρόγραμμα προσφέρει μια σειρά εργαστηρίων, υπό την καθοδήγηση μιας ομάδας καταξιωμένων συγγραφέων, καθώς και ελεύθερο συγγραφικό χρόνο στη γαλήνια ατμόσφαιρα της Μεσσηνιακής φύσης.
Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν τη δουλειά τους κατά τις πρωινές ώρες, ενώ τα βράδια, θα συμμετέχουν σε ένα κοινό πρόγραμμα διαθεματικών εκδηλώσεων με εκλεκτούς προσκεκλημένους, καταξιωμένους επαγγελματίες του κινηματογράφου και της λογοτεχνίας αλλά και δημιουργούς από το ευρύτερο φάσμα της αφηγηματικής τέχνης.
Τα απαραίτητα στοιχεία της αίτησης περιλαμβάνουν ένα σύντομο βιογραφικό, μια δήλωση συγγραφέα και ένα δείγμα αδημοσίευτης λογοτεχνικής πεζογραφίας.
Το πρόγραμμα Fiction Writers 2026 πραγματοποιείται υπό την καθοδήγηση του Διευθυντή Προγράμματος Chigozie Obioma, ενώ μεταξύ των προηγούμενων συμβούλων και ειδικών καλεσμένων συγκαταλέγονται οι Rebecca Makkai, Anuradha Roy, Nadifa Muhamed, Isabelle Hammad, Katie Kitamura, Fiammetta Rocco και Bill Clegg, μεταξύ άλλων. Η αίτηση δεν έχει κόστος και όλα τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των πτήσεων, της διαμονής και των γευμάτων, καλύπτονται από την Oxbelly.
Οι αιτήσεις είναι πλέον ανοικτές για Έλληνες και διεθνείς συγγραφείς, με προθεσμία υποβολής στις 14 Ιανουαρίου 2026, ώρα 23:59 (EET-ώρα Ελλάδος).
To Σάββατο 29 Δεκεμβρίου, χιλιάδες επισκέπτες και επισκέπτριες όλων των ηλικιών, είδαν το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) να μεταμορφώνεται σ’ ένα φωτεινό τόπο γιορτής κατά τη διάρκεια μιας εντυπωσιακής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε με ελεύθερη είσοδο χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Η φωταγώγηση του ΚΠΙΣΝ αποτελεί πλέον θεσμό αφού, από το 2017, σηματοδοτεί με λαμπρό τρόπο την έναρξη της εορταστικής περιόδου στην πόλη, με μια ανοιχτή για όλες και όλους, συμμετοχική εμπειρία φωτός, μουσικής και χαράς.
Στις 19.00 ακριβώς, χιλιάδες φωτάκια LED, με συνολικό μήκος 34 χιλιόμετρα, άναψαν στα 80 πλατάνια κατά μήκος του Καναλιού, τα τρία πανύψηλα (12 μέτρα) έλατα της Αγοράς, στολισμένα με περισσότερες από 1.000 μπάλες, αποκαλύφθηκαν σε όλη τους τη λάμψη, ενώ τα Σιντριβάνια στο Κανάλι συμμετείχαν κι αυτά στο φαντασμαγορικό θέαμα χορεύοντας δύο αγαπημένα χριστουγεννιάτικα τραγούδια: «Santa Tell Me» της Ariana Grande και «Winter Wonderland» του Michael Bublé.
Όλα αυτά μαζί συνέθεσαν ένα μαγευτικό χριστουγεννιάτικο σκηνικό πάνω στο οποίο στήθηκε μια μεγάλη γιορτή στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ με οικοδέσποινα την ηθοποιό Ευγενία Σαμαρά. Η βραδιά ξεκίνησε με τους Loop Quartet, ένα φωνητικό σύνολο που δημιουργεί μουσική αποκλειστικά με τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής. Κάλαντα, swing classics και pop επιτυχίες, από το «Carol of the Bells» και το «Rocking Around the Christmas Tree» στο «All I want for Christmas», μετατράπηκαν σε σύγχρονες πολυφωνικές εμπειρίες και ενθουσίασαν το κοινό.
Στη συνέχεια, στη σκηνή ανέβηκε η Νίνα Μαζάνη, μια από τις πιο δυναμικές νέες παρουσίες της εγχώριας μουσικής σκηνής, με ένα πρόγραμμα σχεδιασμένο αποκλειστικά για τη βραδιά που συνδύασε swing και jazz διασκευές μεγάλων επιτυχιών, όπως οι «Careless Whisper», «Gimme!Gimme!Gimme!», «Let’s Get Loud», «Hot Stuff», κ.ά.
Η χθεσινή γιορτή αποτέλεσε και την επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων «Biolumina» στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος. Με έργα διεθνώς αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, αλλά και με τη συμμετοχή Ελλήνων δημιουργών που επιλέχθηκαν μέσα από ανοιχτή πρόσκληση του ΚΠΙΣΝ, το Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων προσκαλεί μικρούς και μεγάλους, κάθε μέρα, έως και τις 07 Ιανουαρίου, από τις 17.00 έως τα μεσάνυχτα, με ελεύθερη είσοδο, σε έναν χώρο συνάντησης, όπου η τέχνη γίνεται διάλογος ανάμεσα στον άνθρωπο και το φως.
Επίσης, ξεκίνησε τη λειτουργία του και το Παγοδρόμιο του ΚΠΙΣΝ που περιμένει όλους τους πατινέρ, έμπειρους και μη, να χορέψουν στον πάγο ακούγοντας τις αγαπημένες τους χριστουγεννιάτικες μελωδίες. Οι επισκέπτες συναντούν το Παγοδρόμιο, όπως πάντα, στη βόρεια όχθη του Καναλιού όπου μπορούν να απολαύσουν το φωτισμένο υπερθέαμα του ΚΠΙΣΝ και τα Χορογραφημένα Σιντριβάνια καθώς στροβιλίζονται με τα παγοπέδιλά τους. Το Παγοδρόμιο λειτουργεί καθημερινά μέχρι και τις 07 Ιανουαρίου από τις 10.00 το πρωί μέχρι τις 22.00 το βράδυ με ελεύθερη είσοδο -προτείνεται η ηλεκτρονική προεγγραφή εδώ για την καλύτερη εξυπηρέτηση του κοινού.
Στον φετινό Χριστουγεννιάτικο Κόσμο του ΚΠΙΣΝ κάθε μέρα του μήνα ένα πλούσιο και ποικίλο πρόγραμμα χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων που περιλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, συναυλίες, παραστάσεις, ταινίες και DJ sets, περιμένει τους επισκέπτες και τις επισκέπτριες να το ανακαλύψουν. Αποκορύφωμα όλων, η γιορτή την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς που φέτος υπόσχεται να είναι πιο φαντασμαγορική από ποτέ!
Μέγας Δωρητής του Χριστουγεννιάτικου Κόσμου του ΚΠΙΣΝ: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
Η VERGOS Auctions εγκαινιάζει μία νέα εποχή για την ελληνική οινική παραγωγή και παράλληλα μία νέα κατηγορία για τον Οίκο, διοργανώνοντας μία δημοπρασία αποκλειστικά αφιερωμένη στο ελληνικό κρασί. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί παρουσία κοινού την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025 (ώρα 13:00) στο Οινοποιείο Παπαγιαννάκος στο Μαρκόπουλο Αττικής και φιλοδοξεί να αναδείξει τη μοναδικότητα, την ποιότητα και τη διεθνή δυναμική της ελληνικής οινοποιίας.
Τρόποι συμμετοχής
Στη δημοπρασία μπορούν να λάβουν μέρος όλοι όσοι θα παρευρίσκονται στο Οινοποιείο Παπαγιαννάκος την ημέρα και ώρα διεξαγωγής της. Επίσης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετάσχουν μέσω γραπτής ή τηλεφωνικής προσφοράς, καθώς και διαδικτυακά – ζωντανά μέσω της ιστοσελίδας του Οίκου, www.vergosauctions.com.
Στη δημοπρασία συμμετέχουν 19 οινοποιεία από κάθε γωνιά της Ελλάδας με 127 εκλεκτές και σπάνιες ετικέτες που προέρχονται από τα κελάρια και τις προσωπικές συλλογές των ίδιων των οινοπαραγωγών. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, φιάλες που η ηλικία τους ξεπερνά τα 20 και σε κάποιες περιπτώσεις τα 30 χρόνια, μεγάλα μπουκάλια 3, 6, και 9 λίτρων ακόμη και φιάλες με ετικέτες ζωγραφισμένες στο χέρι.
Με τη νέα αυτή θεματική δημοπρασία ο Οίκος προσφέρει σε συλλέκτες, οινόφιλους και επαγγελματίες τη δυνατότητα να αποκτήσουν ξεχωριστές ετικέτες, που δεν συναντά κανείς εύκολα στην πρωτογενή αγορά. Παράλληλα, η δημοπρασία:
Τον κατάλογο της πρώτης αυτής δημοπρασίας του Οίκου στον οινικό χώρο, επιμελήθηκε ο κριτικός κρασιού και συγγραφέας Γιάννος Κωνσταντίνου. Ο Γιάννος Κωνσταντίνου γράφει για το κρασί εδώ και 27 χρόνια έχοντας εκδώσει 13 βιβλία και οινικούς οδηγούς. Το βιβλίο του «The Cyprus Wine Guide» βραβεύθηκε στα Gourmand International Awards ως το «Καλύτερο Βιβλίο Κρασιού στον Κόσμο» ανάμεσα σε όλες τις γλώσσες (Best Wine Guide in the World 2006), ενώ το βιβλίο του «Ανακαλύπτω το Κρασί», εκδ. Μεταίχμιο, βραβεύθηκε στα Gourmand International Awards ως το Καλύτερο Βιβλίο Κρασιού (Best National Wine Book) στην ελληνική γλώσσα.
Ο Ανδρέας Βέργος, Managing Director της VERGOS Auctions, δηλώνει σχετικά με τη δημοπρασία ελληνικών κρασιών: «Η ενασχόλησή μας με το ελληνικό κρασί αποτελεί ένα απολύτως φυσικό επόμενο βήμα για τον Οίκο μας. Πιστεύουμε ότι ήρθε η στιγμή τα σπουδαία ελληνικά κρασιά να αποκτήσουν τη δική τους θέση σε μια οργανωμένη, διαφανή και εξωστρεφή δευτερογενή αγορά, όπως ακριβώς συμβαίνει διεθνώς με την κατηγορία «fine & collectible wines». Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση των οινοποιών και των επαγγελματιών του χώρου επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οινική παραγωγή είναι πλέον ώριμη να σταθεί ισότιμα δίπλα σε μερικές από τις πιο αναγνωρισμένες οινικές περιοχές του κόσμου.»
Το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών διοργανώνει το Διεθνές Συνέδριο ONE-Bridge in Health από τις 8 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2025 στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου “One Bridge: One Health Nexus: Bridging Human, Animal & Environmental Health Across Europe” (EU4Health) με επιστημονικό υπεύθυνο τον κ. Απόστολο Βανταράκη, Καθηγητή Υγιεινής.
Το συνέδριο, που θα πραγματοποιηθεί σε υβριδική μορφή (δια ζώσης και διαδικτυακά), είναι δωρεάν και ανοιχτό σε φοιτητές, επαγγελματίες και ερευνητές από όλους τους επιστημονικούς κλάδους που σχετίζονται με την ανθρώπινη, ζωική και περιβαλλοντική υγεία.
Στο τετραήμερο πρόγραμμα περιλαμβάνονται θεματικές όπως:
Όλοι οι συμμετέχοντες θα λάβουν επίσημο πιστοποιητικό παρακολούθησης.
O Δήμος Αγιάς βρίσκεται στο νομό Λάρισας στην περιφέρεια Θεσσαλίας με έδρα την κωμόπολη της Αγιάς. Εκτείνεται από τους πρόποδες του όρους Όσσα στα ανατολικά έως το Αιγαίο Πέλαγος στα δυτικά καλύπτοντας έκταση 668,26 τ.χμ . Ο πληθυσμός του δήμου είναι περισσότεροι από 14.000 που κατοικούν στις τέσσερις δημοτικές ενότητες Αγιάς, Ευρυμένων, Λακερείας, Μελίβοίας.
Ο Δήμος διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να αναδείξουν την Αγιά σε τόπο διαμονής ψηφιακών νομάδων. Λειτουργούν όλες σχεδόν οι υπηρεσίες, υπάρχει εκτεταμένη αγορά καθώς επίσης και αρκετοί χώροι εστίασης και αναψυχής.
Η ίδια η περιοχή του Δήμου καλύπτει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις συνδυάζοντας τες με το υπέροχο φυσικό τοπίο. Επιπλέον, η εγγύτητα στην πόλη της Λάρισα (36 χλμ) εξασφαλίζει την εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στις απαραίτητες υποδομές.
Το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, το οποίο διαθέτει 10 κλινικές του Παθολογικού Τομέα και 8 του Χειρουργικού.
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με 9 σύγχρονα τμήματα σπουδών.
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Λάρισας
Και οι άλλες μεγάλες πόλεις της Θεσσαλίας απέχουν από την Αγιά περίπου μια ώρα ενώ και η Θεσσαλονίκη απέχει οδικώς μόλις δύο ώρες.
Αγροτικά προϊόντα
Λόγω και του έφορου πεδινού εδάφους, παραδοσιακά η οικονομία της περιοχής υπήρξε στραμμένη στον πρωτογενή τομέα. Στην Αγιά είναι διαδεδομένη η καλλιέργεια μήλων, κάστανων, κερασιών που είναι γνωστά για τη γεύση και την ποιότητα τους.
Με τα τοπικά αγροτικά προϊόντα σχετίζονται γιορτές που διοργανώνονται στα χωριά του Δήμου, αναδεικνύοντας την πλούσια παραγωγή της περιοχής ενώ παράλληλα τα χωριά γίνονται πόλος έλξης επισκεπτών. Με μουσική, κεράσματα, χορευτικές εκδηλώσεις, θέατρο, οι καλλιεργητές και οι κάτοικοι εκφράζουν την ευχαρίστηση τους για τη σοδειά
Γιορτή Καλαμποκιού και Ακτινίδιου στο χωριλο Ομολίος, (3ο Σαβ/κο του Αυγοιύστου).
Γιορτή του Κερασιού, στο Μεταξοχώρι (Μέσα Ιουνίου)
Γιορτή Μήλου, στην Αγιά ( Αρχές Σεοτεμβρίου)
Γιορτή του Κάστανου, στην Καρίτσα (3η εβδομάδα του Οκτωβρίου)
Τουρισμός
Ωστόσο, η κοντινή απόσταση από τη θάλασσα και αστικά κέντρα της Θεσσαλίας, το φυσικό τοπίο και η προνομιακή θέση έχει αναδείξει το Δήμο σε τουριστικό προορισμό. Τόσο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες όταν οι επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό προτιμούν τις παραθαλάσσιες περιοχές σε Αγιόκαμπο, Στόμιο και Καρίτσα, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο όταν κυριότερος προορισμός είναι η φύση του Κισσάβου.
Το πλήθος μονών και βυζαντινών μνημείων με εύκολη πρόσβαση, αναδεικνύουν την Αγιά σε ιδανικό προορισμό θρησκευτικού τουρισμού, Ξεχωρίζει το Όρος των Κελλίων όπως έγινε γνωστή η περιοχή στα βυζαντινά χρόνια, όταν αναπτύχθηκε ένα σύνολο μονών και ασκηταριών που διέθετε πλήθος μοναχών και διοίκηση παρόμοια με του Αγίου Όρους.
Ωστόσο σε όλο το Δήμο υπάρχουν βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησία καθώς και εν λειτουργία μοναστήρια.
Μουσεία
Η περιοχή διαθέτει αρκετά Μουσεία που σχετίζονται με την πλούσια ιστορία της: Πνευματικό Κέντρο: Αγίων Αντωνίων, εντός του οποίου φυλάσσεται ανεκτίμητη συλλογή μεταβυζαντινών εικόνων. Εκκλησιαστικό Μουσείο στο χωριό Ανατολή, Γεωργικό Εκθετήριο Ομολίου «Μαρίνος Αντύπας» με πλούσια λαογραφική συλλογή, Αρχαιολογική Συλλογή Μελιβοίας φιλοξενούνται βυζαντινά γλυπτά, κεραμικά, τοιχογραφίες και νομίσματα από τις πρόσφατες ανασκαφές στην περιοχή του Κισσάβου κ.α.
Ιαματικές πηγές. Κόκκινο Νερό.
Μια πέτρινη μικρή κοιλιά από τους παλαιότερους οικισμούς της περιοχής αλλά και από τους πρώτους προορισμούς για μπάνιο στις αρχές του 1900 στην Ελλάδα. Ο οικισμός πήρε το όνομά του από την κοντινή πηγή, με τις κολυμπήθρες με τα ιαματικά κρύα νερά. με ιδιότητες θεραπευτικές για όλες τις χρήσεις. Το νερό θεωρείται τονωτικό, πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία και θεραπευτικό για την αναιμία, τις νευρικές παθήσεις, την ατονία, τη δυσπεψία.
Μεθοδικά κινείται επίσης ο Δήμος και η περιφέρεια για την αξιοποίηση και του ιαματικό νερού της πηγής του Κόκκινο Νερού επενδύοντας στην εμφιάλωση του.
Πολιτισμός
Στο αρχιτεκτονικό τοπίο του δήμου Αγιάς δεσπόζουν τα αρχοντικά που βρίσκονται τόσο στην πόλη όσο και στο Ματαξοχώρι Χτσιμένα στις αρχές του 20ου αιώνα μαρτυρούν την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής που στηριζόταν στη σηροτροφία. Ανάμεσα τους ξεχωρίζει το αρχοντικό της οικογένειας Αλεξόυλη. Είναι χτισμένο τον 18ο αιώνα και πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα κτίρια της Θεσσαλίας από άποψη εμβαδού και όγκου.
Παλιό Παρθεναγωγείο. Πολιτιστικό Κέντρο, Μεταξοχώρι
Χτισμένο στα μέσα του 19ου αιώνα, το διώροφο πετρόκτιστο κτήριο στην άκρη του Μεταξοχωρίου, λειτούργησε από το 1880 ως σχολείο θηλέων «Παρθεναγωγείο». Μέσα στα χρόνια γνώρισε πολλές χρήσεις αλλά και την εγκατάλειψη μέχρι την αναπαλαίωση του και την αξιοποίηση του από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μεταξοχωρίου που του έδωσε και πάλι ζωή.
Στους χώρους του στεγάζονται πολιτιστικές δραστηριότητες του Συλλόγου, ετήσιες εκδηλώσεις, εκθέσεις, ομιλίες κτλ ενώ στον πρώτο όροφο υπάρχει μια λαογραφική συλλογή που αναδεικνύει το νεώτερο παρελθόν και την οικονομία του τόπου μέσα από φωτογραφίες, ενδυμασίες, αντικείμενα καθημερινής χρήσης και εργαλεία.
Αθλητισμός
Στην κωμόπολη της Αγιάς βρίσκεται το σύγχρονο, ανακαινισμένο Κλειστό Γυμναστήριο της Αγιάς. Το γυμναστήριο φιλοξενεί τους αθλητικούς συλλόγους της περιοχής, υποδέχεται πρωταθλήματα ενώ παραμένει και στη διάθεση των κατοίκων. Το Γυμναστήριο είναι ακόμα ένα κομμάτι της αθλητικής παράδοσης της Θεσσαλίας.
Ίσως η πλέον δημοφιλής αθλητική διοργάνωση της περιοχής είναι ο Kissavos Marathon Race που πραγματοποιείται κάθε Απρίλιο προσελκύοντας εκατοντάδες συμμετέχοντες. Η διαδρομή διασχίζει καταπράσινα δάση και καταλήγει στην κορυφή του Κισσάβου με θέα στο Αιγαίο.
Γιάννης Λουκας, Ιστορικός – Δημοσιογράφος
Παρουσιάζουμε τα Διεθνή Συνέδρια «Δημιουργική Γραφή» του ΠΜΣ, έναν θεσμό εξωστρέφειας και διαλόγου που αναδεικνύει τη σύγχρονη συγγραφική πράξη, τη θεωρία και την εκπαίδευση της γραφής.
Στην πιο πρόσφατη διοργάνωση, το 6ο Διεθνές Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη (ΖΕΠ) στις 5–8 Σεπτεμβρίου 2024, φιλοξενώντας ερευνητές/τριες, δημιουργούς και εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό για τέσσερις ημέρες πλούσιων εισηγήσεων, συζητήσεων και εργαστηρίων. Η θεματική του συνεδρίου και ο δημόσιος χαρακτήρας των εκδηλώσεων το καθιστούν σημείο συνάντησης της λογοτεχνικής παραγωγής με την ακαδημαϊκή έρευνα.
Η επιμελημένη οργάνωση και το σαφές πρόγραμμα εργασιών εξασφαλίζουν υψηλή επιστημονική στάθμη και ουσιαστική δικτύωση. Από την εναρκτήρια συνεδρία έως τις παράλληλες θεματικές ενότητες, το πρόγραμμα δομείται με ακρίβεια, προσφέροντας χώρο σε νέες φωνές και καταξιωμένους/ες δημιουργούς να παρουσιάσουν πρωτότυπες προσεγγίσεις πάνω στην πεζογραφία, την ποίηση, το θέατρο, το σενάριο, τη διδακτική της γραφής και τις ψηφιακές εφαρμογές της λογοτεχνίας. Το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα (sessions, αίθουσες, συντονιστές/τριες) αποτυπώνει το εύρος και το βάθος των θεματικών.
Τα συνέδρια έχουν σταθερή διεθνή εμβέλεια και ισχυρές συνεργασίες. Στο 6ο Συνέδριο, το ΠΜΣ «Δημιουργική Γραφή» συνέδραμε μαζί με διαπανεπιστημιακά και διεθνή σχήματα (ΑΠΘ, ΕΚΠΑ, Lund University, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου), ενισχύοντας τον ευρωπαϊκό διάλογο γύρω από τη δημιουργική γραφή και την εκπαίδευσή της. Η σύμπραξη αυτή μεταφράζεται σε πλουραλισμό προσεγγίσεων, ανταλλαγή καλών πρακτικών και ευκαιρίες για διαρκείς ακαδημαϊκές και καλλιτεχνικές συνεργασίες.
Η συνέπεια του θεσμού αποτυπώνεται και στο αποτύπωμα των «Πρακτικών» και των «Αφισών» προηγούμενων διοργανώσεων—από την Κέρκυρα (2015) μέχρι το Παλέρμο (2022)—που τεκμηριώνουν την πορεία και την εξέλιξη του συνεδριακού διαλόγου. Τα επίσημα Πρακτικά του 6ου Συνεδρίου (πολλαπλοί τόμοι) και το διαθέσιμο υλικό από παλαιότερες χρονιές προσφέρουν ένα ζωντανό αρχείο αναφοράς για ερευνητές/τριες, εκπαιδευτικούς και δημιουργούς, ενώ η διαδικτυακή γκαλερί μεταφέρει το κλίμα των εκδηλώσεων.
Γιατί να συμμετάσχετε; Επειδή τα συνέδριά μας συνδυάζουν επιστημονική ποιότητα με δημιουργική πράξη: θα ακούσετε νέες προτάσεις, θα δοκιμάσετε ιδέες σε ανοιχτά εργαστήρια, θα δικτυωθείτε με ομιλητές/ομιλήτριες διεθνούς εμβέλειας και θα συμβάλετε ενεργά στον δημόσιο διάλογο για τη γραφή σήμερα. Με σαφείς διαδικασίες, αναλυτικό πρόγραμμα και διαρκές αποτύπωμα μέσω πρακτικών και ψηφιακού υλικού, τα συνέδρια «Δημιουργική Γραφή» του ΠΜΣ αποτελούν τον ιδανικό χώρο για να παρουσιάσετε το έργο σας, να ενημερωθείτε για τις πιο πρόσφατες εξελίξεις και να εμπνευστείτε για το επόμενο βήμα στη συγγραφική ή/και ερευνητική σας πορεία. Για πληροφορίες και επικοινωνία, επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο του συνεδρίου : https://cwconf.uowm.gr/
Creative Writing International Conferences Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών “Δημιουργικής Γραφής”
Τι είναι: Η επίσημη σελίδα των Διεθνών Συνεδρίων Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (UoWM): πρόγραμμα, ανακοινώσεις, πρακτικά και φωτογραφικό υλικό.
Τελευταίο συνέδριο: 6ο Διεθνές Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής — Κοζάνη, 5–8 Σεπτεμβρίου 2024 (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, campus Κοζάνης) Πρακτικά: Διαθέσιμα online (τόμοι 1–4) στη σελίδα του 6ου συνεδρίου
Προηγούμενα συνέδρια: Ενότητα με αφίσες/πρακτικά (π.χ. 5ο: Παλέρμο, 16–18 Σεπτεμβρίου 2022 · 2ο: Κέρκυρα, 1–4 Οκτωβρίου 2015). (cwconf.uowm.gr)
Πρόγραμμα/Ανακοινώσεις: Ενημερώσεις και επιμέρους σελίδες (πρόγραμμα, συνεδρίες, ενημερωτικά)
Επικοινωνία: Για γενικά ερωτήματα για τα συνέδρια, χρησιμοποιείται η γραμματεία του Προγράμματος Δημιουργικής Γραφής μέσω της σελίδας επικοινωνίας.
Σελίδα: cwconf.uowm.gr
Εκατομμύρια είναι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο που έχουν επιλέξει το τρέξιμο ως τρόπο συστηματικής άθλησης με αύξηση του αριθμού κάθε χρόνο. Από αυτούς, κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι συμμετέχουν σε οργανωμένους αγώνες μικρότερων ή μεγαλύτερων αποστάσεων.
Τέτοιου είδους αγώνες διεξάγονται σε κάθε τόπο με την ευκαιρία κάποιος επετείου, ως μέσο ευαισθητοποίησης, ως παράδοση κτλ. Σταθερή παράμετρος της επιτυχίας τους, ακόμα και αν η διοργάνωση δεν είναι άρτια, παραμένει η μαζική συμμετοχή αθλητών όλων των ηλικιών. Ασφαλώς η απαρχή αλλά και η κορυφαία πρόκληση για κάθε δρομέα είναι η συμμετοχή σε αγώνα μαραθωνίου αποτελώντας ίσως τη δημοφιλέστερη τάση στο χώρο του μαζικού αθλητισμού.
Οι ρίζες του Μαραθωνίου βρίσκονται στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα το 1896. Η σκέψη της διοργάνωσης ενός αγώνα που θα συνέδεε τον Μαραθώνα με την Αθήνα ανήκει στον ελληνιστή Michel Breal. Αυτός ήταν ο άνθρωπος που πρότεινε στον Pierre de Coubertin τη διοργάνωση του Μαραθωνίου. Ασφαλώς η ιδέα προέρχεται από την παράδοση της αναγγελίας της νίκης των Αθηναίων στη μάχη του Μαραθώνα από τον Αθηναίο δρομέα Φειδιππίδη. Μετά τη μάχη ο αγγελιοφόρος έτρεξε στην πόλη για να ανακοινώσει τη μεγάλη νίκη εναντίων των Περσών κρατώντας μάλιστα τον οπλισμό του.
Από την αρχή ο Μαραθώνιος ξεχώρισε στη συνείδηση του ελληνικού κοινού καθώς θεωρήθηκε το κατεξοχήν ελληνικό άθλημα: «αυτό ( η αναγγελία της νίκης στο Μαραθώνα από τον Φειδιππίδη) και τώρα συνδεδεμόενον προς την κίνησιν των διεθνών αγώνων, τους οποίους εορτάζομεν, ρίγος τι συγκινήσεως μεταδίδει εις τα πλήθη και γεννά ενδιαφέρον άλλο ή το εμπνεόμενον εκ των λοιπών αγωνισμάτων». (εφημ, ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 17 Μαρτίου 1896). Η νίκη του Σπύρου Λούη μάλιστα διατράνωσε αυτή την εκτίμηση και θεωρήθηκε μια μεγάλη εθνική επιτυχία. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο, ότι ακόμα και σήμερα, ελάχιστα ή καθόλου γνωστά δεν είναι τα ονόματα των αθλητών και προπονητών που κατέκτησαν τα υπόλοιπα 9 χρυσά μετάλλια για την Ελλάδα το 1896.
Το αγώνισμα του Μαραθωνίου αγαπήθηκε γρήγορα και από το διεθνές κοινό. Μάλιστα καθιερώθηκε ταχύτερα ίσως και από του ίδιους τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μετά την Αθήνα, ο επόμενος Μαραθώνιος Αγώνας διοργανώθηκε στη Γαλλία στη διαδρομή Παρίσι – Κονφλάν μόλις τον Ιούλιο του 1896. Η απόσταση του Μαραθωνίου ήταν περίπου 40 χιλιόμετρα έως το 1924, όταν η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή όρισε τη διαδρομή ακριβώς στα 42.195 μέτρα.
Σε κάθε χώρα, σε κάθε ήπειρο, ακόμα καις την Ανταρκτική, διοργανώνονται Μαραθώνιοι, Ημιμαραθωνιοι και αγώνες μικρότερων αποστάσεων. Οι αγώνες αποτελούν ένα τουριστικό προϊόν που καμία πόλης σε όλο τον κόσμο δεν αγνοεί. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι η διαδρομή του μαραθωνίου που χαράσσει κάθε πόλη είναι έτσι σχεδιασμένοι ώστε να περνά από τα αξιοθέατα και τα πιο όμορφα σημεία της. Η προετοιμασία για την υποδοχή και τη διευκόλυνση δρομέων από το εξωτερικό απαιτεί μια συστηματική και πολύ προσεκτική προετοιμασία από τις αρχές κάθε τόπου.
Ως προορισμός των αθλητών, ερασιτεχνών και επαγγελματιών, η Αθήνα διατηρεί ένα συγκριτικό πλεονέκτημα καθώς είναι η πόλη στην οποία οι συμμετέχουν τρέχουν την αυθεντική διαδρομή του Μαραθωνίου. Για τους δρομείς σε όλο τον κόσμο η συμμετοχή στον Αυθεντικό Μαραθώνιο ης Αθήνας αποτελεί ένα μεγάλο στόχο. Παρόλο που η διαδρομή της Αθήνας θεωρείται από τις πλέον απαιτητικές λόγω των υψομετρικών διαφορών και των σχετικά υψηλών θερμοκρασιών, χιλιάδες είναι οι δρομείς που έρχονται κάθε χρόνο στην πόλη για τον αγώνα, συνοδευόμενοι μάλιστα και από συγγενείς και φίλους. Χαρακτηριστικό είναι ότι φέτος οι διεθνείς συμμετοχές σημείωσαν ρεκόρ ξεπερνώντας τις 10.000 από 125 χώρες.
Η αρχή της επιτυχημένης αυτής διοργάνωσης βρίσκεται στο 1972 όταν διοργανώθηκε για πρώτη φορά ο Κλασικός Μαραθώνιος σε μια εποχή όμως που ούτε η κουλτούρας του μαζικού αθλητισμού ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη. Σε αυτόν συμμετείχαν μόλις 70 αθλητές από 5 χώρες. Από το 1983 τη διοργάνωση ανέλαβε ο ΣΕΓΑΣ και χρόνο με το χρόνο, αν και με μικρά βήματα, η δημοφιλία του μεγάλωνε ακολουθώντας τις διεθνείς ανάλογες τάσεις. Τα τελευταία χρόνια ο Μαραθώνιος σπάει κάθε χρόνο ρεκόρ συμμετοχών, φτάνοντας φέτος σε όλα τα αγωνίσματα του περισσότερες από 75.000 συμμετοχές όλων των ηλικιών.
Προέλευση φωτογραφιας: https://www.facebook.com/athensauthenticmarathon/photos
Ο Αυθεντικός Μαραθώνιος είναι η «αιχμή του δόρατος» του αθλητισμού τουρισμού και του τουρισμού πόλεων. Πέρα όμως από αυτό είναι μια ημέρα γιορτής για την πόλη, ένα μήνυμα αισιοδοξίας και ειρήνης που ξεκινά από τον Τύμβο του Μαραθώνα και καταλήγει στο Παναθηναϊκό Στάδιο.
Προέλευση φωογραφίας: https://www.facebook.com/athensauthenticmarathon/photos
https://worldsmarathons.com/s/running/antarctica/full_marathon
https://www.sansimera.gr/articles/696
https://www.everydayhealth.com/workouts-activities/running-statistics/
Λεωνίδας Πετρίδης & Αλέξιος Μπατρακούλης, Ελληνικό Περιοδικό Διοίκησης Αθλητισμού & Αναψυχής,τόμος 10 (2), 43 – 54, Δεκέμβριος, 2013
To Σάββατο 29 Νοεμβρίου, στις 19.00, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) φοράει τα γιορτινά του και δίνει το σύνθημα για την πιο μαγική εποχή του χρόνου. Ο Χριστουγεννιάτικος Κόσμος του ΚΠΙΣΝ γεμίζει μουσική, φως, χαρά, καλώντας μικρούς και μεγάλους να γιορτάσουν μαζί τις στιγμές που μας ενώνουν. Τα τρία πανύψηλα έλατα στην Αγορά, τα λαμπερά πλατάνια στο Κανάλι και οι εντυπωσιακές φωτιστικές εγκαταστάσεις στο Πάρκο Σταύρος Νιάρχος δημιουργούν ένα ζωντανό παραμύθι που ανοίγει την αυλαία των γιορτών. Την παρουσίαση της βραδιάς αναλαμβάνει η ηθοποιός Ευγενία Σαμαρά.
Η έναρξη ανήκει στους Loop Quartet, τέσσερις φωνές που γίνονται όργανα, ρυθμός και μελωδία μεταμορφώνοντας κάλαντα, swing classics και pop anthems σε σύγχρονες πολυφωνικές εμπειρίες, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που κινείται από το λυρικό στο εκρηκτικό, από το “Carol of the Bells” έως το “Hallelujah”, προσφέροντας μια εμπειρία που ενώνει διαφορετικές γενιές και μουσικά ήδη.
Στη συνέχεια, τη σκηνή της Αγοράς αναλαμβάνει η Νίνα Μαζάνη, μια από τις πιο δυναμικές παρουσίες της εγχώριας μουσικής σκηνής. Με την χαρακτηριστική της φωνή παρουσιάζει, μαζί με το εξαμελές σχήμα της, ένα πρόγραμμα γεμάτο swing και jazz διασκευές διεθνών επιτυχιών. Η καλλιτέχνις που έγινε γνωστή μέσα από τη νέα εκδοχή του τραγουδιού Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί και έχει συνεργαστεί με σημαντικά ονόματα της ελληνικής δισκογραφίας, φέρνει στο ΚΠΙΣΝ τη φρεσκάδα και το συναίσθημα μιας φωνής που ξεχωρίζει.
Την εορταστική εμπειρία συμπληρώνει το Φεστιβάλ Φωτιστικών Εγκαταστάσεων BioLumina, που φέτος εμπνέεται από τη βιοφωταύγεια — την ικανότητα της φύσης να παράγει φως. Καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, αλλά και Έλληνες δημιουργοί μεταμορφώνουν το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος σε ένα ονειρικό οικοσύστημα με κάθε ένα από τα έργα να αφηγείται τη δική του ιστορία για τη σύνδεση του ανθρώπου με τη φύση, την τεχνολογία και το φως.
Το Παγοδρόμιο στο Κανάλι επιστρέφει και φέτος, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους να γλιστρήσουν πάνω στον πάγο κάτω από τον αττικό ουρανό, ενώ το Makers’ Market, επιστρέφει, για δεύτερη συνεχή χρονιά, μεγαλύτερο δίνοντας περισσότερο χώρο σε δημιουργούς και χειροτέχνες με ξεχωριστές ιδέες και δώρα γεμάτα φαντασία. Όλο το ΚΠΙΣΝ μεταμορφώνεται σε έναν ανοιχτό χώρο γιορτής και δημιουργίας, όπου η μουσική, η τέχνη και η κοινότητα συναντιούνται για να μας θυμίσουν τη χαρά του να είμαστε μαζί.
Ο Χριστουγεννιάτικος Κόσμος του ΚΠΙΣΝ μάς προσκαλεί να κάνουμε μια παύση, να παρατηρήσουμε γύρω μας και να μοιραστούμε στιγμές θυμίζοντάς μας την αξία της κοινής εμπειρίας.
Η εκδήλωση θα μεταδοθεί σε απευθείας σύνδεση από την ΕΡΤ2 και στο Facebook του ΚΠΙΣΝ, και θα είναι διαθέσιμη στο ERTFLIX.
The Loop Quartet Οι Loop Quartet είναι ένα φωνητικό σύνολο τεσσάρων καλλιτεχνών — της Ευγενίας Λιάκου, του Steve Μπέκα, της Λητώς Αμπατζή και του Αντώνη Βλάχου — που δημιουργούν μουσική αποκλειστικά με τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής. Μέσα από τη χρήση looper και πολυφωνίας, συνδυάζουν στοιχεία από jazz, pop, swing και κλασικό ρεπερτόριο, διαμορφώνοντας μια ιδιαίτερη ζωντανή εμπειρία. Τα μέλη τους διαθέτουν μακρά πορεία στη μουσική, το θέατρο και το μιούζικαλ, με συνεργασίες σε Ελλάδα και εξωτερικό και κοινό χαρακτηριστικό την έμφαση στη φωνή ως μέσο έκφρασης και επικοινωνίας.
Νίνα Μαζάνη Η Νίνα Μαζάνη αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες νέες φωνές της εγχώριας μουσικής σκηνής. Με τη χαρακτηριστική της χροιά και την έντονη σκηνική της παρουσία, κινείται με άνεση ανάμεσα στον ελληνόφωνο και τον αγγλόφωνο στίχο, αναζητώντας πάντα νέους τρόπους μουσικής έκφρασης.
Συστήθηκε καλλιτεχνικά στο ευρύ κοινό το καλοκαίρι του 2022 με τη δική της εκδοχή στο τραγούδι Η Νύχτα Μυρίζει Γιασεμί, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία, ενώ πρόσφατα ξεχώρισε με τη νέα ερμηνεία της στο Είναι Εντάξει Μαζί μου του Κώστα Λειβαδά.
Το 2023 συνεργάστηκε με τη Μαρινέλλα στη μουσικοχορευτική παράσταση «Σήμερα…», ενώ την περσινή σεζόν βρέθηκε στο πλευρό του Τάκη Ζαχαράτου στην παράσταση «Sweet Dreams». Το καλοκαίρι του 2024 άνοιξε τις συναυλίες του APON σε όλη την Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή ανοδική της πορεία.
Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διοργάνωσαν το 31ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΠΣΑΒ), που πραγματοποιήθηκε στις 22–24 Οκτωβρίου 2025 στο Συνεδριακό Κέντρο «Κάρολος Παπούλιας» του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Με τίτλο «Ακαδημαϊκή Ευημερία, Ελευθερία και Ακεραιότητα: από το ΑΒ στο AI», το Συνέδριο έφερε στο προσκήνιο την πρόκληση αλλά και την ευκαιρία της μετάβασης των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών στη νέα ψηφιακή εποχή. Στον πυρήνα βρέθηκε η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη: πώς μπορεί να ενταχθεί δημιουργικά στην καθημερινή λειτουργία των βιβλιοθηκών, χωρίς να αλλοιώνει τις διαχρονικές αξίες της γνώσης, της ελευθερίας της έκφρασης και της ακαδημαϊκής ακεραιότητας.
Το ΠΣΑΒ, με ιστορία που ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες, αποτελεί πλέον θεσμό για την ελληνική βιβλιοθηκονομική κοινότητα. Στελέχη βιβλιοθηκών, πανεπιστημιακοί, ερευνητές, φοιτητές και εκπρόσωποι του τεχνολογικού κλάδου συναντιούνται σε έναν μοναδικό χώρο διαλόγου, ανταλλάσσουν ιδέες και συνδιαμορφώνουν το μέλλον των βιβλιοθηκών.
Οι θεματικές ενότητες του φετινού Συνεδρίου κάλυψαν ζητήματα τεχνολογίας και καινοτομίας, ανοικτής επιστήμης, διαφορετικότητας και συμπερίληψης, πληροφοριακής παιδείας και μάρκετινγκ βιβλιοθηκών.
Το 31ο ΠΣΑΒ αποτέλεσε μια γιορτή γνώσης και συνεργασίας, που ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες εξελίσσονται, ανανεώνονται και συμβάλλουν στη διάχυση της πληροφορίας και της δημιουργικότητας.
Το Μουσείο Ακρόπολης, σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, οργανώνει διεθνές συνέδριο με τίτλο «Ανατολική Μεσόγειος, Αιγαίο, Εύξεινος Πόντος: Νέες Προσεγγίσεις», στις 7, 8 και 9 Νοεμβρίου 2025, στο Αμφιθέατρο «Δημήτριος Παντερμαλής» του Μουσείου Ακρόπολης.
Ήδη από την δεκαετία του 1990, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου είχαν ξεκινήσει μία σειρά διοργάνωσης Συνεδρίων και Εκθέσεων σχετικών με τις συνδέσεις στην ανατολική και κεντρική Μεσόγειο στην αρχαιότητα.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα διεθνή Συμπόσια
καθώς και οι διεθνείς Εκθέσεις
Στο συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Ακρόπολης προστίθεται ο Εύξεινος Πόντος όπου ακαδημαϊκοί και διακεκριμένοι επιστήμονες διεθνούς κύρους θα φωτίσουν νέες προσεγγίσεις της αρχαιότητας στη Μεσόγειο, το Αιγαίο και τον Εύξεινο Πόντο.
Η είσοδος στο συνέδριο είναι ανοιχτή για το κοινό.
Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα.
Το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ.
Το καινοτόμο πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας για το περιβάλλον, το design και τη βιωσιμότητα – στο πλαίσιο του προγράμματος Circular Cultures | Making Matters σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) – επιστρέφει από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2025 για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στην Τήλο για να διερευνήσει πιθανές περιβαλλοντικές λύσεις, μέσα από το πρίσμα της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας και των μέσων που προσφέρει η τέχνη.
Το επιτυχημένο πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας Tilos Artist Residency συνεχίζεται για τέταρτη συνεχή χρονιά στο νησί της Τήλου. Για το 2025, o πολιτιστικός οργανισμός Polygreen Culture & Art Initiative (PCAI) συνεχίζει την συνεργασία με το British Council στο πλαίσιο του προγράμματος Circular Cultures (Making Matters ), προσκαλώντας την βρετανική καλλιτεχνική κολεκτίβα STORE . Η εικαστική ομάδα θα βρεθεί στο νησί της Τήλου από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2025 με στόχο να διερευνήσει πιθανές περιβαλλοντικές λύσεις μέσα από το πρίσμα της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας και των εργαλείων που προσφέρει η τέχνη.
Μετά την επιτυχία των residencies των προηγούμενων ετών με τις ομάδες RESOLVE Collective (2023) και POoR Collective (2024), φέτος έχουμε τη χαρά να καλωσορίσουμε στο φετινό πρόγραμμα Tilos Artist Residency τους STORE , μια ομάδα καλλιτεχνών, αρχιτεκτόνων και σχεδιαστών που στηρίζει την πρόσβαση νέων από υποεκπροσωπούμενες κοινωνικές ομάδες σε σπουδές δημιουργικών αντικειμένων, στοχεύοντας στην καταπολέμηση της κοινωνικής ανισότητας στην εκπαίδευση στον τομέα των τεχνών, του design και της αρχιτεκτονικής.
Οι STORE είναι μια κοινωνικά προσανατολισμένη ομάδα δημιουργικών επαγγελματιών και το STORE STORE ο χώρος της κολεκτίβας τους στο Λονδίνο και το Ρότερνταμ και η έδρα τους για την υλοποίηση ενός προγράμματος δωρεάν μαθημάτων σχεδίου και αρχιτεκτονικής σε μαθητές δημόσιων σχολείων. Μέσω αυτών των μαθημάτων, οι STORE προσφέρουν μια πλατφόρμα στους νέους για να αναπτύξουν τις ιδέες και τη δημιουργικότητά τους, ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας ιδιαίτερα ποικιλόμορφες ομάδες μαθητών να ακολουθήσουν πιο δημιουργικά επαγγελματικά μονοπάτια.
Το διαθεματικό αυτό πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας στην Τήλο στοχεύει να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές της ανακύκλωσης, των μηδενικών αποβλήτων και της κυκλικής οικονομίας μπορούν να εμπνεύσουν τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και την καινοτόμα σκέψη στην αρχιτεκτονική, το σχέδιο, τα διαφορετικά υλικά και τον αστικό σχεδιασμό.
Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας τους, οι καλλιτέχνες θα έχουν την ευκαιρία να εμβαθύνουν στο πρόγραμμα κυκλικής οικονομίας που υλοποιείται στο νησί από το 2022. Σε συνεργασία με τον Δήμο Τήλου, τα σχολεία και τους κατοίκους του νησιού, οι καλλιτέχνες θα δημιουργήσουν ένα συλλογικό έργο τέχνης βασισμένο στην κοινότητα, το οποίο θα παραμείνει στο νησί ως αποτέλεσμα της έρευνάς τους. Παρόμοια «αποτυπώματα» με τη μορφή έργων τέχνης, σχεδίου και φανζίν, δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων καλλιτεχνικών φιλοξενιών και παρουσιάζονται σήμερα στο info point του Just Go Zero Tilos.
H πρωτοβουλία Just Go Zero Tilos είναι ένα καινοτόμο περιβαλλοντικό έργο που ξεκίνησε το 2022 με την υποστήριξη της PCAI, και στόχο την ανάπτυξη λύσεων που προάγουν την κυκλική οικονομία και τη βιωσιμότητα, καθιστώντας την Τήλο το πρώτο νησί μηδενικών αποβλήτων στην Ελλάδα.
Το πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας στην Τήλο διοργανώνεται στο πλαίσιο της συνεργασίας της PCAI με τον Δήμο Τήλου.
Δείτε την ταινία του Tilos Artists Residency 2024 με την Βρετανική κολεκτίβα POoR Collective.
Σκηνοθέτης: Ηλίας Μαδούρος | Μουσική & Σχεδιασμός Ήχου: Μπάμπης Μακρίδης
Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε με την Μαρία Παπαϊωάννου στο Maria.Papaioannou@britishcouncil.gr.
Πολυάριθμα τεκμήρια του πνευματικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας μας περιλαμβάνονται στη δημοπρασία «Σπάνια Βιβλία, Χειρόγραφα, Έγγραφα & Χαρακτικά» της VERGOS Auctions. Η δημοπρασία χωρίζεται σε δύο μέρη και θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 29 Απριλίου και την Τετάρτη 30 Απριλίου (ώρα 5:30 μ.μ.) στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός».
Ανακαλύψτε περισσότερα και ενημερωθείτε για τους τρόπους συμμετοχής στη δημοπρασία στην ιστοσελίδα www.vergosauctions.com.
Στο Α΄ μέρος της δημοπρασίας συγκαταλέγονται, όπως και σε κάθε δημοπρασία της κατηγορίας αυτής, εξαιρετικά σπάνια βιβλία, έγγραφα και χειρόγραφα ιστορικού ενδιαφέροντος, φωτογραφίες, αφίσες και χαρακτικά, ενώ το Β΄ μέρος αποτελείται εξολοκλήρου από ταξιδιωτικά και ιστορικά βιβλία της συλλογής του ιατρού και βιβλιογράφου Αθανάσιου Δ. Χατζηδήμου (1910-1967).
Από τον κατάλογο της δημοπρασίας ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων:
Με γοργούς ρυθμούς, και εντός των χρονοδιαγραμμάτων, προχωρεί η ωρίμανση των μελετών για τον εκσυγχρονισμό του Εθνικού Αρχαιολογικού αλλά και του Επιγραφικού Μουσείου, αποτελώντας μέρος του κτηριακού συγκροτήματος, όπως ορίζεται από το οικοδομικό τετράγωνο Πατησίων, Τοσίτσα, Μπουμπουλίνας, Βασ. Ηρακλείου.
Μετά την έγκριση της οριστικής μουσειολογικής μελέτης του νέου Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείο (ΕΑΜ) και του Επιγραφικού Μουσείου (ΕΜ), το Συμβούλιο Μουσείων γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά επί της αντίστοιχης μουσειογραφικής προμελέτης των νέων εκθέσεών τους. Τις προμελέτες εκπόνησε το αρχιτεκτονικό γραφείο Atelier Bruckner, σε συνεργασία με τα στελέχη του ΕΑΜ και του ΕΜ, καθώς και με τα αρχιτεκτονικά γραφεία David Chipperfield Architects και Tombazis and Associates Architects, τα οποία έχουν αναλάβει την αρχιτεκτονική μελέτη για την αναβάθμιση και επέκτασή του αλλά και τις εταιρίες Kardoff Engineering, Werner Sobek, WHP, για τις μελέτες φωτισμού, ηλεκτρολογικού και μηχανικού εξοπλισμού και τις στατικές μελέτες, αντίστοιχα.
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η μουσειογραφική προμελέτη έχει ως υπόβαθρο το σύνολο των εγκεκριμένων μελετών -αρχιτεκτονικής, στατικής, ηλεκτρομηχανολογικής- για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του σημαντικότερου και πλουσιότερου αποθετηρίου αρχαίας ελληνικής τέχνης, παγκοσμίως. Η μουσειογραφική προμελέτη εστιάζει, κυρίως, στις γενικές σχεδιαστικές επιλογές, στην χωροθέτηση και την διάταξη των εκθεσιακών ενοτήτων, των εκθεμάτων και του εξοπλισμού, επιχειρώντας, σ΄ αυτό το στάδιο, να ανταποκριθεί συνολικά στις απαιτήσεις του μουσειολογικού σκεπτικού, διερευνώντας τη βέλτιστη προσέγγιση υλοποίησής τους. Έχουν ληφθεί υπόψη βασικές παράμετροι της κτηριακής μελέτης, και σε σημαντικό βαθμό το περιεχόμενο της θεματολογίας και οι ανάγκες του εκθεσιακού υλικού. Η συνεργασία των μελετητών, όλων των κλάδων και των ειδικοτήτων, με τα στελέχη των δύο Μουσείων μας είναι συνεχής και υποδειγματική. Κοινός στόχος η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, όπως προβλέπονται στη Σύμβαση Δωρεάς μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του ζεύγους Σπύρου και Ντόροθυ Λάτση. Ο συνολικός επανασχεδιασμός των εκθέσεων των δύο Μουσείων, βάσει και της επέκτασης-αναβάθμισης του κτηριακού συγκροτήματος θα αποδώσει ένα σύγχρονο μουσείο παγκόσμιας εμβέλειας».
Βασική μέριμνα και σκεπτικό για την ανάπτυξη του εκθεσιακού σχεδιασμού, το οποίο χαρακτηρίζει τη γενικότερη αισθητική και την οργάνωσή του, είναι η ταύτιση και ο συμπληρωματικός χαρακτήρας που θα πρέπει να έχουν, βάσει της μελέτης επέκτασης του κτηρίου-μνημείου, στο στάδιο της μουσειογραφικής προμελέτης για τα δύο Μουσεία. Ο μουσειογραφικός σχεδιασμός στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο έχει ως κύρια σημεία τα έργα της βασικής διαδρομής να διατρέχουν όλη την έκθεση, τόσο στο κέλυφος της επέκτασης όσο και στο ιστορικό κτήριο, λειτουργώντας ως “μαγνήτες”, αποτελώντας το νήμα που ενοποιεί τη μουσειολογική αφήγηση και οδηγεί τον επισκέπτη. Όσον αφορά στο Επιγραφικό Μουσείο, οι κυριότερες προτεινόμενες μουσειογραφικές επεμβάσεις συνοψίζονται στην καθοδηγούμενη πορεία της έκθεσης, στην ομαδοποίηση της εκτενούς εκθεσιακής αφήγησης σε χωροθεματικές ενότητες, στην ενσωμάτωση της πρακτικής της ανοικτής αποθήκευσης στην εκθεσιακή πορεία και στον συνδυασμό της παρατακτικής-χρονολογικής παρουσίασης των εκθεμάτων με τη δημιουργία νησίδων από εξέχοντα κυρίως επιγραφικά μνημεία, που αποδίδουν τις ιδιαίτερες θεματικές κάθε χρονολογικής περιόδου. Στην νέα έκθεση του ΕΜ παρουσιάζονται έως 650 επιγραφές σε χώρο επιφανείας έως 1.400 τ.μ.
Συγκεκριμένα, η μουσειογραφική προμελέτη για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Επιγραφικό Μουσείο εστιάζει:
– στη μεθοδολογία της οργάνωσης, του προς έκθεση αρχαιολογικού υλικού
– στην οργάνωση των βασικών εκθεσιακών ενοτήτων. Στο ΕΑΜ εστιάζει στην ανάδειξη και χωροθέτηση της εισαγωγής και του επιλόγου της έκθεσης, στην παρουσίαση του «κεντρικού άξονα», ο οποίος δομείται γύρω από εμβληματικά αντικείμενα – εκθέματα, παράλληλα με τον κεντρικό και τους γύρω από αυτόν, άξονες. Για το Επιγραφικό Μουσείο, η παρουσίαση της έκθεσης αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα (έκθεση σε νησίδες, ελεύθερα μνημεία, πανόραμα, ανοικτή αποθήκευση και έρευνα).
– στις βασικές αρχές σχεδιασμού (εκθεσιακού εξοπλισμού, φωτισμού, εποπτικών μέσων, σήμανσης), λειτουργικότητας του πάσης φύσεως εκθεσιακού εξοπλισμού και της γεωμετρίας των βασικών εκθεσιακών κατασκευών (προθήκες – βάθρα – ράφια – εποπτικό υλικό).
– στη γενικότερη αισθητική των εκθεσιακών χώρων του κτηρίου (μνημείου και επέκτασης) και εν γένει του τρόπου αποτύπωσης – οπτικοποίησης του μουσειολογικού σκεπτικού και των βασικών εκθεσιακών ενοτήτων στον χώρο, παρουσιάζοντας τις εκθεσιακές ενότητες -κυρίως- μέσω της πορείας των επισκεπτών και τα επίπεδα πληροφόρησης ανάλογα με την εκθεσιακή ενότητα και τις δυνητικές επιλογές του επισκέπτη.
– στην οπτική ταυτότητα των εκθεσιακών χώρων, του εξοπλισμού και του εποπτικού υλικού (χρωματική παλέτα, τυπογραφία, εικονογράφηση, ιεράρχηση περιεχομένου κλπ.)
– στα θέματα της φυσικής και νοητικής προσβασιμότητας στο εκθεσιακό περιεχόμενο και στον τρόπο αντιμετώπισής τους.
Επιπλέον, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα ελεύθερα εκθέματα παρουσιάζονται με τρόπο που επιτρέπει την κατά το δυνατόν θέαση 360 μοιρών. Επιλεγμένα γλυπτά, ιδιαίτερα εκείνα με πολυχρωμία ή ευαίσθητα υλικά, παρουσιάζονται σε προθήκες. Υποστηρίζεται η αυτόνομη περιήγηση στην έκθεση για όλες τις ομάδες επισκεπτών. Γίνεται λελογισμένη χρήση πολυμεσικών εφαρμογών, ενώ υιοθετείται μικτό σύστημα φωτισμού, που συνδυάζει τον ενσωματωμένο φωτισμό βιτρινών με τον φωτισμό ανάδειξης, εντός των αιθουσών. Η μουσειογραφική προμελέτη για το Επιγραφικό Μουσείο προβλέπει τη χωροθέτηση, την οργάνωση των ενοτήτων, την «έκθεση σε ράφια» και τη μορφή των προθηκών, ώστε να αποδοθούν ορθά οι θεματικές ενότητες και τα σημαντικά μνημεία.
*Η φωτο ανήκει στην συλλογή φωτογραφιών του Mykonos Earth Suites
Γράφει η Βένια Παστάκα
Ιστορικός Τέχνης
Έχουν περάσει 31 χρόνια από το 1995, την χρονιά που παρουσιάστηκε στο παλιό κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης η συλλογή του Γεώργιου Κωστάκη (1913 – 1990) με κορυφαία έργα της Ρωσικής Πρωτοπορίας σε επιμέλεια της Άννας Καφέτση. Η έκθεση εκείνη αποτέλεσε την αρχή για να αποκτηθεί ένα μεγάλο τμήμα της συλλογής από το ελληνικό κράτος ενώ οδήγησε και στο να δημιουργηθούν δύο σημαντικά μουσεία, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, που στεγάζει και τα έργα, και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Αθήνας.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, στο νέο – πλέον – κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης και σε επιμέλεια της διευθύντριας αυτής, Συραγώς Τσιάρα και της διευθύντριας του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης Θεσσαλονίκης, Μαρίας Τσαντσάνογλου, επιλεγμένα έργα της συλλογής Κωστάκη παρουσιάζονται υπό μια νέα προσέγγιση που επιχειρεί να αναδείξει τη δυναμική της ρωσικής πρωτοπορίας και τη διαρκή της επικαιρότητα, συνδέοντάς την με ζητήματα που απασχολούν και τον σημερινό άνθρωπο. Η έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας: Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, εγκαινιάζεται στις 15 Απριλίου και θα έχει διάρκεια μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου 2026.
Άποψη της έκθεσης
Η έκθεση αναπτύσσεται μέσα και γύρω από ένα περίπτερο που θυμίζει εκείνα των διεθνών εκθέσεων, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη χωρική εμπειρία. Η διαδρομή του επισκέπτη δεν είναι γραμμική, αλλά τον οδηγεί σε μια συνεχή εναλλαγή ανάμεσα σε ανοιχτούς και κλειστούς χώρους, ενισχύοντας την αίσθηση της ανακάλυψης. Στο εσωτερικό του περιπτέρου οργανώνονται επιμέρους «δωμάτια», όπου αναπτύσσονται οι βασικές θεματικές ενότητες: Πόλη, Φύση, Άνθρωπος και Σύμπαν.
Η ενότητα της Πόλης αποτυπώνει τη μετάβαση σε έναν εκσυγχρονισμένο τρόπο ζωής, όπου η τεχνολογία και η βιομηχανία μετασχηματίζουν ριζικά την καθημερινότητα. Οι καλλιτέχνες αναζητούν νέες μορφές έκφρασης που ανταποκρίνονται σε αυτή την αλλαγή, δίνοντας έμφαση στη γεωμετρία, τη λειτουργικότητα και την απλότητα. Η τέχνη συνδέεται με την αρχιτεκτονική, τον σχεδιασμό και τη μαζική παραγωγή, προτείνοντας έναν νέο ρόλο για τον καλλιτέχνη μέσα στην κοινωνία.
Στην ενότητα της Φύσης, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται προς τον οργανικό κόσμο. Εδώ, ξεκινώντας από τα παλαιότερα και παραστατικά έργα της συλλογής (όπως τα πρώιμα έργα των Malevich και Popova) οδηγούμαστε στις νέες πειραματικές προσεγγίσεις πάνω στις μορφές, την κίνηση και τις μεταβολές του φυσικού περιβάλλοντος. Η φύση δεν παρουσιάζεται απλώς ως θέμα, αλλά ως δυναμικό σύστημα στο οποίο ο άνθρωπος εντάσσεται και με το οποίο αλληλοεπιδρά.
Στην ενότητα του Σύμπαντος, η τέχνη αποκτά μια έντονα αφηρημένη και φιλοσοφική διάσταση. Οι δημιουργοί στρέφονται προς το άγνωστο και το άπειρο, επιχειρώντας να υπερβούν τα όρια της ορατής πραγματικότητας. Μέσα από πειραματικές συνθέσεις, εκφράζεται η επιθυμία για εξερεύνηση και διεύρυνση της γνώσης, καθώς και η ανάγκη διαμόρφωσης νέων τρόπων κατανόησης του κόσμου. Ο Άνθρωπος αποτελεί τον συνδετικό κρίκο όλων των ενοτήτων. Είναι το ενεργό υποκείμενο που αλληλοεπιδρά μαζί τους. Στην ενότητα αυτή, ο άνθρωπος παρουσιάζεται ως δημιουργός, ερευνητής και φορέας αλλαγής, που μέσα από την τέχνη επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη θέση του στον κόσμο και να οραματιστεί ένα διαφορετικό μέλλον.
Οι θεματικές ενότητες δεν περιορίζονται μόνο στο εσωτερικό του περιπτέρου, αλλά επεκτείνονται και στις εξωτερικές του πλευρές. Εκτός και γύρω από αυτό, παρουσιάζονται ταινίες του πειραματικού κινηματογράφου της εποχής, εμπλουτίζοντας την εμπειρία του επισκέπτη. Παράλληλα, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην ιστορική έκθεση του 1995, μέσα από αρχειακό υλικό, φωτογραφίες και οπτικοακουστικές προβολές, που αναδεικνύουν τη σημασία της για την ελληνική καλλιτεχνική πραγματικότητα. Η περιήγηση ολοκληρώνεται με ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στον ίδιο τον συλλέκτη, προσφέροντας μια πιο προσωπική ματιά στον άνθρωπο πίσω από τη συλλογή και φωτίζοντας το πάθος και το όραμά του.
Τόσο η επιλογή των έργων όσο και ο τρόπος παρουσίασής τους δημιουργούν ένα πολυεπίπεδο περιβάλλον εμπειρίας, όπου ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με τη ρωσική πρωτοπορία και τη συνδέει με σύγχρονους προβληματισμούς. Με αυτόν τον τρόπο, η έκθεση μετατρέπεται σε μια ουσιαστικά βιωματική εμπειρία, η οποία σίγουρα δεν εξαντλείται σε μία μόνο επίσκεψη, αλλά αντίθετα καλλιεργεί την επιθυμία για επιστροφή, αποκαλύπτοντας κάθε φορά νέες πτυχές και αναγνώσεις των έργων.
«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν υπήρξε απλώς Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, υπήρξε το μέτρο του Κέντρου»
Υπό τη διεύθυνση του Δρ. Ανδρέα Γκόφα, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών διανύει μια νέα δημιουργική περίοδο, συνεχίζοντας μια πορεία που ενώνει τη μνήμη των Δελφών με τον σύγχρονο πολιτιστικό διάλογο της Ευρώπης. Με αφετηρία την κληρονομιά των μεγάλων μορφών που το ανέδειξαν διεθνώς, το Κέντρο επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του ως χώρου συνάντησης και σύγκλισης της τέχνης, της επιστήμης και της σκέψης, προβάλλοντας το ελληνικό πνεύμα ως ζωντανό σημείο αναφοράς της οικουμενικής πολιτιστικής εμπειρίας.
Ο Δρ. Ανδρέας Γκόφας, καθηγητής Θεωρίας και Επιστημολογίας των Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μεταφέρει στη διεύθυνση του Κέντρου τη διεπιστημονική του οπτική και μια σαφή στρατηγική εξωστρέφειας. Στο έργο του εντοπίζει κανείς να βρίσκονται στο επίκεντρο εξίσου η πολιτιστική δράση, η πρωτοποριακή ακαδημαϊκή έρευνα και η κοινωνική ευαισθησία, στοιχεία που διαμορφώνουν μια νέα βάση συνεργασιών με ελληνικούς και διεθνείς φορείς. Μέσα από προγράμματα, εκθέσεις και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες, το Κέντρο προωθεί έναν σύγχρονο δελφικό διάλογο γύρω από τις αξίες του ανθρωπισμού, της δημιουργικότητας και της συλλογικής ευθύνης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ανδρέας Γκόφας αναγνωρίζει ως ακλόνητη πηγή έμπνευσης τη μακρόχρονη συμβολή της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ, που, ως επίτιμη πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, σφράγισε με το όραμά της την ταυτότητά του. Όπως αναφέρει σε δήλωσή του στο Days of Art in Greece, η συνεργασία του με την ίδια υπήρξε όχι μόνο τιμητική αλλά και εποικοδομητική: μια εμπειρία που καθόρισε την κατεύθυνση του Κέντρου σήμερα -προς μια νέα εποχή πολιτιστικής συνάφειας, διεθνούς διαλόγου και διαρκούς ανανέωσης στο πνεύμα των Δελφών.
Days of Art in Greece. Αξιότιμε κύριε Γκόφα, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών (ΕΠΚεΔ), κέντρο μελέτης και διερεύνησης των επιστημών και τεχνών διεθνούς εμβέλειας, βίωσε την απώλεια της -επί σχεδόν τριάντα συναπτά έτη- προέδρου του, της Δρ. Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ. Ως διευθυντής του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρο Δελφών, μέσα από την πολύχρονη συνεργασία μαζί της πως θα περιγράφατε τον ρόλο της εμβληματικής ακαδημαϊκού και διανοούμενης Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ στην εξέλιξη του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και στην θεμελίωση του διεθνούς χαρακτήρα του ως δυναμικό χώρο διανόησης;
Ανδρέας Γκόφας. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν υπήρξε απλώς Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών επί σχεδόν τρεις δεκαετίες. Για όσους είχαμε την τύχη να συνεργαστούμε μαζί της, υπήρξε το μέτρο του Κέντρου. Έβλεπε τους Δελφούς όχι μόνο ως τόπο ιστορικής μνήμης, αλλά ως ζωντανό χώρο σκέψης — έναν τόπο όπου άνθρωποι από διαφορετικές χώρες και παραδόσεις μπορούν να συναντηθούν και να σκεφτούν μαζί.
Όποιος έχει βρεθεί έστω και για λίγες ημέρες σε μια συνάντηση του Κέντρου γνωρίζει ότι οι Δελφοί δεν λειτουργούν απλώς ως σκηνικό. Το ίδιο το τοπίο, η ιστορία του τόπου και η παρουσία ανθρώπων από διαφορετικά πεδία δημιουργούν μια ιδιαίτερη συνθήκη διαλόγου. Η κυρία Αρβελέρ πίστευε βαθιά σε αυτή τη δύναμη του τόπου.
Με το διεθνές της κύρος ενίσχυσε καθοριστικά την παρουσία του Κέντρου στον παγκόσμιο χάρτη της διανόησης. Εκείνο όμως που προσωπικά θεωρώ καθοριστικό είναι ότι διαμόρφωσε ένα ήθος: ότι ο πολιτισμός δεν είναι διαχείριση του παρελθόντος· είναι πρόταση για το μέλλον.
«Στους Δελφούς συχνά βλέπει κανείς να συνομιλούν άνθρωποι που υπό άλλες συνθήκες ίσως να μην συναντιόνταν ποτέ — επιστήμονες, καλλιτέχνες, φοιτητές, δημιουργοί από διαφορετικές χώρες. Αυτή η συνάντηση δεν είναι τυχαία· είναι αποτέλεσμα μιας συνειδητής αντίληψης που καλλιέργησε η ίδια.»
D.A. Πώς οραματίστηκε η ίδια τη σύνδεση του πολιτισμού της αρχαίας Ελλάδας με την βυζαντινή ιστορία και πέτυχε τον διάλογο μεταξύ τους και πάντα σε σχέση με την σύγχρονη Ευρώπη και τον κόσμο;
Α.Γ. Για την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, ο ελληνισμός δεν ήταν μια διαδοχή εποχών, αλλά μια ενιαία πνευματική διαδρομή. Η αρχαιότητα, το Βυζάντιο και η σύγχρονη Ελλάδα δεν αποτελούσαν διακριτά κεφάλαια, αλλά διαφορετικές εκφράσεις ενός διαρκούς ερωτήματος: πώς παραμένει ζωντανή μια παράδοση μέσα από τον διάλογο και τη δημιουργική ανανέωση;
Το Βυζάντιο, όπως τόνιζε, υπήρξε ο χώρος όπου η ελληνική σκέψη μετασχηματίστηκε σε οικουμενικό λόγο, γεφυρώνοντας πολιτισμούς και εποχές. Στους Δελφούς επιχείρησε να μετατρέψει αυτή τη συνέχεια σε ζωντανή εμπειρία συνάντησης με τη σύγχρονη Ευρώπη και τον κόσμο. Και πράγματι, στις συζητήσεις που γίνονται εδώ, η ιστορία δεν παρουσιάζεται ως μακρινό παρελθόν αλλά ως ενεργός διάλογος.
D.A. Ποιες θεωρείτε τις σημαντικότερες καινοτομίες που εισήγαγε, κατά τη διάρκεια της προεδρίας της, έτσι ώστε να καταστήσει το Κέντρο έναν δυναμικό χώρο της επιστήμης και των τεχνών, ένα διεθνές κέντρο πολιτισμού και σκέψης;
Α.Γ. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω κάτι, δεν θα ήταν μία δράση αλλά μια στάση. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ πίστευε ότι οι Δελφοί οφείλουν να είναι τόπος συνάντησης — όχι μόνο επιστημών αλλά τεχνών, ιδεών και πολιτισμικών εμπειριών.
Στους Δελφούς συχνά βλέπει κανείς να συνομιλούν άνθρωποι που υπό άλλες συνθήκες ίσως να μην συναντιόνταν ποτέ — επιστήμονες, καλλιτέχνες, φοιτητές, δημιουργοί από διαφορετικές χώρες. Αυτή η συνάντηση δεν είναι τυχαία· είναι αποτέλεσμα μιας συνειδητής αντίληψης που καλλιέργησε η ίδια.
Δεν οικοδόμησε μόνο θεσμούς· διαμόρφωσε ένα ελκυστικό πνευματικό περιβάλλον. Αυτή η κουλτούρα διαλόγου, με απαιτητικότητα και μέτρο, υπήρξε η πιο ουσιαστική της παρακαταθήκη.
«Καθώς πλησιάζουμε το 2027 — πενήντα χρόνια από την ίδρυση του Κέντρου — εργαζόμαστε σε δύο παράλληλους άξονες. Ο πρώτος αφορά την ενίσχυση των διεθνών δράσεων και συνεργασιών του Κέντρου. Ο δεύτερος αφορά την αναβάθμιση των υποδομών και του περιβάλλοντος χώρου, ώστε το δελφικό τοπίο και οι σύγχρονες πολιτιστικές εγκαταστάσεις να λειτουργούν ως ένα ενιαίο δημιουργικό περιβάλλον.»
D.A. Το Κέντρο υπό την προεδρία του Δρ. Παναγιώτη Ροΐλου και τη δική σας γενική διεύθυνση πως ορίζει τον ρόλο του από τώρα και στο εξής; Προφανώς συνεχίζοντας τη σύνδεση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς με τις διεθνείς ευρωπαϊκές αξίες που οραματίστηκε η Δρ. Γλύκατζη-Αρβελέρ. Τι νέο σε επίπεδο πρωτοβουλιών και δράσεων προγραμματίζεται;
A.Γ.Η συνέχεια του έργου της δεν αποτελεί για εμάς μια τυπική υποχρέωση αλλά μια συνειδητή ευθύνη. Το Κέντρο προχωρά στο επόμενο κεφάλαιο της πορείας του έχοντας ως σταθερό σημείο αναφοράς το πνευματικό της αποτύπωμα.
Πολλά από τα έμπειρα στελέχη που εργάστηκαν μαζί της επί δεκαετίες συνεχίζουν να υπηρετούν το Κέντρο, μεταφέροντας γνώση και θεσμική μνήμη, ενώ παράλληλα εντάσσονται νέες γενιές ερευνητών και δημιουργών. Αυτή η συνάντηση εμπειρίας και ανανέωσης αποτελεί ένα από τα πιο ελπιδοφόρα στοιχεία της σημερινής στιγμής.
Καθώς πλησιάζουμε το 2027 — πενήντα χρόνια από την ίδρυση του Κέντρου — εργαζόμαστε σε δύο παράλληλους άξονες. Ο πρώτος αφορά την ενίσχυση των διεθνών δράσεων και συνεργασιών του Κέντρου. Ο δεύτερος αφορά την αναβάθμιση των υποδομών και του περιβάλλοντος χώρου, ώστε το δελφικό τοπίο και οι σύγχρονες πολιτιστικές εγκαταστάσεις να λειτουργούν ως ένα ενιαίο δημιουργικό περιβάλλον.
Στους Δελφούς συμβαίνει κάτι ιδιαίτερο: η συνάντηση του τοπίου με τις πολιτιστικές υποδομές δημιουργεί μια διαφορετική αίσθηση του χρόνου. Πολλοί από όσους φιλοξενούνται εδώ — επιστήμονες, καλλιτέχνες, φοιτητές — λένε ότι για λίγες ημέρες απομακρύνονται από τον συνήθη ρυθμό της καθημερινότητας και βρίσκουν τον χώρο για έναν πιο ουσιαστικό στοχασμό. Αυτό το στοιχείο θέλουμε να διαφυλάξουμε και να ενισχύσουμε.
Ορισμένες από τις πρωτοβουλίες που σχεδιάζουμε θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα. Στόχος μας είναι οι Δελφοί να παραμείνουν ένας ζωντανός τόπος δημιουργίας και ανταλλαγής ιδεών — ένας τόπος όπου η πολιτιστική κληρονομιά γίνεται αφετηρία νέας σκέψης.
H καθιερωμένη «Ανοιξιάτικη Δημοπρασία Νεοελληνικής Τέχνης» προσκαλεί το φιλότεχνο κοινό να ανακαλύψει 177 προσεκτικά επιλεγμένα έργα τέχνης καταξιωμένων καλλιτεχνών σε εξαιρετικά προσιτές τιμές εκκίνησης. Η διαδικτυακή δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 31 Μαρτίου στις 6:00 μ.μ και θα μεταδοθεί ζωντανά (live – online) από την ιστοσελίδα του Οίκου.
Ανακαλύψτε περισσότερα για τα έργα της δημοπρασίας και ενημερωθείτε για τους τρόπους συμμετοχής στην ιστοσελίδα www.vergosauctions.com.
Με τιμές που ξεκινούν από €200 η δημοπρασία προσφέρεται για όλους όσους ενδιαφέρονται να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στο χώρο της νεοελληνικής τέχνης. Σε αυτήν περιλαμβάνονται δημιουργίες με σημαντικές υπογραφές από 93 καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων, Αλέκος Φασιανός, Αλέξης Ακριθάκης, Αντώνης Κυριακούλης, Βασίλης Σπεράντζας, Βασίλης Φωτόπουλος, Βλάσης Κανιάρης, Γεώργιος Γουναρόπουλος, Γιάννης Γαΐτης, Γιάννης Τσαρούχης, Γιάννης Ψυχοπαίδης, Γιώργος Χαδούλης, Δημήτρης Μυταράς, Δημοσθένης Κοκκινίδης, Διαμαντής Διαμαντόπουλος, Θανάσης Τσίγκος, Κυριάκος Μορταράκος, Λήδα Κοντογιαννοπούλου, Μάριος Πράσινος, Νικόλαος Α. Χριστόπουλος, Νίκος Στεφάνου, Παναγιώτης Τέτσης, Πάνος Βαλσαμάκης, Τάσος Μαντζαβίνος, Χρήστος Καγκαράς, Χρόνης Μπότσογλου και πολλοί ακόμη.
Οι προσιτές τιμές εκκίνησης της συγκεκριμένης κατηγορίας δημοπρασιών του Οίκου ενθαρρύνουν την ευρύτερη φιλότεχνη κοινότητα να ανακαλύψει την νεοελληνική τέχνη μέσα από έργα μεγάλων δημιουργών που έχουν διαγράψει σημαντική πορεία στην ελληνική εικαστική σκηνή.
Το ΓΑΚ/Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας παρουσιάζει την έκθεση της ζωγράφου Katja Nagel με τίτλο ANTHEA, έναν εικαστικό κύκλο που αντλεί από την ελληνική μυθολογία και τον κόσμο της φύσης. Η καλλιτέχνις είναι ήδη γνώριμη στο κοινό του Μουσείου, καθώς το καλοκαίρι του 2024 είχε παρουσιάσει στον ίδιο χώρο την έκθεση «Arts Aegeo», μια ενότητα εμπνευσμένη από το υδάτινο τοπίο και τη μυθολογική μνήμη του Αιγαίου. Η νέα της παρουσία στην Ύδρα εμβαθύνει στον δημιουργικό διάλογο με τον ελληνικό κόσμο, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από τη θαλάσσια γεωγραφία του αρχιπελάγους προς τη γη και την άνθηση της φύσης.
Στην ελληνική μυθολογία ο κόσμος είναι σπαρμένος από ίχνη του θείου. Ένα δέντρο ή ένας καρπός μπορούν να γίνουν σημεία όπου η θεϊκή δύναμη αφήνει το σημάδι της. Σε αυτή την παλαιά γλώσσα επιστρέφει η Nagel, επιχειρώντας να «διαβάσει» τη φύση σαν ένα αλφάβητο του θείου. Η ζωγραφική της οικοδομείται μέσα από την καθαρότητα της μορφής και την αυτονομία του χρώματος. Οι συνθέσεις οργανώνονται σε επίπεδες, σχεδόν εμβληματικές επιφάνειες, όπου η γραμμή ορίζει με ακρίβεια το σχήμα και το χρώμα λειτουργεί ως φορέας έντασης. Η σειρά GAIA προτείνει μια συμβολική χαρτογράφηση της γης. Οι μορφές των ζώων τοποθετούνται μέσα σε επίπεδα χρώματος που μοιάζουν με απλοποιημένα πεδία, όπου ο χώρος αποδίδεται με τη συνύπαρξη καθαρών χρωματικών επιφανειών. Έτσι, το ζώο – ταύρος, άλογο ή κριάρι – αποκτά τον χαρακτήρα εμβλήματος, ενός μορφικού πυρήνα γύρω από τον οποίο συγκροτείται η σύνθεση.
Η νέα σειρά ANTHEA μετακινεί το βλέμμα προς τον κόσμο της άνθησης. Το ίδιο το όνομα παραπέμπει στην αρχαία Ανθεία, μια από τις Χάριτες της ελληνικής μυθολογίας, θεότητα που συνδέεται με την ευωχία της άνοιξης και τα ανθισμένα στεφάνια των εορτών. Στους πίνακες αυτούς, οι καρποί και τα δέντρα – ελιά, ροδιά, κυπαρίσσι–εμφανίζονται ως μορφές μιας κοσμικής αναγέννησης. Σύμβολα μιας δύναμης που διαπερνά τη φύση και επανεμφανίζεται κάθε άνοιξη, υπενθυμίζοντας την αδιάκοπη διαδικασία αναγέννησης του κόσμου. Η εικαστική γλώσσα της καλλιτέχνιδας μετατρέπει το φυτικό μοτίβο σε μορφή που συμπυκνώνει την ιδέα της ζωτικής ενέργειας, δίνοντας στη σειρά ANTHEA έναν χαρακτήρα ταυτόχρονα ποιητικό και συμβολικό.
Τα έργα της Νάγκελ ανακαλούν μια ζωγραφική Πομπηία: μορφές ζώων και παραδείσιων φυτών θυμίζουν τον αρχαίο κόσμο όπου η φύση και το θείο συνυπήρχαν σε μια κοινή γλώσσα συμβόλων. Στην περίπτωση της δημιουργού αυτή η «ζωγραφική Εδέμ» μεταφέρεται στο φως της Ύδρας· μέσα από την επιφάνεια του πίνακα, το νησιωτικό τοπίο προσφέρει νέα ζωγραφική υπόσταση στον μύθο.
Η Katja Nagel ζει και εργάζεται ανάμεσα στη Γερμανία και την Ελλάδα, αντλώντας συστηματικά έμπνευση από τον ελληνικό μύθο και το τοπίο της Μεσογείου. Η ζωγραφική της αναπτύσσεται γύρω από τη σχέση φύσης και συμβόλου, δημιουργώντας έναν εικαστικό κόσμο όπου η μυθολογία επανασυστήνεται μέσα από σύγχρονες μορφές.
Τη βραδιά των εγκαινίων θα παίξει στον χώρο της έκθεσης η βιολονίστρια και εξάρχουσα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, Κατερίνα Χατζηνικολάου.
Περισσότερα για τη ζωγράφο στο www.katja -nagel.art Πληροφορίες για το ΓΑΚ/Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας στο www.iamy.gr
Το Σπίτι της Κύπρου σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και τη στήριξη του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας διοργανώνει το “Cyprus Choreography Athens 2026”, την Τρίτη 10 Μαρτίου και την Τρίτη 17 Μαρτίου 2026, ώρα 20:00, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Πειραιώς 206, Ταύρος, τηλ. 210 3418550.
Η φετινή διοργάνωση εντάσσεται στο πλαίσιο του Πολιτιστικού Προγράμματος της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026.
Παρουσιάζονται πέντε σύγχρονες κυπριακές χορογραφικές δημιουργίες οι οποίες παρουσιάστηκαν με επιτυχία στην Κύπρο στο πλαίσιο της Πλατφόρμας Χορού 2025.
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ | Με σειρά προτεραιότητας
ΤΡΙΤΗ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 | ΏΡΑ 20:00
ARTIFACT | Διάρκεια: 15΄
Σύλληψη, Χορογραφία, Σκηνοθεσία, Ερμηνεία: Δημήτρης Χαραλάμπους
Μουσική σύνθεση: Quique Rios Ellis
Σκηνογραφία: Δημήτρης Χαραλάμπους, Χριστίνα Σιακόλα
Δραματουργική υποστήριξη: Μαρίτα Αναστάση, Quique Rios Ellis
Κείμενο: Δημήτρης Χαραλάμπους
Μέντορας: Χρήστος Πολυμενάκος
Φωτιστής: Παναγιώτης Μανούσης
2974| Διάρκεια: 15′
Χορογράφος & χορευτής: Ηλίας Κλαρκ
Χορεύτρια & συνδημιουργός: Αυγουστίνα Τρίαρου
Σχεδιασμός ήχου: Δήμητρα Σοφρωνίου
Σχεδιασμός κοστουμιών: Hayden Bouvet
Pangolin, something rolling| Διάρκεια: 23′
Παγκολίνος, κάτι κυλά
Χορογραφία: Έλενα Χριστοδουλίδου
Χορεύτριες: Τζούλη Χαραλαμπίδου, Ιωάννα Σάββα, Ελίνα Καρακώστα, Άντρεα Μάντη
Μουσική: Χάρης Σοφοκλέους
Visualart: Αλέξανδρος Δημητρίου
Κοστούμια: Φανή Μουζάκη
Φωτισμοί: Aleksandar Jotovic
Kάμερα βίντεο παράστασης: Σουζάνα Φιαλά
Τρέιλερ παράστασης:Banz
Φωτογραφίες: Παύλος Βρυωνίδης
ΤΡΙΤΗ 17 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 | ΩΡΑ 20:00
EPISODES|Διάρκεια: 18΄
Χορογράφος: Μαρία Γερασίμου
Ομάδα Χορού: Diversity Dance Company
Χορευτές: Ιζαμπέλλα Αναστασίου, Chris Mills
Ιδέα και Παραγωγή: Μαρία Γερασίμου, Πολύνα Παναγιώτου, Diversity Dance Company
Σκηνικά: Ραφαέλλα Χριστοφόρου
Κοστούμια: Μάγδα Ρουγγέρι
Φωτιστής: Aleksandar Jotovic
Υποστηρικτές παραγωγής έργου μέσω κινησιολογίας / ειδικός ανθρώπινων κινήσεων: The Stoned Ape Therapy από τον Ραφαήλ Ελευθερίου
Sprt!| Διάρκεια: 25΄
Σύλληψη, Κείμενο, Χορογραφία: Δημήτρης Χειμώνας
GuestPerformer: Liam Warren
Σκηνική επιμέλεια & Σχεδιασμός φωτισμού: Δημήτρης Σιαμμάς
Μουσική διεύθυνση: Στέλιος Αντωνίου
Δραματουργική υποστήριξη: Σέτα Αστραίου-Καρύδη
Σύμβουλος κίνησης: Μπελίντα Παπαβασιλείου
Δημιουργικός Συνεργάτης: Dory Samuel
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ: εδώ
70 Χρόνια Ίδρυμα Ευγενίδου (1956–2026)
Ένα ίδρυμα που «…συμβάλη εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν νέων ἑλληνικῆς ὑπηκοότητος ἐν τῷ ἐπιστημονικῷ καὶ τεχνικῷ πεδίῳ».
Γεννημένος στο Διδυμότειχο (1882) αλλά εγκατεστημένος στην Κωνσταντινούπολη ο Ευγένιος Ευγενίδης υπήρξε ένας δραστήριος και αεικίνητος επιχειρηματίας. Στην Πόλη ασχολήθηκε με την εισαγωγή ξυλείας αλλά μετά το 1922 εγκαταστάθηκε στον Πειραιά για να αναλάβει την πρακτόρευση της Swedish Orient Line. To Σκανδιναβικό Πρακτορείο Εγγύς Ανατολής A.E., εισάγοντας Σκανδιναβική ξυλεία στην Ελλάδα και σταδιακά σε όλη την εγγύς Ανατολή. Τον διέκρινε η ικανότητα να προβλέψει τις εξελίξεις και να αναγνωρίσει τις επιχειρηματικές ευκαιρίες και επένδυσε στο εμπόριο κάρβουνου και στην ίδρυση της επιβατηγό – εφοπλιστικής εταιρείας Home Lines δρομολογώντας πλοία αρχικά προς τη Ν. Αμερική και την Αυστραλία και κατόπιν προς την Β. Αμερική.
Ο Ευγενίδης πέθανε το 1954 αφήνοντας στη διαθήκη του την επιθυμία να ιδρυθεί στην Ελλάδα ίδρυμα με στόχο την τεχνική και επιστημονική εκπαίδευση των νέων Ελλήνων καθώς διέβλεπε ότι σε αυτό τον τομέα η χώρα μας δεν ακολουθούσε αυτή την κατεύθυνση όπως στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Ευγένιος Ευγενίδης| Credits ι.ε
Πράγματι, στις 10 Φεβρουαρίου 1956, συστάθηκε με Βασιλικό Διάταγμα το Ίδρυμα Ευγενίδου με Διοικήτρια-Διαχειρίστρια την Μαριάνθη Σίμου. Οι ελλείψεις στην τεχνική εκπαίδευση ήταν πολλές και το Ίδρυμα προχώρησε άμεσα σε χορήγηση υποτροφιών σε νέους αποφοίτους τεχνικών σχολών για μετεκπαίδευση στο εξωτερικό, συγγραφή και έκδοση βιβλίων τεχνικής εκπαίδευσης, ανέγερση Τεχνικού Κέντρου, στο οποίο θα λειτουργούσαν: Τεχνική και Επιστημονική Βιβλιοθήκη. αίθουσες πειραμάτων φυσικής και τεχνικών εκθεμάτων, πλανητάριο. αμφιθέατρο και αίθουσες διαλέξεων όπου θα διεξάγονταν επιστημονικά και τεχνικά συνέδρια και διαλέξεις.
Απόσπασμα διαθήκης Ευγένιου Ευγενίδη|Photo Credits ι.ε
Φέτος το Ίδρυμα συμπληρώνει 70 χρόνια λειτουργίας και παράλληλα στις σταθερές δραστηριότητες του, έχει προγραμματίσει σειρά δράσεων για να γιορτάσει την επέτειο. Το ξεκίνημα θα γίνει από τον Έβρο, τόσο για ουσιαστικούς όσο και για συμβολικούς λόγους, αφού αποτελεί τη γενέτειρα του Ευγένιου Ευγενίδη. Ωστόσο, η πλειοψηφία των δράσεων θα υλοποιηθεί στους χώρους του κτιρίου του Ιδρύματος στην Αθήνα: Φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας, προγράμματα κατάρτισης νέων ναυτικών, συζητήσεις για το μέλλον της τεχνολογικής και επιστημονικές εκπαίδευσης,
Η εκπόνηση διεπιστημονικών μελετών, για την προστασία και ανάδειξη του Ωδείου Ηρώδου Αττικού, στη νότια κλιτύ της Ακροπόλεως, ήταν το αντικείμενο του ερευνητικού προγράμματος, που ανατέθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, τον Ιούλιο 2025. Στόχος του Υπουργείου Πολιτισμού είναι οι εργασίες ολικής αποκατάστασης του μνημειακού συνόλου του Ωδείου του Ηρώδου του Αττικού, καθώς και η αναβάθμιση των υποδομών λειτουργίας ώστε να είναι αρμονικά ενταγμένες στο φυσικό τοπίο και στο ευρύτερο δομημένο περιβάλλον.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού αποτελεί μείζον πολιτιστικό αγαθό για την πόλη των Αθηνών, μεγάλης ιστορικής σημασίας και με αξία υπερτοπικής εμβέλειας. Αυτά τα χαρακτηριστικά διέπουν και το πλαίσιο των μελετών, κάθε σύγχρονης επέμβασης, επί αυτού. Οι προτεινόμενες επεμβάσεις εναρμονίζονται με τις διεθνώς καταξιωμένες αρχές περί προστασίας των μνημείων, αλλά και της σύγχρονης λειτουργίας ενός μνημείου θεάματος και ακροάματος. Όπως έχουμε ήδη ανακοινώσει, οι εργασίες συντήρησης, αποκατάστασης και αναβάθμισης του Ηρωδείου θα διαρκέσουν τουλάχιστον τρία χρόνια, από την έναρξή τους, οπότε το μνημείο θα παραμένει κλειστό. Το Ηρώδειο, σήμερα, παρουσιάζει δομοστατικά προβλήματα, τα οποία είναι ανάγκη να αντιμετωπισθούν. Εμφανίζει φθορές, κυρίως στην άνω τοξοστοιχία της πρόσοψης, απώλεια μάζας και ρηγματώσεις λίθων, μικρές παραμορφώσεις, καθώς και τοπικά φαινόμενα ετοιμορροπίας. Επίσης, παρατηρείται βιοδιάβρωση, από την ανάπτυξη μικροοργανισμών σε σημεία, που δημιουργούνται κοιλότητες και λιμνάζει νερό, ανάπτυξη ριζικού συστήματος, κυρίως στους αρμούς, αλλά και αστοχία παλαιότερων επεμβάσεων. Στόχος μας είναι ,με την ολοκλήρωση των έργων, το μνημείο να είναι επαρκώς θωρακισμένο έναντι της φυσικής και της ανθρωπογενούς φθοράς, βελτιωμένο ως προς την αναγνωσιμότητά του και πλήρως αναβαθμισμένο, σε επίπεδο υποστήριξης των λειτουργικών απαιτήσεων σύγχρονων πολιτιστικών εκδηλώσεων, με κορυφαίες αυτές του Φεστιβάλ Αθηνών. Παράλληλα, με τις αναστηλωτικές και αρχαιολογικές εργασίες, θα εκπονηθεί ο κανονισμός λειτουργίας του μνημείου από ομάδα επιστημόνων και καλλιτεχνών, που σύντομα θα οριστεί για τον σκοπό αυτό. Ο κανονισμός θα λάβει τη μορφή θεσμικού κειμένου, ώστε να εξασφαλίζεται η υψηλή ποιότητα των εκδηλώσεων και η μέγιστη προστασία του μνημείου».
Η γενική ιδέα της αποκατάστασης βασίζεται στη διαφύλαξη όλων των υφιστάμενων δομικών και αρχιτεκτονικών στοιχείων, καθώς και στην εφαρμογή των απολύτως αναγκαίων ενισχύσεων, προσθηκών ή συμπληρώσεων των χαμένων τμημάτων, ώστε να εξασφαλισθεί η μακροχρόνια προστασία του μνημείου, η ευστάθεια, η στερεότητα, η λειτουργικότητα, η αναγνωσιμότητα και η διδακτικότητά του. Οι μελέτες που εκπονήθηκαν είναι οι ακόλουθες: Αρχιτεκτονική μελέτη αναστήλωσης, μελέτη στατικής επάρκειας, δομικής αποκατάστασης και αναστήλωσης, αρχιτεκτονική μελέτη λοιπών επεμβάσεων (σύγχρονες παρεμβάσεις στην περιοχή του σκηνικού οικοδομήματος, υποδομές για το «Ελληνικό Φεστιβάλ», ανακαινίσεις σε καμαρίνια, χώρους υγιεινής, επεμβάσεις στην πλατεία, εκδοτήριο, αναψυκτήριο κ.α.), δομοστατικός σχεδιασμός των αρχιτεκτονικών επεμβάσεων, μηχανολογική μελέτη (εξωτερικά δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης) και ακουστική μελέτη.
Οι επεμβάσεις δομικής αποκατάστασης περιλαμβάνουν αφαίρεση ασύμβατων νεότερων υλικών, στερεώσεις και συγκολλήσεις λίθων, αντικαταστάσεις φθαρμένων στοιχείων, συμπληρώσεις κενών, διορθώσεις παραμορφώσεων. Προβλέπονται, επίσης, εργασίες αναστήλωσης που περιλαμβάνουν: Ανάκτηση τοίχων και δομικών στοιχείων, αναστήλωση θόλου και κλιμακοστασίου, αποκατάσταση αρχιτεκτονικών μελών, στερέωση και αποκατάσταση του νότιου τοίχου της σκηνής, ανακατασκευή του λογείου και του περιμετρικού τοίχου του. Επίσης, θα ελεγχθεί η στατική επάρκεια των αποκατεστημένων τμημάτων των αναστηλώσεων της δεκαετίας του 1950, καθώς και των επισκευών τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποκάλυψη και η ανάδειξη του σκηνικού οικοδομήματος και των ψηφιδωτών δαπέδων του, τα οποία, σήμερα, παραμένουν αθέατα. Παράλληλα, θα μελετηθεί και θα αποτιμηθεί η καταπόνηση του μνημείου από τις ηχητικές επιβαρύνσεις. Για το σύνολο του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου του αντιμετωπίζεται η απορροή των ομβρίων, επανασχεδιάζονται τα ηλεκτρομηχανολογικά δίκτυα, ενώ μελετάται η πυροπροστασία του μνημείου και η αναβάθμιση του συστήματος αποχέτευσης.
Η αρχιτεκτονική μελέτη έχει ως αντικείμενο τις απαραίτητες συμπληρώσεις στις λιθοδομές και την ανακατασκευή τμημάτων του μνημείου, με σκοπό να γίνεται αντιληπτή η αρχιτεκτονική του διάρθρωση και να αποκατασταθεί η λειτουργικότητά του.
Οι επεμβάσεις αφορούν:
1.Στη Σκηνική Αίθουσα, όπου προβλέπεται η αποκατάσταση του περιγράμματός της σε ύψος ικανό να αναδείξει την τρίτη διάστασή της, αλλά και να εξυπηρετήσει την εγκατάσταση των περιοδικών κατασκευών για τη λειτουργία των παραστάσεων.
2.Στο Προσκήνιο, προκειμένου ο χώρος να καταστεί ασφαλής και επισκέψιμος, και η μορφή του να είναι σαφής, ευανάγνωστη και διδακτική.
3.Στα τόξα των παρόδων.
4.Στον κεντρικό μετωπικό τοίχο, όπου προτείνονται συμπληρώσεις για την προστασία του τοίχου, καθώς και την ενοποίηση και αποκατάσταση των αποσπασματικά σωζόμενων στοιχείων της όψης.
5.Στον ανατολικό και στον δυτικό μετωπικό τοίχο.
6.Στο ανατολικό κλιμακοστάσιο, όπου οι αναστηλωτικές επεμβάσεις έχουν στόχο την αποκατάσταση της κίνησης από το Ηρώδειο και τη Στοά του Ευμένους, προς την ανιούσα οδό, προς τον Περίπατο.
7.Στον κάμπυλο τοίχο για την αποκατάσταση του αρχικού περιγράμματος και εν γένει της γεωμετρίας του μνημείου, αναδεικνύοντας αυθεντικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής και της οικοδομικής του διάρθρωσης, που συμβάλλουν στην αναβίωση της κίνησης κατά μήκος του Περιπάτου και εξυπηρετούν τη λειτουργία των εκδηλώσεων.
8.Στο κοίλο, όπου θα συνεχιστεί η συντήρηση των αυθεντικών μαρμάρινων μελών και οι συμπληρώσεις εδωλίων, καθώς αυτά καταπονούνται από τη χρήση του κοινού στη διάρκεια των παραστάσεων.
9.Η αποκατάσταση του Περιπάτου έχει ως στόχο να απαλλάξει τα δυτικώς του Ασκληπιείου αρχαιολογικά κατάλοιπα από τη βλαπτική διέλευση της κυκλοφορίας των επισκεπτών.
10.Η αναστήλωση του ανατολικού κλιμακοστασίου και της ανιούσας οδού προς τον Περίπατο επαναφέρει την αρχική λειτουργική σύνδεση του Ηρωδείου με τη Στοά του Ευμένους.
Οι αρχιτεκτονικές επεμβάσεις στον προαύλιο χώρο και στην περιοχή του άλσους γύρω από το Ωδείο, έχουν στόχο την απελευθέρωση της πλατείας από υποστηρικτικές χρήσεις και τη βελτίωση της λειτουργικότητας και αισθητικής της. Περιλαμβάνει την επέκταση του προαυλίου με δημιουργία υπερυψωμένου πλατώματος και υποκείμενου στεγασμένου χώρου για αναψυκτήριο, εκδοτήρια και χώρους ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Επίσης, προβλέπονται ανακατασκευές χώρων υγιεινής στο δυτικό άκρο, ανασχεδιασμός των παρόδων του Ηρωδείου, καθώς και δημιουργία νέων λιθοδομών και στεγασμένων χώρων, εντός του άλσους, για την υποστήριξη των εκδηλώσεων. Η μελέτη εστιάζει στη συνύπαρξη λειτουργικότητας, αισθητικής και σεβασμού προς το μνημείο και στο φυσικό περιβάλλον, με αναστρέψιμες παρεμβάσεις και διακριτική ένταξη των μηχανολογικών εγκαταστάσεων.
Οι μελέτες περιλαμβάνουν, επίσης, την εγκατάσταση ενός νέου, αυτοτελούς και ημικυκλικού φορέα φωτισμού και υποστήριξης, που αντικαθιστά τα υπάρχοντα ικριώματα, συνδυάζοντας αισθητική εναρμόνιση με το μνημείο και ορθολογική οργάνωση φωτισμού. Παράλληλα, προβλέπεται πλήρης αναβάθμιση των υποδομών ύδρευσης και σύνδεση με τα καμαρίνια και τους χώρους υγιεινής του Ηρωδείου, ενώ το εξωτερικό δίκτυο αποχέτευσης θα ανακατασκευαστεί πλήρως. Η ακουστική μελέτη εξετάζει κατά πόσο ο νότιος τοίχος του Ωδείου του Ηρώδου του Αττικού επηρεάζεται από τον φυσικό και ενισχυμένο ήχο των εκδηλώσεων. Λόγω έλλειψης καθιερωμένων μεθοδολογιών και κοινώς αποδεκτών ορίων ασφαλείας για την «ηχοστατική» συμπεριφορά του χώρου, αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε μια πρωτότυπη, προσαρμοσμένη ερευνητική μεθοδολογία για την αντικειμενική και αναπαραγώγιμη αξιολόγηση των επιπτώσεων.
Σπάνια ιστορικά κειμήλια, έργα τέχνης και πολλά ακόμη αντικείμενα που αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της ιστορίας και του λαογραφικού πλούτου της Ελλάδας, περιλαμβάνονται στην προσεχή δημοπρασία «Ιστορικών και Λαογραφικών αντικειμένων 19ου & 20ού αιώνα» που διοργανώνει η VERGOS Auctions. Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 18 Φεβρουαρίου και ώρα 5:00 μ.μ. στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός (Πλατεία Αγ. Γεωργίου Καρύτση 8, Αθήνα).
H δημοπρασία θα μεταδοθεί ζωντανά από την ιστοσελίδα www.vergosauctions.com και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρευρεθούν στη δημοπρασία ή να συμμετάσχουν μέσω διαδικτύου, όπως επίσης μέσω γραπτής ή/και τηλεφωνικής προσφοράς.
Από τις 15 έως τις 17 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί έκθεση στον ίδιο χώρο, στην οποία θα παρουσιαστούν οι 296 λαχνοί της δημοπρασίας. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται σπάνια ρολόγια, λαογραφικά κοσμήματα και φορεσιές, όπλα από την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης, έργα τέχνης με θέματα από την ιστορία της νεότερης Ελλάδας, κεραμικά από το Ιζνίκ, την Κιούταχεια και τον ελλαδικό χώρο και πολλά άλλα.
Από τον πλούσιο κατάλογο, ξεχωρίζουν τα παρακάτω:
Με μια στοχευμένη δήλωσή του, ο καινούριος διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Μιχαήλ Μαρμαρινός, παρουσίασε τους τίτλους που θα κρατήσουν συντροφιά στους θεατές το προσεχές καλοκαίρι στο αργολικό θέατρο. Αναβιώσεις, σύγχρονες αναγνώσεις του αρχαίου δράματος αλλά και μια πολυαναμενόμενη επιστροφή στην αριστοφανική κωμωδία, συνθέτουν ένα φεστιβάλ πολυσυλλεκτικό που θα απευθύνεται σε όλες τις διαθέσεις του κοινού.
“Στην Επίδαυρο, ένα πεδίο συνάντησης, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με ιδιαίτερες αναγνώσεις Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, σε γνωστά αλλά και ορισμένα σπανίως παρουσιαζόμενα έργα. Διαφορετικά πεδία των παραστατικών τεχνών – όπως το θέατρο, ο χορός και η όπερα – συνυφαίνουν το φετινό πρόγραμμα, με στόχο την ανάδειξη της διαχρονικής αξίας και της δυναμικής της αρχαίας δραματουργίας.”, τονίζει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός στο καλωσόρισμά του.
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026| ΟΠΕΡΑ-ΑΝΑΒΙΩΣΗ
Εθνική Λυρική Σκηνή
Μήδεια
του Λουίτζι Κερουμπίνι
Η Εθνική Λυρική Σκηνή αναβιώνει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την όπερα Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι για μία μοναδική παράσταση στις 20 Ιουνίου 2026, εξήντα πέντε χρόνια μετά τη θρυλική παραγωγή του 1961 με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία Μαρίας Χορς.
Στο πλαίσιο του θεματικού της άξονα για την καλλιτεχνική περίοδο 2025/26, ο οποίος εξερευνά την έννοια «της όπερας του μέλλοντος μέσα από τη μήτρα του παρελθόντος», η Εθνική Λυρική Σκηνή επιλέγει να αναβιώσει τη Μήδεια του 1961 με τα υλικά τού σήμερα. Μέσα από τα βιβλία σκηνοθεσίας του Μινωτή, τα σχέδια του Τσαρούχη, καθώς και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που σώζεται από τις θρυλικές παραστάσεις της Κάλλας στην Επίδαυρο, επιχειρείται μια ανασύνθεση της παράστασης, όπως την εμπνεύστηκαν και την παρουσίασαν οι μυθικοί εκείνοι καλλιτέχνες που σφράγισαν τον ελληνικό πολιτισμό.
Μετά το κλείσιμο του Ωδείου Ηρώδου Αττικού για εργασίες αναστήλωσης, η ΕΛΣ συνεχίζει τη μεγάλη παράδοση των καλοκαιρινών παραγωγών όπερας, αυτήν τη φορά στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, σχεδόν επτά δεκαετίες μετά την τελευταία φορά που παρουσίασε παραγωγή όπερας εκεί και για πρώτη φορά στον 21ο αιώνα.
Ιστορική παράσταση του 1961
Σκηνοθεσία Αλέξης Μινωτής • Σκηνικά – Κοστούμια Γιάννης Τσαρούχης • Χορογραφία Μαρία Χορς
Ανασύνθεση της ιστορικής παράστασης του 1961 από τους:
Καλλιτεχνική διεύθυνση Γιώργος Κουμεντάκης • Μουσική διεύθυνση θ.α. • Σκηνοθεσία Παναγής Παγουλάτος • Σκηνικά Λίλη Πεζανού • Κοστούμια Τότα Πρίτσα • Φωτισμοί Χρήστος Τζιόγκας • Διεύθυνση χορωδίας Αγαθάγγελος Γεωργακάτος • Ερμηνεύουν Άννα Πιρότσι Μήδεια, Δανάη Κοντόρα Γλαύκη, Αλίσια Κολόσοβα Νέρις, Ζαν-Φρανσουά Μποράς Ιάσων, Τάσης Χριστογιαννόπουλος Κρέων • Με Μονωδούς, την Ορχήστρα και τη Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
3 & 4 Ιουλίου| ΘΕΑΤΡΟ-ΠΡΕΜΙΕΡΑ
Χρήστος Θεοδωρίδης
Πέρσες
του Αισχύλου
Με αφηγηματικό σημείο εκκίνησης την είδηση της καταστροφικής ήττας στη Σαλαμίνα, κεντρικός άξονας της ιστορίας είναι ο θρήνος –αδιαπραγμάτευτος, διαρκής, επαναλαμβανόμενος– για όσους χάθηκαν, για το ευτυχισμένο παρελθόν που απωλέσθηκε.
Στην πρώτη του κάθοδο στο αργολικό θέατρο, αυτός ο νεαρός σκηνοθέτης από τη Θεσσαλονίκη αναμετριέται με την αισχύλεια τραγωδία. Γραμμένη το 472 π.Χ., αποτελεί το αρχαιότερο σωζόμενο πλήρες έργο της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας και, ταυτόχρονα, την παλαιότερη μεταγραφή γεγονότων της Ιστορίας σε θέατρο.
Αποκλίνοντας από τη μυθική αφήγηση που κατά κανόνα κυριαρχεί στην τραγωδία, ο Αισχύλος, εδώ, συνθέτει το μοναδικό έργο του είδους «θέατρο-ντοκουμέντο» που απαντάται στο σώμα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.
Μετάφραση Παναγιώτης Μουλλάς • Σκηνοθεσία Χρήστος Θεοδωρίδης • Δραματουργική επεξεργασία Ιζαμπέλλα Κωνσταντινίδου, Χρήστος Θεοδωρίδης • Κοστούμια Άγγελος Μέντης • Φωτισμοί Τάσος Παλαιορούτας • Μουσική The Boy • Χορογραφία – Κίνηση Ξένια Θεμελή • Παραγωγή Marossoulis Productions • Συμπαραγωγή Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
10 & 11 Ιουλίου
Σύντομα θα ανακοινωθούν περισσότερα.
17 & 18 Ιουλίου| ΘΕΑΤΡΟ-ΠΡΕΜΙΕΡΑ
Εθνικό Θέατρο
Δημήτρης Καραντζάς
Άλκηστις
του Ευριπίδη
Μια σύγχρονη παραβολή με έντονο πολιτικό πρόσημο. Ένα έργο διφυές. Μια διαρκής αιώρηση ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, στο παιχνίδι και τον εφιάλτη, στη συντριπτική τραγωδία και την απροσδόκητη κωμικότητα. Το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, την Άλκηστη του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά.
Ο Άδμητος θα σωθεί από τον θάνατο μόνο εάν κάποιος άλλος δεχτεί να πεθάνει στη θέση του. Η Άλκηστις, η σύζυγός του, προσφέρει τον εαυτό της ως αντάλλαγμα. Η θυσία της εκτυλίσσεται δημόσια, μπροστά στα μάτια των πολιτών, ως μια προδιαγεγραμμένη δολοφονία – μια πράξη που σήμερα διαβάζεται αναπόφευκτα ως γυναικοκτονία, νομιμοποιημένη από την κοινωνική και πολιτική τάξη.
Η Άλκηστις ενορχηστρώνεται από τον Δημήτρη Καραντζά ως σκηνικό πείραμα, όπου η μουσική, ο ήχος, η κίνηση και η ακροβασία του θεατρικού ύφους συνυπάρχουν οργανικά, δημιουργώντας έναν κόσμο ρευστό, οριακό και διαρκώς μεταβαλλόμενο. Με μια σπουδαία ομάδα ηθοποιών και συντελεστών, η παράσταση γίνεται ένα σκηνικό επιχείρημα που δεν αφηγείται απλώς τον μύθο, αλλά θέτει καίρια ερωτήματα για την εξουσία, το φύλο, τη θυσία και την ευθύνη της κοινωνίας απέναντι στον θάνατο της ομώνυμης –και όχι μόνο– ηρωίδας.
Απόδοση – Σκηνοθεσία Δημήτρης Καραντζάς • Σύμβουλος δραματουργίας Γκέλυ Καλαμπάκα • Σκηνικά Κωνσταντίνος Σκουρλέτης • Κοστούμια Ιωάννα Τσάμη • Μουσική Παναγιώτης Μανουηλίδης • Κίνηση Τάσος Καραχάλιος • Φωτισμοί Ελίζα Αλεξανδροπούλου • Παίζουν (αλφαβητικά) Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης Φέρης, Δήμητρα Βλαγκοπούλου Υπηρέτρια, Γιώργος Ζυγούρης Ηρακλής, Ηρώ Μπέζου Άλκηστις, Γιάννης Νιάρρος Άδμητος, Κώστας Νικούλι Απόλλων, Αινείας Τσαμάτης Υπηρέτης, Θεοδώρα Τζήμου Θάνατος
Ο Χορός θα ανακοινωθεί σύντομα.
24 & 25 Ιουλίου| ΘΕΑΤΡΟ-ΠΡΕΜΙΕΡΑ
Νίκος Καραθάνος
Ειρήνη
Μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη
Ο Νίκος Καραθάνος, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Άγγελος Τριανταφύλλου είναι οι βασικοί συνένοχοι μιας νέας παράστασης, μιας νέας διασκευής, μιας απάντησης στην τρέλα με την τρέλα.
Η Ειρήνη κατέχει κομβική θέση στο συνολικό έργο του Αριστοφάνη ως η άκρως συμφιλιωτική και πλέον αισιόδοξη από τις πολιτικές του κωμωδίες. Παρά τον ισχυρό δεσμό της με την εποχή που τη γέννησε, παραμένει διαχρονική γιατί φωτίζει έναν μηχανισμό που επαναλαμβάνεται μέχρι σήμερα: τους πολέμους που παρατείνονται εις βάρος των πολλών και προς όφελος λίγων. Η επιμονή του απλού ανθρώπου να διεκδικήσει την ειρήνη, ακόμα και ενάντια στη λογική της εξουσίας, καθιστά το έργο απόλυτα επίκαιρο σε έναν κόσμο όπως ο σύγχρονος, όπου οι εισβολές, η βία, οι απειλές, η ανασφάλεια και ο κυνισμός εξακολουθούν να παρουσιάζονται ως μια αναπόφευκτη πραγματικότητα.
Διασκευή – Πρωτότυπο κείμενο – Τραγούδια Φοίβος Δεληβοριάς • Σκηνοθεσία – Σύλληψη Νίκος Καραθάνος • Συνεργασία στη σκηνοθεσία Άγγελος Τριανταφύλλου • Συνεργάτις δραματουργός Έρι Κύργια • Σκηνικά Εύα Μανιδάκη • Κοστούμια Άγγελος Μέντης • Μουσική Φοίβος Δεληβοριάς, Άγγελος Τριανταφύλλου • Τραγούδια – Στίχοι Φοίβος Δεληβοριάς • Φωτισμοί Ελίζα Αλεξανδροπούλου • Κίνηση Αμαλία Μπένετ • Σύμβουλος επί του αρχαίου κειμένου Γιάννης Αστερής • Βοηθοί σκηνοθέτη Δημήτρης και Ορέστης Σταυρόπουλος • Παίζουν Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Θανάσης Αλευράς, Πάνος Παπαδόπουλος, Γιάννης Κότσιφας, Ιωάννα Μαυρέα, Βάσω Καβαλιεράτου, Φοίβος Δεληβοριάς, Νίκος Καραθάνος, Άγγελος Τριανταφύλλου, Γιλμάζ Χουσμέν, Άλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Βασίλης Παπαδόπουλος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Σπύρος Μπόσγας, Αντώνης Χρήστου • Συμμετέχουν Ανδρέας Πολυζωγόπουλος σολίστ στην τρομπέτα και άλλοι μουσικοί • Παραγωγή Θεατρικές Παραγωγές Τεχνηχώρος • Συμπαραγωγή Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
31 Ιουλίου & 1 Αυγούστου| ΘΕΑΤΡΟ-ΠΡΕΜΙΕΡΑ
Ελένη Ευθυμίου
Τρωάδες
Το κατεξοχήν ανθρωποκεντρικό και βαθιά αντιπολεμικό έργο του μεγάλου τραγωδού ζωντανεύει από ένα σύνολο είκοσι δύο ερμηνευτριών και ερμηνευτών –ανάμεσά τους μέλη της Ομάδας Εν Δυνάμει– κάθε ηλικίας, με και χωρίς αναπηρία, και με ζωντανή μουσική επί σκηνής. Στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει τις Τρωάδες του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου, σε μια παράσταση για τη διαχρονική φρίκη του πολέμου και την απώλεια ως συλλογική μνήμη, μα – κυρίως– για το γυναικείο σώμα ως παγκόσμιο σύμβολο της ανθρώπινης τραγωδίας.
Στο ανέβασμα της Ελένης Ευθυμίου, οι Τρωάδες δεν είναι μόνο τα όμορφα, υγιή κορμιά των προνομιούχων γυναικών της βασιλικής οικογένειας που αναμένουν την τελική διαλογή. Τα σώματά τους αναμειγνύονται με άλλα σώματα –ανήλικα, ανάπηρα, ηλικιωμένα– που ούτε πριν τον πόλεμο αποφάσιζαν για τον εαυτό τους και που συνήθως δεν έχουν το προνόμιο της αφήγησης. Σώματα που το σύστημα αγνοεί επιδεικτικά, που η εξουσία επιλέγει με ποιον τρόπο θα διαχειριστεί ή θα αφανίσει. Σε αυτό, άλλωστε, ο πόλεμος είναι ‘δίκαιος’: εξισώνει πάντα το πολύ με το λίγο και με το καθόλου.
Μετάφραση Γιάννης Τσαρούχης • Διασκευή – Σκηνοθεσία Ελένη Ευθυμίου • Σύμβουλος δραματουργίας Σοφία Ευτυχιάδου • Σκηνικά Ευαγγελία Κιρκινέ • Κοστούμια Άγγελος Μέντης • Μουσική Λευτέρης Βενιάδης • Φωτισμοί Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη • Σχεδιασμός ήχου Σοφία Καμαγιάννη • Μουσική διδασκαλία Μελίνα Παιονίδου • Παίζουν (αλφαβητικά) Γιώργος Καραμίχος Μενέλαος, Αργύρης Ξάφης Ταλθύβιος, Εύη Σαουλίδου Ανδρομάχη, Νάνσυ Σιδέρη Κασσάνδρα, Βασιλική Τρουφάκου Ελένη, Λυδία Φωτοπούλου Εκάβη • Χορός Μύριαμ Αρτζανίδου, Μαρία Δαχλύθρα, Eλένη Δημοπούλου, Νίκος Κυπαρίσσης, Ειρήνη Κουρούβανη, Λωξάνδρα Λούκας, Λυγερή Μητροπούλου, Θεανώ Παπαβασιλείου, Κατερίνα Παπανδρέου, Νίκη Πεταλά, Χρύσα Τουμανίδου • Στον ρόλο του μικρού Αστυάνακτα ο Μιχάλης Μήτσης
7 & 8 Αυγούστου| ΧΟΡΟΣ-ΘΕΑΤΡΟ-ΠΡΩΤΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Alan Lucien Øyen
Αντιγόνη
Εμπνευσμένο από το έργο του Σοφοκλή
Μία νέα, ριζοσπαστική ερμηνεία της Αντιγόνης, μια παράσταση που ενώνει την ποίηση της κίνησης με την ποίηση του κειμένου και του προφορικού λόγου. Δημιουργός της ο Άλαν Λουσιέν Όγεν, ένας από τους πιο ανήσυχους σύγχρονους χορογράφους, συγγραφείς και σκηνοθέτες της Νορβηγίας. Επί σκηνής, η καλλιτεχνική ομάδα παραστατικών τεχνών winter guests, που ο ίδιος ίδρυσε πριν από είκοσι χρόνια και αποτελείται από χορευτές, ηθοποιούς, συγγραφείς και σχεδιαστές. Μαζί τους, σημαντικοί συνεργάτες-χορευτές του Tanztheater Wuppertal της Pina Bausch, με τον Όγεν να είναι ο πρώτος χορογράφος που προσκλήθηκε να δημιουργήσει ένα νέο, ολοκληρωμένο έργο για την ομάδα μετά τον θάνατο της ιδρύτριάς της.
Σκηνοθεσία – Χορογραφία Alan Lucien Øyen • Καλλιτεχνικοί συνεργάτες Andrew Wale, Daniel Proietto • Ερμηνεύουν Enoch Grubb, Douglas Letheren, Pascal Marty, Antonin Monié, Nazareth Panadero, Héléna Pikon, Julie Shanahan, Fernando Suels Mendoza, Meng-Ke Wu • Σκηνικά Åsmund Færavaag • Κοστούμια Stine Sjøgren • Φωτισμοί Martin Flack • Ήχος Gunnar Innvær, Mathias Grønsdal • Βίντεο Mathias Grønsdal • Φωτογραφίες Mats Bäcker • Τεχνική διεύθυνση Chris Sanders • Διεύθυνση σκηνής Daniel Hones • Γκαρνταρόμπα Anna Lena Dresia • Παραγωγή winter guests • Συμπαραγωγή Fondazione Teatro di Roma, The Norwegian Opera and Ballet, Centro Servizi Culturali Santa Chiara • Εκτέλεση παραγωγής Essar Gabriel • Υπεύθυνοι παραγωγής Ornella Salloum, Syv mil / Tora De Zwart Rørholt, Ingrid Saltvik Faanes (για την ομάδα winter guests) • Με την υποστήριξη Arts Council Norway City of Bergen • Ευγενική παραχώρηση χώρου προβών Pina Bausch Zentrum
21 & 22 Αυγούστου| ΘΕΑΤΡΟ
Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος
Αστέριος Πελτέκης
Λυσιστράτη του Αριστοφάνη
Η Λυσιστράτη δεν αποτελεί απλώς μια κωμωδία για τον πόλεμο και τον έρωτα. Επιμένει να είναι ένα βαθύτατα πολιτικό, ανθρωποκεντρικό έργο που εστιάζει στη στιγμή κατά την οποία μια κοινωνία, εξαντλημένη από τη φθορά, αναζητά επειγόντως έναν νέο τρόπο οργάνωσης. Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος παρουσιάζει μια σύγχρονη σκηνική ανάγνωση της κωμωδίας του Αριστοφάνη, που με όχημα το γέλιο, μας απευθύνεται με γνήσια λυρική «κωμική» σοβαρότητα για την εντροπία στην οποία συχνά εκπίπτει μια κοινωνία.
Η εντροπία –ως φυσικός αλλά και φιλοσοφικός όρος– δηλώνει τη σταδιακή αποσύνθεση της τάξης, τη διάχυση της ενέργειας, την αδυναμία ενός συστήματος να «αυτορρυθμιστεί»
Μετάφραση Κωνσταντίνος Μπούρας • Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία Αστέριος Πελτέκης • Παίζουν Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Κρατερός Κατσούλης, Παναγιώτης Πετράκης, Νίκος Γεωργάκης, κ.ά
Λυσιστράτη, του Αριστοφάνη
28 & 29 Αυγούστου| ΘΕΑΤΡΟ
Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου
Θωμάς Μοσχόπουλος
Ίων του Ευριπίδη
Πρόκειται για ένα από τα πιο αινιγματικά έργα του αρχαίου δράματος. Ο Ίων δεν είναι μια «καθαρή» τραγωδία: κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν. Είναι ένα έργο που δείχνει να συνομιλεί άμεσα με τη σύγχρονη εμπειρία, σε μια εποχή όπου όλα τίθενται διαρκώς υπό αμφισβήτηση και επαναδιαπραγμάτευση.
Η δράση εκτυλίσσεται στο ιερό μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς, έναν χώρο που συνιστά κατώφλι ανάμεσα στο αισθητό και το αόρατο, ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό. Εκεί μεγαλώνει ο νεαρός Ίων, χωρίς όνομα και επίγνωση της καταγωγής του. Πασχίζει να συγκροτήσει μέσα από σπαράγματα μια ταυτότητα, την ίδια στιγμή που οι θεατές γνωρίζουν ήδη την αλήθεια. Μέσα από αντιφάσεις, διαθλάσεις και παρερμηνείες, το θολό, σχεδόν αόρατο παρελθόν αποκρυσταλλώνεται σε ατόφιο, χειροπιαστό παρόν και μια προσδοκία νοήματος αναδύεται μέσα από το κενό.
Σκηνοθεσία – Μετάφραση – Δραματουργική επεξεργασία Θωμάς Μοσχόπουλος
Η διανομή και οι συντελεστές βρίσκονται σε εξέλιξη.
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην αναβάθμιση των υποδομών και των παρεχόμενων υπηρεσιών, στον αρχαιολογικό χώρο του Λυκείου του Αριστοτέλη, στην Αθήνα. Στον σχεδιασμό του Υπουργείου είναι δύο έργα, τα οποία περιλαμβάνονται στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση «Λαύριο- Αθήνα- Ελευσίνα». Η ένταξή τους δρομολογείται στο ΕΣΠΑ 2021-2027. Το πρώτο έργο, με φορέα υλοποίησης το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», αφορά την εγκατάσταση περιπτέρου ψηφιακής πληροφόρησης για τον βίο και το έργο του Αριστοτέλη.
Το δεύτερο, με φορέα υλοποίησης τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, αφορά στην κατασκευή κτηρίου-εισόδου για τη στέγαση του εκδοτηρίου εισιτηρίων, του γραφείου εξυπηρέτησης επισκεπτών, χώρους υγιεινής. Συγχρόνως, ήπιες, απολύτως αναστρέψιμες και μη επεμβατικές ψηφιακές παρεμβάσεις, ενισχύουν την κατανόηση, την ερμηνεία και τη βιωματική εμπειρία του επισκέπτη.
Σχέδιο προτεινόμενης εγκατάστασης
Η παρέμβαση που υλοποιείται από το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», αφορά στην εγκατάσταση στο νότιο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου ενός περιπτέρου, το οποίο θα στεγάζει τέσσερις διαδραστικές οθόνες αφής, με πρόσβαση σε πολυμεσικές πληροφορίες (κείμενα, εικόνες, βίντεο, αναπαραστάσεις κ.α.). Η σύνθεση περιλαμβάνει τέσσερις ορθογώνιες μονάδες, καλυμμένες από κυματοειδές στέγαστρο. Η πρόσβαση στο περίπτερο γίνεται από τα άκρα, με ράμπες. Το έργο είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» με το αρχιτεκτονικό γραφείο Foster+Partners, το World Human Forum και του Υπουργείου Πολιτισμού. Την επιλογή του πληροφοριακού επιμελούνται διεθνούς κύρους ακαδημαϊκοί, επιστήμονες και καλλιτέχνες. Η ψηφιακή εγκατάσταση επιτρέπει την εύκολη ανανέωση και τον εμπλουτισμό του ενημερωτικού υλικού, ανάλογα με την πρόοδο της έρευνας.
Το έργο που υλοποιεί το Υπουργείο Πολιτισμού – για την ωρίμανση του οποίου συνεργάστηκε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης- αφορά στη διαμόρφωση νέας, κύριας εισόδου, επί της οδού Ρηγίλλης, κατόπιν εκτεταμένης τρισδιάστατης ψηφιακής τεκμηρίωσης του χώρου, σε συνδυασμό αεροφωτογραμμετρίας, στατικής σάρωσης laser και κινητής φωτογραμμετρίας, εξασφαλίζοντας έτσι υψηλή ακρίβεια και επιστημονική τεκμηρίωση. Παραπλεύρως, της εισόδου, χωροθετείται επίμηκες κτήριο υποδοχής των επισκεπτών, που αναπτύσσεται παράλληλα με την οδό Ρηγίλλης. Αντικαθίσταται τμήμα της υφιστάμενης περίφραξης, επί της οδού Ρηγίλλης, αποκαθιστώντας άμεση συνάφεια με το νέο κτήριο εισόδου. Δημιουργείται, από το Ωδείο – νότιο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου- δευτερεύουσα είσοδος, ώστε να διευκολυνθεί η επικοινωνία των δύο χώρων. Στον άξονα με το Ωδείο, κατασκευάζεται ημικυκλική στάση για περίπου 60 καθήμενους.
Ο οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος του Λυκείου, προσβάσιμος στα ΑμεΑ, συνολικής έκτασης περίπου δέκα στρεμμάτων, αποδόθηκε στο κοινό τον Ιούνιο του 2014. Λειτουργεί υπό την ευθύνη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Διαθέτει έξι συμβατικές πινακίδες ενημέρωσης, τύπου «αναλογίου», με πληροφορίες για τα αρχαία Γυμνάσια της Αθήνας και το Λύκειο, τη ζωή και τη φιλοσοφία του Αριστοτέλη, την παλαίστρα και τα λουτρά και το έργο ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου. Υπάρχουν, επίσης, μικρό αμφιθέατρο για περίπου 150 άτομα, κρήνη, και έξι πάγκοι ανάπαυσης επισκεπτών.
Σύμφωνα με τις αρχαίες μαρτυρίες το Λύκειο ήταν ένα κατάφυτο προάστιο, στα ανατολικά της Αθήνας, έξω από την Πύλη του Διοχάρους, ανάμεσα στον Ιλισό και τον Ηριδανό. Η περιοχή στην οποία ιδρύθηκε Γυμνάσιο, κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., πήρε το όνομά της πιθανόν από το Ιερό του Λυκείου Απόλλωνος- δεν έχει ακόμη εντοπιστεί- που προϋπήρχε του Γυμνασίου. Η παλαίστρα του Λυκείου, χώρος προπόνησης στην πάλη, στην πυγμαχία και στο παγκράτιο θεμελιώθηκε στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα π.Χ. Διατηρήθηκε, με ποικίλες επισκευές, για περίπου επτά αιώνες, έως τις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., οπότε και εγκαταλείφθηκε οριστικά. Αποτελείται από εσωτερική αυλή που περιβάλλεται, στις τρεις πλευρές της, από στοές πίσω από τις οποίες αναπτύσσονται συμμετρικά ευρύχωρα, ορθογώνια δωμάτια. Τον 1ο αιώνα μ.Χ. κατασκευάστηκε δεξαμενή ψυχρού λουτρού για τους αθλητές. Κατά την ίδια περίοδο εντάχθηκαν, με απόλυτη συμμετρία, στο βορειοανατολικό και βορειοδυτικό τμήμα της παλαίστρας, τα λουτρά που πιθανότατα αντικατέστησαν τους προγενέστερους λουτρώνες των κλασικών χρόνων.
Ο Δήμος Αθηναίων εγκαινιάζει, μέσω του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), τον ανακαινισμένο ημιυπόγειο χώρο του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη», ο οποίος ξεκινάει τη λειτουργία του ως εκθεσιακός, φιλοξενώντας, από την 01 Φεβρουαρίου έως τις 19 Απριλίου 2026, την έκθεση «Πάμε σαν άλλοτε…», από την συλλογή Χρήστου και Πόλλυς Κολλιαλή.
Η ανακαίνιση του ημιυπόγειου χώρου του αρχοντικού Χατζημιχάλη πραγματοποιήθηκε με δωρεά της κ. Αικ. Παπαδάκη στη μνήμη της κόρης της, συλλέκτριας αντικειμένων λαϊκής τέχνης, δίνοντας μια νέα πνοή στον χώρο και νέες δυνατότητες στο Μουσείο.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά, από την πρώτη έκθεση των «Ανένταχτων» του Νίκου Βέλμου, το 1928, σε ένα υπόγειο της οδού Νικοδήμου στην Πλάκα, το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη» επιστρέφει συμβολικά στον δικό του υπόγειο χώρο, τιμώντας δύο ναΐφ ζωγράφους, την Έρση-Αλεξία Χατζημιχάλη (1918-2001) και τον Γιώργο Σαββάκη (1924–2004).
Η επιλογή των έργων της Χατζημιχάλη και του Σαββάκη δεν είναι τυχαία, ούτε εξαντλητική. Τα έργα που παρουσιάζονται δεν επιδιώκουν να συνοψίσουν το σύνολο της δημιουργίας τους, ωστόσο λειτουργούν ως θραύσματα βιωμένης ζωής, ως εικόνες που συνομιλούν με τον χώρο, τον χρόνο και τη συλλογική μνήμη της Πλάκας.
Ο συνδυασμός τους δε έχει ξεκάθαρα έναν χαρακτήρα νοσταλγίας της Παλιάς Αθήνας αλλά και ο χρόνος παρουσίασης της έκθεσης δεν μοιάζει τυχαίος, καθώς συμπίπτει με την Κυριακή, που ανοίγει το Τριώδιο, δηλαδή ημερομηνία έναρξης της αποκριάτικης περιόδου, που η περιοχή της Πλάκας ήταν και εξακολουθεί να είναι ο κατ’ εξοχήν τόπος αποκριάτικων εκδηλώσεων.
Η Έρση – Αλεξία Χατζημιχάλη, κόρη της σπουδαίας λαογράφου Αγγελικής Χατζημιχάλη, γεννήθηκε και έζησε στην Πλάκα έως τον θάνατό της, το 2001. Μεγάλωσε σε περιβάλλον με επιρροές από την ελληνική λαϊκή τέχνη, την παράδοση και την ιστορία, ακολουθώντας το επάγγελμα της ξεναγού, ωστόσο είχε παρακολουθήσει μαθήματα κεραμικής στην Αγγλία και φιλοσοφίας στην Αθήνα.
ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ
Ξεκίνησε να ζωγραφίζει γύρω στα σαράντα της χρόνια, με την ελευθερία εκείνου που ζωγραφίζει πρώτα για να θυμηθεί και ύστερα για να μοιραστεί. Η πρώτη της έκθεση, το 1962, φιλοξενείται σε μια μικρή γκαλερί στην Πλάκα. Το έργο της είναι πληθωρικό με ένταση στο χρώμα, κυρίως το μπλε, το οποίο συνδυάζει με απλοϊκές γραμμές και μορφές ονειρικές. Η ‘Ερση Χατζημιχάλη συγκαταλέγεται στον κατάλογο naive τέχνης του γαλλικού λεξικού E. Benezit, ενώ έργα της βρίσκονται σε γκαλερί στην Αγγλία, ΗΠΑ και Γαλλία.
Ο Γιώργος Σαββάκης γεννήθηκε στον Μεσοπόλεμο στη γειτονιά του Ψυρρή αλλά έζησε στην Πλάκα, έναν τόπο που σφράγισε καθοριστικά το έργο και τη ματιά του. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ναΐφ ζωγράφους που κατέγραψαν με ευαισθησία τη ζωή στις γειτονιές της, ενώ από μαθητής ακόμη σχεδίαζε σκηνές από την καθημερινότητα της παλιάς Αθήνας, καταγράφοντας με αφοπλιστική αμεσότητα τη ζωή των δρόμων και των μικρών στιγμών της πόλης.
Η ζωγραφική του Σαββάκη, βαθιά ναΐφ αλλά ουσιαστική, αποτυπώνει τον παλμό της γειτονιάς, επαγγέλματα και ανθρώπινες φιγούρες, χωρίς αυστηρά γραμμικά περιγράμματα, απλές και άμεσες. Άνθρωποι που μοιάζουν να κατοικούν ακόμη στους δρόμους της πόλης σαν ζωντανές μνήμες μιας Αθήνας που αναπνέει μέσα από το έργο του.
Η ζωγραφική του διαδρομή ξεκινά το 1956, πάνω στους τοίχους της ταβέρνας «Βάκχος» στην Πλάκα, για να ακολουθήσουν περισσότερες από σαράντα ταβέρνες, όπου η τέχνη του συναντά τον λαϊκό χώρο και το συλλογικό βίωμα. Το 1973 περνά στον καμβά, αναπτύσσοντας μια εικαστική γλώσσα εμπνευσμένη από την Αθήνα και τα τοπόσημά της, φορτισμένα με έντονο ιστορικό και πολιτισμικό συμβολισμό.
Το 1980 πραγματοποιείται η πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα. Ακολουθούν πολυάριθμες ατομικές και συλλογικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπου το έργο του αναγνωρίζεται και τιμάται με βραβεία και επαίνους και έργα του να βρίσκονται σε πολλές ευρωπαϊκές γκαλερί και ιδιωτικές συλλογές.
Η έκθεση «Πάμε σαν άλλοτε…» πραγματοποιείται σε συνεργασία με τους συλλέκτες Χρήστο και Πόλλυ Κολλιαλή και από την Συλλογή του Μουσείου. Και οι δύο πάντως μιλούν σε ενεστώτα χρόνο τόσο για την Έρση – Αλεξά Χατζημιχάλη όσο και για τον Γιώργο Σαββάκη, επισημαίνοντας ότι τα έργα των ναίφ ζωγράφων πρέπει να προβάλλονται γιατί είναι έργα που μας καλούν να δούμε την ζωή σαν άλλοτε…πιο όμορφα, πιο ξεκάθαρα, αληθινά και αδιαμεσολάβητα.
Επιμέλεια έκθεσης: Σταυρούλα Πισιμίση, λαογράφος, υπεύθυνη Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη» Δήμου Αθηναίων
Πληροφορίες: Διάρκεια έκθεσης: 01 Φεβρουαρίου – 19 Απριλίου 2026 Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη.
Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη» Δήμου Αθηναίων: Αγγελική Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τ. 210 3243987 Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη – Παρασκευή 11.00 – 16.00, Σάββατο & Κυριακή 10.00 – 15.00, Δευτέρα κλειστά
Γράφει ο Γιάννης Λουκάς
Ιστορικός
Φέτος το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη διανύει το 30ο έτος λειτουργίας του. Συστάθηκε τυπικά την άνοιξη του 2007 από τον Πάνο Λασκαρίδη και την εκλιπούσα σύζυγός του, Μαριλένα, η οποία απεβίωσε το 2015.
Στις τρεις δεκαετίες λειτουργίας του αποτελεί ένα μοναδικό πολιτιστικό κέντρο με συνεχή παρουσία σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης και του πολιτισμού, αλλά και με σημαντική κοινωνική προσφορά.
Πληροφορία τότε και τώρα. Φίλος ή εχθρός
Το πολύπλευρο έργο του βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: Πολιτισμός, Παιδεία και Ναυτιλιακά Θέματα, οι οποίοι αποτελούν την αφετηρία για τον σχεδιασμό όλων των δράσεων και την εκπλήρωση των στόχων του Ιδρύματος.
Αλιευτική Βιβλιοθήκη των Κωνσταντίνου και Παναγιώτη Λασκαρίδη
Οι δραστηριότητές του περιλαμβάνουν πολιτιστικές εκδηλώσεις, διαλέξεις, συνέδρια, εργαστήρια, εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια, που καλύπτουν όλο το φάσμα των Γραμμάτων, των Τεχνών και των Επιστημών, καθώς και την ανάπτυξη προγραμμάτων και εφαρμογών στον τομέα των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών και συνεργασίες με ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και άλλους πολιτιστικούς φορείς.
Δανειστική Βιβλιοθήκη
Κορωνίδα της προσφοράς και της πολυετούς δράσης του Ιδρύματος είναι η Ιστορική Βιβλιοθήκη του (2ας Μεραρχίας 36 & Ακτής Μουτσοπούλου στον Πειραιά), η οποία αριθμεί περίπου 600.000 τίτλους, συλλέγει, διαφυλάσσει και αναδεικνύει τις βιβλιοθήκες και τα αρχεία επιφανών προσωπικοτήτων της λογοτεχνίας, των τεχνών και των επιστημών.
Το Ναυάγιο των Τριών Θαλασσών
Στο κτήριο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης φιλοξενούνται μόνιμα: (α) η Ναυτική Συλλογή μέρος της οποίας αποτελούν οι Συλλογές του Ναυάρχου Νέλσον και Κόδρινγκτον, με προσωπικά αντικείμενα, αλληλογραφία και ημερολόγια πλοίων και (β) η έκθεση «Πίστη και Τέχνη» με επιλεγμένες μεταβυζαντινές εικόνες του 15ου – 19ου αιώνα από τη Συλλογή Αιμίλιου Βελιμέζη, δωρεά των οικογενειών Μαργαρίτη και Μακρή.
Από το Αιγαίο στο Ιόνιο. Μια θάλασσα γνώσης
Διαχρονικά το Ίδρυμα στηρίζει τις ανθρωπιστικές επιστήμες επενδύοντας σε σύγχρονα ερευνητικά εργαλεία και συνεχή συντήρηση και ανανέωση των υφιστάμενων ψηφιακών εφαρμογών.
Περιηγητική συλλογή Παναγιώτη Κ. Λασκαρίδη
Τοπόσημο και σημείο αναφοράς για τον Πειραιά είναι η Δανειστική Βιβλιοθήκη «Καίτη Λασκαρίδη» που προσφέρει για δανεισμό περισσότερα από 100.000 βιβλία. Ενώ ο φιλόξενος χώρος της στεγάζει ποικίλες δραστηριότητες για ενήλικες και παιδιά, απέναντι στα οποία το Ίδρυμα έχει επιδείξει ξεχωριστό ενδιαφέρον με εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδηλώσεις, ημερίδες και ενημερωμένες ειδικές συλλογές,
Αρχείο Ναυάρχου Thomas Cochrane
Στις πρωτοβουλίες του Ιδρύματος περιλαμβάνονται δράσεις που στηρίζουν την εκπαίδευση, τα ελληνικά γράμματα, την αρχαιολογία και το περιβάλλον.
Η θεσμική αναγνώριση της προσφοράς του Ιδρύματος ήρθε το 2025 με την απονομή του Βραβείου από τη Γ΄ Τάξη των Ηθικών και Κοινωνικών Επιστήμων της Ακαδημίας Αθηνών για τη μεγάλη και συνεχή προσφορά του στους τομείς του Πολιτισμού και της Παιδείας, στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς.
Βιβλιοθήκες και Αρχεία του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη
Η δράση του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη δεν σταματά. Η ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού και η στήριξη των επιστημών και της κοινωνίας είναι ένα έργο δίχως τέλος. Άλλωστε η ουσία της προσφοράς του Ιδρύματος συνοψίζεται στην φράση της Μαριλένας Λασκαρίδη: « Η ελπίδα δεν τελειώνει ποτέ…».
